Η πρώτη και τελευταία αναθεώρηση του Συντάγματος του 1975 που προκάλεσε πολιτική ένταση ήταν αυτή του 1986. Τότε εγκαθιδρύθηκε το πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα εξουσίας, το οποίο παραμένει μέχρι σήμερα. Η ατμόσφαιρα ήταν φορτισμένη όχι τόσο λόγω των αναθεωρητέων άρθρων, όσο λόγω του πολιτικού κλίματος που προηγήθηκε με την εκλογή στον προεδρικό θώκο του Χρήστου Σαρτζετάκη και τις εκλογές που ακολούθησαν αμέσως μετά. Το σημερινό πολιτικό πλαίσιο δεν δικαιολογεί την επιχειρούμενη ένταση, καθώς έχει μια σταθερά: Η επόμενη κυβέρνηση θα έχει ως βασικό κορμό τη Νέα Δημοκρατία, αν δεν κατακτήσει την αυτοδυναμία. Συνεπώς άνεμος πολιτικής αστάθειας, με βάση τα σημερινά δεδομένα, δεν προκύπτει. Να υπενθυμίσω στον αναγνώστη ότι οι εκλογές του 1985 ήταν ανοικτές σε κάθε αποτέλεσμα, κάτι που πυροδοτούσε και το προεκλογικό κλίμα.
Η ένταση για την παρούσα αναθεώρηση προέκυψε όταν ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ως καθ’ ύλην αρμόδιος, θέλησε να διαχειριστεί και την πολιτική πτυχή της υπόθεσης, καθοδηγώντας το ΠΑΣΟΚ προς την κατεύθυνση που ο ίδιος ήθελε να δώσει σε αυτή την κορυφαία θεσμική διαδικασία. Ποια είναι αυτή η κατεύθυνση; Η αποδόμηση και η απαξίωση της αναθεώρησης, ως προσπάθειας της κυβέρνησης να προβάλει το μεταρρυθμιστικό της πρόσωπο. Το κτύπημα είναι πρωτίστως πολιτικό. Προφανώς ο Ευ. Βενιζέλος διαπίστωσε την ανεπάρκεια του όλου ΠΑΣΟΚ να αντιμετωπίσει την κυβέρνηση σε αυτό το πεδίο και ανέλαβε αυτός τον σχετικό ρόλο, κάτι φυσικά απολύτως θεμιτό. Στην πολιτική τον κενό χώρο πάντα κάποιος τον καλύπτει.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος έσπευσε πρώτος να δώσει το πλαίσιο εντός του οποίου θα διεξαχθεί η πολιτική σύγκρουση.
Αυτή η δομική αντιπαράθεση του Ευ. Βενιζέλου απέναντι στην επικείμενη αναθεώρηση, αναμφίβολα δημιουργεί πολιτικό πρόβλημα στην κυβέρνηση καθώς μεταθέτει τη συζήτηση από την ουσία της αναθεώρησης στα κυβερνητικά πεπραγμένα τα οποία, πάντα κατά τον Ευ. Βενιζέλο, ακυρώνουν το μεταρρυθμιστικό προφίλ του πρωθυπουργού. Αυτό το πεδίο είναι προνομιακό για την αντιπολίτευση, κάτι που το αντιλήφθηκε αμέσως ο Ευ. Βενιζέλος και έσπευσε πρώτος αυτός να δώσει το πλαίσιο εντός του οποίου θα διεξαχθεί η πολιτική σύγκρουση. Εκ των πραγμάτων επιδιώκει να αναλάβει έναν ρόλο πολύ ευρύτερο, μακριά από τη μετα-πολιτική στην οποία υποστήριζε πως εκινείτο και ακόμα πιο ευρύτερο από τον ρόλο του διαπρεπούς συνταγματολόγου.
Υποθέτω πως η κυβέρνηση θα έχει αντιληφθεί την παγίδα στην οποία οδηγείται και, αν μη τι άλλο, θα επιχειρήσει να επαναφέρει τη συζήτηση εντός του συνταγματικού αντικειμένου. Πώς θα το κάνει αυτό; Ανοίγοντας τα χαρτιά της για την ουσία των άρθρων που επιθυμεί να αναθεωρήσει. Να καταθέσει στον δημόσιο διάλογο τις προτάσεις της και εκεί επάνω να τοποθετηθούν άπαντες. Οσο αντιπαρατίθεται με τον Ευ. Βενιζέλο, τόσο ενισχύει την τακτική του. Αν θέλει η κυβέρνηση η αναθεώρηση του Συντάγματος όντως να επιφέρει τομές στους θεσμούς, οφείλει τις θέσεις της να τις καταστήσει ηγεμονικές μέσα στην κοινωνία. Οι σκιαμαχίες δεν οδηγούν πουθενά, απεναντίας δικαιώνουν προσωπικές στρατηγικές.
