Ο παρεξηγημένος δεν μπορεί να παρεξηγείται αιωνίως. Αν η τιμή του θίγεται συστηματικά από «σκοτεινά κέντρα» που τον συκοφαντούν, οφείλει να λάβει τα μέτρα του. Η κάμερα στο περιπολικό σκάφος του Λιμενικού αποτελεί ένα τέτοιο μέτρο πρόληψης και διάλυσης τυχόν παρεξηγήσεων. Εφόσον το Λιμενικό δεν συνέβαλε στην ανατροπή του κατάφορτου με μετανάστες φουσκωτού ανοιχτά της Χίου την προηγούμενη Τρίτη, το βιντεοληπτικό υλικό θα ήταν ένας καλός τρόπος να αποδειχθεί η αθωότητά του. Σύμφωνα όμως με τον κυβερνήτη του σκάφους, η χρήση της κάμερας δεν κρίθηκε αναγκαία. Αυτό σημαίνει ότι το Λιμενικό θεωρεί πως δεν έχει να αποδείξει κάτι· πως ο θάνατος 15 ανθρώπων είναι από τα υποκειμενικά θέματα για τα οποία ο καθένας είναι ελεύθερος να πιστεύει ό,τι θέλει· πως, σε κάθε περίπτωση, ο θεσμικός λόγος του Σώματος κατισχύει έναντι πάντων. Συνεπώς, από τη στιγμή που το Λιμενικό λέει πως το φουσκωτό εμβόλισε το σκάφος του, οφείλουμε να το πιστέψουμε, ακόμα κι αν τα επιμέρους στοιχεία, όπως οι ζημιές στο σκάφος, δεν επιβεβαιώνουν την επίσημη εκδοχή των πραγμάτων. «Εγώ πιστεύω το Λιμενικό, εσείς τους διακινητές», δήλωσε, άλλωστε, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου. Ο καθένας επιλέγει την ερμηνεία που τον εξυπηρετεί αξιακά. Η αλήθεια δεν έχει και πολλή σημασία.
Ο τεχνητός μπαμπούλας
Δεν είναι όμως διαφορετική η στάση τής απέναντι πλευράς. Η ανάλυση των θαλάσσιων προσφυγικών τραγωδιών που ξεκινάει λίγα λεπτά πριν από το τέλος τους είναι μια ανάλυση άδικη και κολοβή. Το ελληνικό κράτος ως «δολοφόνος» είναι ένας τεχνητός μπαμπούλας που απλοποιεί σύνθετες καταστάσεις και επιστρατεύεται για τον σκοπό αυτό είτε από άτομα που διεκδικούν τον βολικό ρόλο του παντογνώστη υπερανθρωπιστή είτε από άτομα που δεν συμπαθούν ιδιαίτερα το κράτος. Ενίοτε, επιστρατεύεται και από αφελείς καλόπιστους. Η αλήθεια πάντως είναι ότι ο κίνδυνος για τους βαριόμοιρους που εμπιστεύονται τη ζωή τους σε ένα διακινητή, στο φουσκωτό του και στην τύχη ξεκινάει πολύ πριν βρεθούν στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Το εγχείρημα είναι από μόνο του επίφοβο και δυνητικά αυτοκτονικό, ανεξάρτητα από τη διάθεση του εκάστοτε λιμενικού σώματος απέναντί του. Σημαίνει αυτό ότι το ελληνικό Λιμενικό δικαιούται να επιτείνει την εγγενή διακινδύνευση της ζωής 40 ατόμων εν πλω; Οχι. Ο νόμος μάλιστα επιβάλλει το αντίθετο: το χρέος διάσωσης των μεταναστών, ακόμα κι αν είναι παράνομοι. Είναι άλλο πράγμα όμως η απαίτηση από το Σώμα να τηρεί τους νόμους και να ενεργεί ανθρωπιστικά, και άλλο η απαίτηση να διαδραματίσει ρόλο θεού: να απαλείψει το ρίσκο που φέρει η πρωτοβουλία ενός τέτοιου ταξιδιού, να σώσει ανθρώπους ακόμα κι όταν είναι αδύνατο, να αναλάβει την ευθύνη όταν όλα πάνε κατά διαόλου λες και ήταν δική του ιδέα η αλλαγή ηπείρου πάνω σε μια βάρκα.
Αξίζει η απόδειξη;
Το ότι για ακόμα μια φορά μετράμε νεκρούς στη θάλασσα, χωρίς έγκυρες πληροφορίες για το τι ακριβώς συνέβη, βαρύνει κυρίως την πλευρά που έχει τα μέσα και την ευθύνη της διαφάνειας. Οι Ελληνες πολίτες περιμένουν από τις νόμιμες Αρχές να τους ενημερώσουν ειλικρινώς και συγκροτημένα για όσα συμβαίνουν στις ελληνικές θάλασσες, όχι από τους διακινητές. Εχουν την απαίτηση από το κράτος να φερθεί ως κράτος, όχι από τους ναυαγούς να περιγράψουν ακριβοδίκαια τη χειρότερη μέρα της ζωής τους. Η απουσία αποδείξεων, αν και συνάδει με τα ελληνικά δημοσιοϋπαλληλικά ήθη και μοιάζει περισσότερο με κομμάτι του κανόνα παρά με ύποπτη εξαίρεση, δημιουργεί εύλογη καχυποψία. Ακόμα όμως κι αν υπήρχε βίντεο, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όσοι το ζητούν θα το πίστευαν μόνο εφόσον επιβεβαίωνε τις ήδη διαμορφωμένες εντυπώσεις τους. Υπό αυτή την έννοια, μικρή σημασία έχουν τα στοιχεία και οι διαταχθείσες έρευνες. Οι μεν θα συνεχίσουν να πιστεύουν ότι το Λιμενικό δεν χρωστάει τίποτα στους «επικίνδυνους αλλοεθνείς» και οι δε πως «το κράτος δολοφονεί». Η αξία της ανθρώπινης ζωής διαφεύγει από κάθε πλευρά εξίσου.
