Πενταετής ή εξαετής Προεδρία;

1' 54" χρόνος ανάγνωσης

Είναι ακατανόητο πώς επιτυγχάνεται η «προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας με την καθιέρωση μιας και μόνον εξαετούς θητείας», όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός (2.2.2026). Οι περιορισμοί του χρόνου παραμονής ενός προσώπου στην εξουσία δεν γίνονται για λόγους κύρους των θεσμών, αλλά υπό τον φόβο της κατάχρησης εξουσίας.

Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, υπάρχει ο περιορισμός των δύο θητειών για τον Πρόεδρο, αλλά όχι για τους βουλευτές ή γερουσιαστές. Και στην Ελλάδα υπάρχει ο ίδιος περιορισμός, αλλά είναι απομεινάρι του αρχικού Συντάγματος (του 1975), το οποίο όμως έδινε στον ΠτΔ πολύ σοβαρές για την πορεία της Δημοκρατίας αρμοδιότητες.

Πριν από την αναθεώρηση του 1986, ο ανώτατος άρχων είχε τη δυνατότητα να διαλύει τη Βουλή εάν έκρινε ο ίδιος –και μόνον ο ίδιος, δηλαδή χωρίς τη σύμπραξη κάποιου άλλου οργάνου που είχε λαϊκή νομιμοποίηση– ότι βρισκόταν σε δυσαρμονία με το λαϊκό αίσθημα. Μπορούσε επίσης να παύει την κυβέρνηση, διορίζοντας νέο πρωθυπουργό, ο οποίος όφειλε είτε να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνη της Βουλής είτε να διενεργήσει εκλογές. Κατά τις ίδιες διατάξεις, μπορούσε να προκηρύξει δημοψήφισμα για κρίσιμο εθνικό θέμα, να συγκαλέσει το υπουργικό συμβούλιο υπό την προεδρία του και να απευθύνει διάγγελμα.

Με άλλα λόγια, συμφώνως με το αρχικό Σύνταγμα, ο/η ΠτΔ ήταν πανίσχυρος πολιτικός παίκτης, αφού μπορούσε να αμφισβητήσει στην πράξη τη βούληση του εκλογικού σώματος. Σήμερα όμως, αν πρέπει σώνει και καλά να μιλήσουμε για περιορισμό των θητειών, μόνο ο εκάστοτε πρωθυπουργός είναι τόσο ισχυρός που να νομιμοποιεί τη θέσπισή τους. Ο Πρόεδρος, ούτε το άτυπο Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών δεν μπορεί να συγκαλέσει δίχως να έχει (επί της ουσίας) τη σύμφωνη γνώμη του πρωθυπουργού.

Στην επιστολή για την έναρξη της συζήτησης σχετικώς με την αναθεώρηση, που έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στους βουλευτές του, σημειώνει ότι «η δυνατότητα δεύτερης θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας θέτει ενίοτε τον αρχηγό του κράτους στο επίκεντρο μικροκομματικών σκοπιμοτήτων που δύνανται να αλλοιώσουν τον οφειλόμενο υπερκομματικό χαρακτήρα του» (2.2.2026). Ηταν άραγε τόσο τραυματική η εμπειρία του από τις εσωκομματικές αντιδράσεις για την επανεκλογή της Κατερίνας Σακελλαροπούλου, που ζητεί να αλλάξει το Σύνταγμα για να μην ξανασυμβεί κάτι τέτοιο; Δεν γνωρίζουμε, αλλά πώς γίνεται «η δυνατότητα δεύτερης θητείας» να «δύναται να αλλοιώσει τον οφειλόμενο υπερκομματικό χαρακτήρα του», όταν ο ίδιος προέκρινε ένα εξ απαλών ονύχων κομματικό στέλεχος για την Προεδρία και μόνον η Νέα Δημοκρατία (και κάτι σκόρπια «λιμά») τον εξέλεξαν;

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT