Ο νευροεπιστήμονας Αριελ Ζελέζνικοφ-Τζόνστον πιστεύει ότι χάρη στην επιστήμη μπορεί κάποτε ο άνθρωπος να νικήσει τον θάνατο. Το λέει στο βιβλίο του «Το μέλλον σε αγαπάει. Πώς και γιατί θα έπρεπε να καταργήσουμε τον θάνατο» («The Future Loves You. How and Why We Should Abolish Death», εκδ. Penguin, 2025 – δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά).
Κατ’ αρχάς, όμως, παραθέτει μερικά δεδομένα. Οτι έως τις αρχές του 20ού αιώνα ο ένας στους δύο ανθρώπους πέθαινε προτού φτάσει τα δεκαπέντε. Οτι μέχρι την έλευση των αντιβιοτικών, στα μέσα της δεκαετίας του ’40, πολλοί πέθαιναν από ασήμαντες σήμερα ασθένειες. Οτι μέχρι να παραχθούν φάρμακα για την πίεση τη δεκαετία του ’60, τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά σάρωναν.
«Ομως», λέει μετά εμφατικά, «από τα 120 δισεκατομμύρια ανθρώπους που έχουν ζήσει πάνω σε αυτόν τον πλανήτη, είστε αρκετά τυχεροί ώστε να ζείτε τώρα». Και παρ’ όλα αυτά, «εύκολα παίρνουμε σαν δεδομένα τα άλματα της σύγχρονης ιατρικής, παραβλέποντας τη μεγάλη μας τύχη».
Ο συγγραφέας στέκεται στην περίπτωση ενός κοριτσιού στην Αμερική των αρχών του 20ού αιώνα, της εντεκάχρονης Ελίζαμπεθ, η οποία το 1919 διαγνώστηκε με διαβήτη. Το 1919 δεν υπήρχε σωτηρία αν είχες διαβήτη. Απελπισμένοι οι γονείς της κατέφυγαν σε μια πειραματική κλινική στο Νιου Τζέρσεϊ, η οποία κρατούσε παιδιά με διαβήτη ζωντανά για χρόνια. Πώς; Με ειδική διατροφή – στην πραγματικότητα χάρη σε μια απάνθρωπη δίαιτα.
Κι ωστόσο, η «θεραπεία» είχε αποτέλεσμα. Η Ελίζαμπεθ ζούσε ακόμη όταν στις 30 Ιουλίου του 1921 δύο επιστήμονες, οι Φρέντερικ Μπάντινγκ και Τσαρλς Μπεστ, απομόνωσαν για πρώτη φορά στο εργαστήριο την ινσουλίνη, την ορμόνη που το πάγκρεας των διαβητικών αδυνατεί να παράγει στις απαραίτητες δόσεις, ρυθμίζοντας το σάκχαρο στο αίμα. Ομως, με τη χορήγηση ινσουλίνης θα μπορούσε τώρα αυτό να διορθωθεί.
Οταν η Ελίζαμπεθ πήρε την πρώτη της δόση ζύγιζε 20 κιλά. Τρεις μήνες αργότερα ζύγιζε 48 κιλά. Μπορούσε να γυρίσει σπίτι της. Μπορούσε να τρώει, να πηγαίνει σχολείο. Αργότερα σπούδασε, παντρεύτηκε, γέννησε και τρία παιδιά.
«Σε αντίθεση με εκατομμύρια διαβητικά παιδιά που προηγήθηκαν, εκείνη είχε την ευκαιρία να ζήσει». Αλλά, εντέλει, φυσικά, η Ελίζαμπεθ πέθανε κι αυτή. «Επειτα από έξι δεκαετίες και 42.000 ενέσεις ινσουλίνης που της επέτρεψαν να ζήσει πολύ περισσότερο από μερικούς μήνες, ένα μοιραίο έμφραγμα έδωσε τέλος στην ιστορία της».
Η Ελίζαμπεθ δεν πέθανε από τον διαβήτη. Πέθανε επειδή ήταν ζωντανή. Επειδή είχε γεννηθεί κάποτε. Οπως όλοι μας. Αυτό είναι το σημείο αφετηρίας για τον συγγραφέα: Αφού η ιατρική θεράπευσε τον διαβήτη, γιατί κάποτε να μη θεραπεύσει τον ίδιο τον θάνατο;
Θα συνεχίσουμε αύριο.
