«Κάποιες φορές λέγεται ότι οι τρομοκράτες είναι “αντάρτες πόλης”», γράφει ο Μαξ Μπουτ στο βιβλίο του «Αόρατοι στρατοί. Μια επική ιστορία του ανταρτοπολέμου από την αρχαιότητα έως σήμερα (μτφρ.: Στέφανος Καβαλλιεράκης, εκδ. Leader Books).
Σύμφωνα με τον συγγραφέα, «ελάχιστες ένοπλες εξεγέρσεις έχουν καταφέρει να περιορίσουν τη βία τους αυστηρά είτε σε μη μαχητές (τρομοκρατία) είτε σε μαχητές (ανταρτοπόλεμος)», φέρνοντας ως παράδειγμα τους Βιετκόνγκ: αιματοκύλισαν τους μαχητές του τακτικού αμερικανικού στρατού κυρίως μέσα από μεθόδους ανταρτοπολέμου στη ζούγκλα, την ίδια στιγμή όμως σφαγίασαν και κατατρομοκράτησαν «σημαντικό βαθμό Νοτιοβιετναμέζων αμάχων».
Ο Μπουτ εντοπίζει και «αξιοσημείωτες διαφορές» μεταξύ ανταρτών και τρομοκρατών: «Οι αντάρτες», γράφει, «συχνά προσπαθούν να κρατήσουν έδαφος, έστω και για λίγο· οι τρομοκράτες όχι. Οι αντάρτικοι στρατοί συχνά αριθμούν δεκάδες χιλιάδες· οι περισσότερες τρομοκρατικές οργανώσεις δεν είχαν ποτέ περισσότερους από μερικές εκατοντάδες οπαδούς. (…) Οι αντάρτες επιδιώκουν να καταβάλουν στρατιωτικά ή τουλάχιστον να φθείρουν τον εχθρό· οι τρομοκράτες ελπίζουν με λίγες θεαματικές επιθέσεις να πυροδοτήσουν επανάσταση» κ.ά.
Ο Μπουτ μνημονεύει και τον IRA: χτυπούσε σε επιδρομικές επιχειρήσεις Βρετανούς στρατιώτες, όμως ανατίναζε και παμπ με δεκάδες πολίτες μέσα. Για το Λονδίνο, οι Ιρλανδοί μαχητές του IRA ήταν απλώς τρομοκράτες και τίποτε άλλο. Οπωσδήποτε ήταν μαχητές, αλλά ήταν και σφαγείς. Πολύ συχνά αυτά πάνε μαζί, όσο κι αν δεν μας αρέσει να το λέμε. Η τάση για μυθοποίηση ή για την αναγωγή της Ιστορίας σε εθνοπατριωτικό ή δογματικά ιδεολογικό αφήγημα τα θέλει όλα «άσπρο-μαύρο», θέλει αγίους και δαίμονες, υπεράνθρωπους και ανθρωπάκια. Αλλά η ζωή είναι πιο περίπλοκη.
Το γράφει και ο Μπουτ: «Για να περιπλέξουν περισσότερο το ζήτημα, οι εχθροί τους (σ.σ. των ανταρτών) συνήθως προσπαθούν να χαρακτηρίσουν όλους τους “αντάρτες” ή “εξεγερμένους” (όροι σχετικά ευνοϊκοί) ως “τρομοκράτες” ή με άλλους υβριστικούς όρους όπως “εγκληματίες”, “ληστές”, “προδότες” ή “τελειωμένοι”».
Στον αντίποδα, «όσοι διεξάγουν τέτοιες επιθέσεις προτιμούν φυσικά να αυτοαποκαλούνται “μαχητές της ελευθερίας”, “ιεροί πολεμιστές”, “πατριώτες”, “στρατιώτες” ή με άλλους όρους με θετικές συνδηλώσεις».
Ο Μπουτ γράφει κάτι πολύ ενδιαφέρον που, αναγκαστικά λόγω έλλειψης χώρου, θα ξαναδούμε στο αυριανό, και τελευταίο επί του συγκεκριμένου βιβλίου, σημείωμα: «Οι Ναζί μπορεί να μη συμφωνούσαν σε πολλά με τους Βρετανούς, αλλά συμφωνούσαν πως δεν πρέπει να παραχωρείται το πλεονέκτημα της ορολογίας στον εχθρό».
Μεγάλη κουβέντα: Στην Ελλάδα παίχτηκαν πολλά γύρω από το θέμα της ορολογίας πάνω στον εμφύλιο πόλεμο του 1946-1949.
