Το 2014, στο πολύνεκρο ναυάγιο στο Φαρμακονήσι, το Λιμενικό ισχυρίσθηκε ότι ρυμούλκησε το πλοιάριο με 27 πρόσφυγες προς την πλευρά του νησιού, «για να διασώσει τους επιβαίνοντες». Οκτώ παιδιά και τρεις γυναίκες έχασαν τη ζωή τους. Το σκάφος ανατράπηκε από τον πανικό των προσφύγων και όχι από τις προσπάθειες απώθησης προς την Τουρκία, όπως διατείνονται αυτόπτες μάρτυρες. Αυτή είναι η επίσημη εκδοχή. Στην έρευνα λαμβάνονται καταθέσεις χωρίς να υπάρχει επαρκής διερμηνεία. Λίγους μήνες μετά, ο εισαγγελέας του Πειραιά βάζει την υπόθεση στο αρχείο. «Αυτό δεν ισχύει ως πρακτική», λέει για τα pushbacks. Οσοι εγκαλούν τη χώρα μας για τις επαναπροωθήσεις αποκηρύσσονται ως ανθέλληνες. Οι συγγενείς των θυμάτων και επιζώντες δικαιώνονται οκτώ χρόνια αργότερα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Το 2023 στην Πύλο χάνουν τη ζωή τους πάνω από 600 πρόσφυγες, σε ένα από τα χειρότερα ναυάγια στη Μεσόγειο. Δημοσιογραφικές έρευνες, αλλά και ο ΟΗΕ, κάνουν λόγο για προσπάθεια ρυμούλκησης, με αποτέλεσμα να πάρει επικίνδυνη κλίση το σκάφος. Συλλαμβάνονται εννέα Αιγύπτιοι επιζώντες, που κατηγορούνται ως διακινητές, κρατούνται σχεδόν ένα χρόνο για να αφεθούν τελικά ελεύθεροι. Το Λιμενικό αναφέρει πως «δεν υπήρξε βιντεοληπτικό υλικό από το συμβάν». Υστερα από πολυετή έρευνα, ο Συνήγορος του Πολίτη καταλήγει στο πόρισμά του ότι οκτώ ανώτεροι αξιωματικοί του Λιμενικού οφείλουν να λογοδοτήσουν για παράλειψη καθηκόντων έρευνας και διάσωσης. Το υπουργείο Ναυτιλίας αμφισβητεί τον τρόπο διεξαγωγής της έρευνας.
Χθες, για τη νέα τραγωδία στη Χίο, ο υπουργός Μετανάστευσης Θανάσης Πλεύρης αποφαίνεται ταχύτατα ότι δεν φταίει το Λιμενικό, αλλά ευθύνονται οι «διακινητές» – ένας Μαροκινός χρίζεται «φερόμενος διακινητής».
Για τη σφοδρή σύγκρουση του «φουσκωτού ταχύπλοου», στο οποίο επέβαιναν οι πρόσφυγες, και του σκάφους του Λιμενικού ευθύνεται το πρώτο, αν και οι ζημιές στο δεύτερο μοιάζουν ανεπαίσθητες. Κάμερα υπάρχει στο σκάφος του Λιμενικού, αλλά δεν ήταν ενεργοποιημένη.
Βιαστική απόδοση ευθυνών και συγχαρητηρίων στο Λιμενικό, τυφλή εμπιστοσύνη στην ακεραιότητά του (ότι δεν κάνει ΠΟΤΕ pushbacks, ελιγμούς απώθησης ή επικίνδυνες ρυμουλκήσεις παρά το επιβαρυμένο παρελθόν του), βεβαιότητα ότι οι διακινητές είναι μεταξύ των επιβατών –κάτι που αντίκειται και στην κοινή λογική αλλά και στη δημοσιογραφική έρευνα–, παγίως ανενεργές κάμερες, χρονοβόρες έρευνες που δεν καταλήγουν πουθενά, με αποτέλεσμα να αναζητείται δικαιοσύνη στις ανεξάρτητες αρχές ή στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Ολα τα παραπάνω είναι τα κοινά στοιχεία των τριών αυτών τραγικών ναυαγίων.
