Και πάλι κολλήσαμε στη δεδομένη, κατά πολλούς, αναξιοπιστία του ελληνικού κράτους. Το πώς θα διασφαλιστεί ότι οι εξετάσεις του εθνικού απολυτηρίου θα είναι αδιάβλητες, όπως οι Πανελλαδικές, είναι από τα κομβικά προβλήματα που πρέπει να λύσει ο εθνικός διάλογος που αρχίζει σε λίγες ημέρες για τις αλλαγές στο λύκειο και το σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ.
Το σύστημα των Πανελλαδικών Εξετάσεων είναι από τα ελάχιστα τα οποία η ελληνική κοινωνία εμπιστεύεται. Μπορεί η επιτυχία των υποψηφίων να κρίνεται από τέσσερις (όσα και τα εξεταζόμενα μαθήματα) τρίωρες εξετάσεις, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η πορεία κάθε μαθητή στο σχολείο και οι δεξιότητές του· μπορεί το λύκειο να έχει χάσει τον αυτόνομο παιδευτικό του χαρακτήρα, με τους μαθητές να εστιάζουν στο φροντιστήριο και εκατοντάδες εκπαιδευτικούς να έχουν στην ουσία ακυρωθεί, αλλά οι γονείς δεν θέλουν κάτι να αλλάξει στο σύστημα. Κι αυτό διότι φοβούνται –ίσως όχι άδικα– ότι με το νέο σύστημα το παιδί τους μπορεί να αδικηθεί. Και αυτό το γνωρίζει η κυβέρνηση.
Με το νέο σύστημα οι μαθητές του λυκείου θα κληθούν και στις τρεις τάξεις να δίνουν εξετάσεις και οι μέσοι όροι προαγωγής και απόλυσης θα συνυπολογίζονται για τον βαθμό του εθνικού απολυτηρίου.
Η εξέταση των μαθητών σε θέματα κοινά για όλους από Τράπεζα Θεμάτων αποτελεί δικλίδα για τη μη διαρροή θεμάτων, ενώ μια δεύτερη δικλίδα για την αξιόπιστη βαθμολόγηση είναι η θεσμοθέτηση σώματος έμπειρων εξωτερικών αξιολογητών. Αλλά το πρόβλημα είναι η επιτήρηση των εξετάσεων. Πώς θα διασφαλιστεί ότι ένας καθηγητής του σχολείου που επιτηρεί τους μαθητές τους οποίους γνωρίζει, δεν θα τους βοηθήσει ή ακόμη και δεν θα λύσει κάποιο θέμα μέσα στην τάξη; Η υποψία για κάτι τέτοιο –μια απλή φήμη να κυκλοφορήσει (τα σόσιαλ μίντια να ‘ναι καλά…)– είναι αρκετή για να προκαλέσει την καχυποψία των γονέων μαθητών, κυρίως όσων δεν πάνε τόσο καλά όσο θα ήθελαν, ότι οι συνυποψήφιοί τους στο διπλανό σχολείο ευνοήθηκαν…
Η απάντηση στο θέμα δεν είναι εύκολη, αλλά ας την αφήσουμε στους ειδικούς. Ωστόσο, η καχυποψία των γονιών ότι υπάρχει κίνδυνος να αδικηθεί το παιδί τους στις κρίσιμες εξετάσεις, καταδεικνύει το έλλειμμα εμπιστοσύνης των πολιτών στους κρατικούς θεσμούς. Ελλειμμα το οποίο δημιουργείται και από πολίτες, που πιθανότατα να έχουν ζητήσει κάποια στιγμή μια προσωπική «χάρη». Αντε να βγάλεις κι εδώ άκρη…
