Αν ο μεγαλύτερος διακινητής fake news στον κόσμο, ο πολύς Ελον Μασκ, διάβαζε ελληνικές εφημερίδες θα έκανε καινούργιο συκώτι από τα γέλια. Κυβερνητικές πηγές αφήνουν να διαρρεύσει ότι «σχεδιάζεται να ενσωματωθεί στην επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση το θέμα των fake news, που αυξάνονται με την τεχνητή νοημοσύνη» («Η Καθημερινή», 3.2.2026).
Μετά, σκουπίζοντας τα δάκρυά του, θα σκεφτόταν: «Κοίτα να δεις που είναι ικανοί να το κάνουν! Εδώ κρατούν στο Σύνταγμά τους διάταξη που λέει “νόμος ορίζει τις προϋποθέσεις και τα προσόντα για την άσκηση του δημοσιογραφικού επαγγέλματος” (αρ. 14.8), το μυαλό θα τους εμποδίσει να περάσουν μια διάταξη που τάχα μου θα απαγορεύει τα fake news;». Ετσι κι αλλιώς, θα προσθέταμε εμείς, η εκκίνηση της αναθεώρησης έχει περισσότερο επικοινωνιακό χαρακτήρα, παρά ουσία.
Το χειρότερο όλων είναι ότι ουδείς ασχολείται με το άρθρο 14 του Συντάγματος, που προβλέπει «κατάσχεση (εντύπων), με παραγγελία του εισαγγελέα, μετά την κυκλοφορία (σ.σ.: μέχρι και) για άσεμνα δημοσιεύματα που προσβάλλουν ολοφάνερα τη δημόσια αιδώ» (αρ. 14.3). Δεν ασχολούνται τα κόμματα· έχουν άλλα να τσακωθούν· δεν ασχολούνται οι βουλευτές, πλην Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος κάτι είπε το 2007 και μετά το ξέχασε. Δεν ασχολούνται οι συνταγματολόγοι, πλην Σπύρου Βλαχόπουλου και Νίκου Παπασπύρου, που θίγουν το θέμα.
Από την άλλη μεριά, γιατί να ασχοληθούν; Εδώ δεν θίγουν το θέμα οι δημοσιογράφοι, που… δίχως νόμο ασκούν το επάγγελμα, γιατί να προβληματιστούν άλλοι; Πέρασαν τέσσερις αναθεωρήσεις, πάμε για την πέμπτη και μπορεί στην εκατοστή να ξυπνήσουν οι δημοσιογραφικές ενώσεις και να πουν: «Ρε παιδιά, με αυτό το άρθρο 14 τι θα γίνει; Είναι ντροπή για τον νομικό πολιτισμό μας και τη δημοσιογραφία να υπάρχει στον καταστατικό χάρτη της χώρας άρθρο που προβλέπει: “Το δικαστήριο (…) διατάσσει την οριστική ή προσωρινή παύση της έκδοσης του εντύπου και, σε βαριές περιπτώσεις, την απαγόρευση της άσκησης του δημοσιογραφικού επαγγέλματος από το πρόσωπο που καταδικάστηκε” (14.6)». Δηλαδή, πώς θα επιβληθεί η απαγόρευση άσκησης της δημοσιογραφικού επαγγέλματος; Θα φιμώσουν τους παραβάτες με κλειδωνιά ή θα τους κόψουν τα χέρια για να μη γράφουν;
Γελοιότητες, που προέρχονται από το μετεμφυλιακό Σύνταγμα του 1952, μεταφέρθηκαν σε εκείνο του 1974 και επιβιώνουν εν σιωπή. Βεβαίως, κάποιος μπορεί να αναρωτηθεί «αφού αυτές οι διατάξεις δεν εφαρμόστηκαν ποτέ, ποιος ο λόγος να ασχολούμαστε με αυτές;». Λογικό. Αλλά πάλι ο «νόμος περί εξέγερσης», που διαρκώς επισείει ως απειλή ο Τραμπ, έχει να χρησιμοποιηθεί στις ΗΠΑ από το 1807.
