Ανασύρθηκαν 14 νεκροί. Διασώθηκαν, προσωρινά, και διακομίστηκαν στο νοσοκομείο 24. Ανάμεσα τους 11 παιδιά. Ολ’ αυτά από σύγκρουση στη θάλασσα. Οπως θα παρατηρήσατε, δεν λέω την εθνικότητα. Θέλω να ελπίζω πως δεν ενδιαφέρει κανέναν η εθνικότητα ενός παιδιού που ανασύρεται από τον πάτο. Και πως η ανθρώπινη ζωή στην Ελλάδα, παρά τις «τραγωδίες» και τη θεαματική πια ανικανότητα, παραμένει αυταξία.
Ισως έχουν σημασία, όμως, οι συνθήκες του ναυαγίου, που, ουσιαστικά είναι ναυάγιο ηθικής και αξιών, μία ντροπή. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «Καθημερινής», ορισμένοι εκ των επιβαινόντων φέρονται να δήλωσαν πως το Λιμενικό Σώμα έριξε φως στο σκάφος, ο βαρκάρης θανάτου τρόμαξε και έστριψε απότομα. Το πιο ανατριχιαστικό, όμως, είναι το εξής: «Αλλοι δήλωσαν ότι ήταν στοιβαγμένοι και σκυμμένοι και δεν διέκριναν τι συνέβη, παρά μόνον αντιλήφθηκαν τη σφοδρή σύγκρουση και βρέθηκαν στο νερό» («Καθημερινή», Χίος: Οι Κρίσιμες Λεπτομέρειες Της Τραγωδίας).
Το Λιμενικό διέθετε κάμερα η οποία, όμως, δεν ήταν ενεργοποιημένη κι έτσι δεν διαθέτουμε περισσότερες πληροφορίες για το πώς ενήργησαν οι άνθρωποι του Λιμενικού. Οι αρμόδιοι έχουν διατάξει διερεύνηση, θα έχουμε τα μάτια μας σ’ αυτήν. Ας μην χανόμαστε για την ώρα στις τεχνικές λεπτομέρειες που συναρπάζουν, ίσως, υπερβολικά πολύ (έτσι έγινε και με τα Τέμπη και με την μπισκοτοβιομηχανία). Ας σταθούμε στο κομμάτι της χαμένης ηθικής.
Παιδιά πήγαν στο νοσοκομείο. Λίγες ώρες πριν είχαν ανεβεί αγκαλιά με άλλους ενήλικες στο καρυδότσουφλο ψάχνοντας την τύχη τους. Πρέπει να σκεφτούμε από πού φεύγουν, αλλά και όλα τα οικονομικά συστήματα που λειτουργούν εις βάρος τους ώστε να καταλήξουν στην παρανομία, στην παρα-οικονομία ή να πετύχουν «παρά ταύτα» (παρά τα εμπόδια). Αλλο ερώτημα: η γυναίκα που δεν πρόλαβε καν να διακομιστεί στο νοσοκομείο πώς λεγόταν άραγε; Δεν μας ενδιαφέρει το όνομά της, γιατί δεν μας ενδιαφέρει η ιστορία της. Η απ-ανθρωποποίηση περνάει μέσα από την απόσταση και η απόσταση είναι αναγκαία προκειμένου να γίνουμε «πραγματιστές», δηλαδή, σκληρόκαρδοι, ανίκανοι προς συγκίνηση.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, υπάρχει ένα ζήτημα ασφάλειας που πρέπει να επαναπροσδιοριστεί. Χωρίς ασφάλεια δεν υπάρχει ελευθερία. Δεν έχουν περάσει και πολλές μέρες από το προηγούμενο «τραγικό περιστατικό», τον χαμό των εργατριών στα Τρίκαλα που κάηκαν ψήνοντας μπισκότα. Πάλι δεν είχαν διενεργηθεί έλεγχοι. Πάλι υπήρχε υποστελέχωση σε κρίσιμους τομείς. Πάλι έγιναν «λάθη και χρόνιες παραλήψεις», με αποτέλεσμα οι γυναίκες να καούν πάνω στη δουλειά. Πάλι η ζωή των απλών ανθρώπων έγινε φθηνή.
Προσωπικά, και μπορείτε, φυσικά, να διαφωνήσετε όσο θέλετε, αλλά, παρακαλώ, εντός ενός ορίου ευγένειας και ανθρώπινης αλληλεπίδρασης, δεν αισθάνομαι απειλή για την ασφάλειά μου όταν περιβάλλομαι από πρόσφυγες και μετανάστες, αλλά όταν επικρατούν ασυδοσία, αδιαφάνεια και διαβρωτική διαφθορά. Δεν τρομάζω στη θέα των μεταναστών. Με τρομάζει πόσο μπανάλ έχει γίνει όχι να μην τους θες, αλλά να μην τους βλέπεις σαν ανθρώπους. Με τρομάζει η σκληρότητα με την οποία διεξάγεται η συζήτηση για τη μετακίνηση προσώπων, ένα ζήτημα περίπλοκο που δεν είναι τωρινό. Πάντα υπήρχε μετανάστευση. Και, φυσικά, θα υπάρχει, όσο υπάρχουν πόλεμοι, πείνα, δίψα, πλημμύρες, ανεργία κ.λπ.
Δυσκολεύομαι να συμβιβάσω πάντως τη στάση απέχθειας προς τους μετανάστες με το γεγονός ότι τόσοι Ελληνες δηλώνουν θρησκευόμενοι, μάλιστα σε ποσοστά μεγαλύτερα απ’ ό,τι οι άνθρωποι αλλού. Πώς αποδέχονται, λοιπόν, η συζήτηση γύρω από τους μετανάστες να γίνεται με όρους αποτροπής που ενέχει κίνδυνο πνιγμού και όχι με όρους αδυναμίας, ευαλωτότητας και, τελικά –ας το πούμε– ηθικών καθηκόντων προς τον ανέστιο που ζητάει συνδρομή;
Δεν τα ξέρω τόσο καλά όσο άλλοι, αλλά ο Χριστός λέει κάπου «γυμνός ήμουν και με ντύσατε, ασθένησα και με επισκεφτήκατε, σε φυλακή ήμουν και ήρθατε σε μένα». Μήπως κάνω λάθος, αλλά μου φαίνεται πως ο χριστιανισμός, χωρίς τον οποίο μάλλον δεν μπορούμε να καταλάβουμε την Ελλάδα, στρέφει το βλέμμα στον διωκόμενο, στον outsider, σ’ αυτόν που έρχεται από αλλού κινούμενος απ’ την ελπίδα κι από την πίστη πως στην πορεία θεός και άνθρωποι θα βοηθήσουν.
