Ο Μαξ Μπουτ, στο βιβλίο που διατρέχουμε τις τελευταίες ημέρες «Αόρατοι στρατοί. Μια επική ιστορία του ανταρτοπολέμου από την αρχαιότητα έως σήμερα» (μτφρ.: Στέφανος Καβαλλιεράκης, εκδ. Leader Books), μιλάει για τους φιλέλληνες που προσέτρεξαν στην Ελλάδα προκειμένου να την ενισχύσουν στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας.
«Πλέον του Βύρωνα», γράφει, «1.200 άλλοι φιλέλληνες έφτασαν στην Ελλάδα. Η στρατιωτική τους σημασία ήταν αμελητέα. Πολύ περισσότερο σημαντικός ήταν ο ρόλος στην εκστρατεία για τη Δυτική υποστήριξη των Ελλήνων μετά την πετυχημένη αντεπίθεση των Οθωμανών το 1824».
Αναφερόμενος στη μεγάλη εκστρατεία του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο, ο Μπουτ γράφει πως οι Αιγύπτιοι παρουσίασαν μια συντεταγμένη δύναμη που ουδεμία σχέση είχε με τα «απαρχαιωμένα οθωμανικά στρατεύματα των γενίτσαρων».
Ο Αγώνας των Ελλήνων έμοιαζε να χάνεται. Ωσπου έγινε η μεγάλη ναυμαχία στον κόλπο του Ναυαρίνου, όπου οι Βρετανοί, οι Γάλλοι και οι Ρώσοι έσωσαν την παρτίδα.
«Δεν υπάρχει κάτι πρωτότυπο στο ότι εξωτερικές δυνάμεις ενισχύουν μια επανάσταση», γράφει ο Μπουτ. Μάλιστα, ο συγγραφέας παραθέτει την άποψη του ιστορικού Γκάρι Μπας (με την οποία έχω την αίσθηση πως αρκετοί Ελληνες θα βγάλουν φλύκταινες). Ο Μπας, λοιπόν, έχει γράψει ότι «ο συμμαχικός ρόλος στον Ελληνικό Πόλεμο Ανεξαρτησίας ήταν πρόδρομος των επεμβάσεων σε Βοσνία και Κόσοβο (και της επέμβασης του 2011 στη Λιβύη), με τον Βύρωνα και τον Ντελακρουά να παίζουν τον ρόλο του γαλβανισμού, δηλαδή της ενεργοποίησης που έχουν σήμερα τα τηλεοπτικά δίκτυα και οι ομάδες προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις συγκρούσεις των τελευταίων ετών».
Ο Μπουτ κάνει αυτό τον παραλληλισμό (βασιζόμενος όμως στον Μπας), καθώς οι Ελληνες τότε δημοσιοποίησαν και με το παραπάνω τα δεινά που είχαν υποστεί από τους Οθωμανούς (η έκφραση «έγινε Τούρκος», όταν λέμε για κάποιον ότι βγήκε εκτός εαυτού και βιαιοπράγησε, κάπου εκεί έχει τις ρίζες της) και η συνδρομή των ξένων δυνάμεων είχε ως σημείο αφετηρίας ένα ορισμένο «αμιγώς ανθρωπιστικό ένστικτο», πέρα από τους «αυστηρά στρατηγικούς λόγους».
Κάπως ανάλογα, η παρέμβαση του ΝΑΤΟ στον γιουγκοσλαβικό πόλεμο το 1999 (που δεν ήταν εμφύλιος – μιλήστε για «εμφύλιο» σε έναν Κροάτη ή έναν Σέρβο και περιμένετε να δείτε αντίδραση) είχε να κάνει και με τις μαρτυρίες για εθνοκάθαρση από τη μεριά της Σερβίας.
Οσον αφορά την Ελληνική Επανάσταση, ο Μπουτ κάνει λόγο για «στρατηγική της νίκης μέσω της ήττας», η οποία, μάλιστα, ακολουθήθηκε από άλλους επαναστάτες στο μέλλον «κυρίως από τους Κουβανούς, που το 1898 πειθόμενοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες κήρυξαν τον πόλεμο στους Ισπανούς καταπιεστές».
