Τα τελευταία χρόνια το πολιτικό λεξιλόγιο έχει εμπλουτιστεί με νέες λέξεις και εκφράσεις, αποτέλεσμα των φιλολογικών αναζητήσεων των εμπνευστών τους. Βεβαίως και στο πιο μακρινό παρελθόν εμφανίστηκε αυτό το φαινόμενο, όχι όμως στη σημερινή του έκταση. Να υπενθυμίσω τις λέξεις «αναδόμηση» και «στοχοπροσήλωση», μικρό δείγμα της πασοκικής ιδιολέκτου.
Αν θυμάμαι καλά, κάπου στα μέσα της εντελώς ασώτου δεκαετίας του 2000, εισήχθη στην πολιτική η λέξη «αφήγημα» και καθιερώθηκε. Υποδηλοί την ύπαρξη ενός συνεκτικού λόγου με αρχή, μέση και τέλος και έτσι χρησιμοποιείται. Νομίζω όμως ότι αυτή η λέξη εμπερικλείει και μια χαλαρότητα, μια απλοϊκή προσέγγιση των γεγονότων, ώστε να είναι εύληπτη σε ένα μεγάλο ακροατήριο.
Επιπροσθέτως η συγκεκριμένη λέξη αναφέρεται σε καταστάσεις που έχουν ήδη συμβεί και το υποκείμενο, ατομικό ή συλλογικό, τις παρουσιάζει από τη δική του οπτική και με το δικό του ύφος. Συνεπώς είναι αδόκιμη η χρήση της όσον αφορά ένα πολιτικό πρόγραμμα, μια ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση που εξ ορισμού αναφέρονται στο μέλλον, κοντινό ή μακρινό.
Στην πολιτική δεν αφηγούμαστε γεγονότα, αλλά προβάλλουμε πολιτικές θέσεις, με επιχειρήματα που τα αντλούμε από τις ιδεολογικές μας συντεταγμένες. Δεν συγχωρούνται ασάφειες οι οποίες μειώνουν την εμβέλεια του πολιτικού λόγου.
Η χρήση της λέξης «αφήγημα» απασχόλησε, ευθύς ως εμφανίστηκε, πολλούς φιλολόγους, οι περισσότεροι από τους οποίους την προσέγγισαν αρνητικά. Παρ’ όλα αυτά εξακολουθούμε να τη χρησιμοποιούμε διότι βόλεψε.
Σύγχρονους νεολογισμούς αποτελούν και οι λέξεις π.χ. «απεύθυνση» και «διακυβερνησιμότητα». Ως καλόπιστος άνθρωπος θεωρώ πως αυτή η τάση για τη δημιουργία νέων λέξεων προς πολιτική χρήση ίσως να οφείλεται στην αγωνία των γεννητόρων τους για την ελληνική γλώσσα. Να θεωρούν ιεραποστολική υποχρέωσή τους τον εμπλουτισμό της με αυτούς τους νεολογισμούς για να συνεχίσει την πορεία της στο διάβα των αιώνων. Διότι όταν μια λέξη εισάγεται στο πολιτικό λεξιλόγιο, ακόμα και αν παραφθαρεί, επιβιώνει. Ομως μερικοί κακοπροαίρετοι ισχυρίζονται πως αυτή η τάση προς τον νεολογισμό υποκρύπτει την ένδεια του πολιτικού λόγου αυτών που επινοούν αυτές τις λέξεις.
Και άλλοι, ακόμη πιο κακοπροαίρετοι, υποστηρίζουν πως με αυτόν τον τρόπο προσπαθούν απλώς να εντυπωσιάσουν, να στρέψουν τα φώτα της δημοσιότητας επάνω τους ως γλωσσοπλάστες πλέον.
Αναμφίβολα από αυτούς τους νεολογισμούς βγαίνουν κερδισμένοι οι πολιτικοί που τους επινοούν και χαμένη η ελληνική γλώσσα. Ούτως ή άλλως ελάχιστοι από τους εν ενεργεία πολιτικούς είναι καλοί χειριστές της – αγνοούν οι περισσότεροι στον προφορικό τους λόγο και το στοιχειώδες, «υποκείμενο – ρήμα – αντικείμενο», και κάθε σύγκριση με την προδικτατορική γενιά πολιτικών απλώς θλίβει. Αντί λοιπόν να καταναλώνουν φαιά ουσία για να επινοήσουν νέες εκφράσεις, ας πάρουν μαθήματα ελληνικής γλώσσας με τον πιο απλό και απολαυστικό τρόπο: διαβάζοντας διηγήματα και μυθιστορήματα των πνευματικών ανθρώπων της γενιάς του ’30. Το τερπνόν μετά του ωφελίμου.
