Σχεδόν δέκα σελίδες αφιερώνει ο Μαξ Μπουτ στον «Ελληνικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας, 1821-1832» στο βιβλίο του «Αόρατοι στρατοί. Μια επική ιστορία του ανταρτοπολέμου από την αρχαιότητα έως σήμερα (μτφρ.: Στέφανος Καβαλλιεράκης, εκδ. Leader Books).
Ο συγγραφέας θεωρεί εντυπωσιακό πώς οι Ελληνες, «μια πολύ μικρή μειονότητα στο εσωτερικό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που δεν είχαν ποτέ ένα ενιαίο έθνος-κράτος κατά τη διάρκεια της μακράς τους ιστορίας, κέρδισαν την ανεξαρτησία τους από τους αυτοκρατορικούς αφέντες που βρισκόντουσαν στη διπλανή τους πόρτα».
Στέκεται στη σημασία της Φιλικής Εταιρείας, χάρη στην οποία ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση το 1821, πράγμα που «θα καταδείκνυε για πρώτη φορά τη σημασία “της ανθρωπιστικής επέμβασης” στην αποφασιστική κατάληξη ενός ανταρτοπολέμου».
Και οι Ελληνες αντάρτες της εποχής; Ο Μπουτ γράφει πως είχαν «μακρά παράδοση χαμηλής έντασης πολεμικής εμπλοκής που τη διαχειριζόντουσαν οι κλέφτες, οι παραδοσιακοί χριστιανοί ληστές, καθώς και οι αρματολοί, που είχαν στρατολογηθεί από τους Οθωμανούς ανάμεσα σε πρώην παρανόμους ώστε να διατηρούν τον έλεγχο των κλεφτών. Είτε κλέφτες είτε αρματολοί, αυτοί οι σκληροτράχηλοι πολεμιστές ήταν οργανωμένοι σε ομάδες που αριθμούσαν από μια ντουζίνα έως λίγους εκατοντάδες άνδρες. (…) Η άτακτη πολεμική τακτική που εξασκούσαν αυτοί οι άνδρες άφησε πίσω της πολλά στοιχεία που θα ζήλευαν σημερινά στελέχη των ενόπλων δυνάμεων που έχουν εκπαιδευτεί σε σύγχρονες μεθόδους».
Οι όποιες προσπάθειες έγιναν για να προσαρμοστούν οι Ελληνες σε τακτικές στρατιωτικές επιχειρήσεις έπεσαν στο κενό, γράφει ο Μπουτ, σχολιάζοντας: «Δεν υπήρχε καμία περίπτωση οι αρχηγοί των κλεφτών όπως οι Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και Οδυσσέας Ανδρούτσος να εκχωρήσουν την εξουσία σε τακτικούς αξιωματικούς του στρατού, γιατί ήξεραν ότι αυτό θα ενίσχυε την κεντρική κυβέρνηση εις βάρος τους. Οι κλέφτες κυριολεκτικά άφηναν τους Ευρωπαίους εθελοντές να πεθαίνουν από την πείνα παρά να τους δώσουν τις προμήθειές τους».
Ο συγγραφέας, ωστόσο, τονίζει ότι «για τον σκοπό των Ελλήνων, η μέθοδος πολέμου των κλεφτών αποδείχθηκε πιο αποτελεσματική». Η ανεξαρτησία κερδήθηκε, με μάχες τόσο στην ξηρά αλλά όσο και στη θάλασσα, και με εκατόμβες νεκρών αμάχων. «Οι Οθωμανοί δεν μπόρεσαν να επιδείξουν κάποιου είδους αυτοσυγκράτηση όπως οι Βρετανοί στη διαχείριση των Αμερικανών επαναστατών».
Την ίδια στιγμή, δεν παραλείπει να αναφέρει και τις αγριότητες των Ελλήνων εις βάρος των αμάχων, ειδικά στην Τριπολιτσά, με έναν Ιταλό φιλέλληνα να περιγράφει: «Δεν βρήκαμε τίποτα άλλο παρά μόνο νεκρούς, οι οποίοι κείτονταν ως τροφή για τα σκυλιά. Αυτό που σόκαρε ήταν η θέα των γυμνών κορμιών γυναικών και παιδιών».
Θα συνεχίσουμε αύριο.
