Τι θέλουμε από τη σχέση μας με την Τουρκία; Είναι ένα ερώτημα που χρειάζεται να απαντηθεί με θάρρος και ρεαλισμό σε πολιτικό επίπεδο από την Ελλάδα. Η απάντηση πρέπει να είναι βασισμένη στις εθνικές θέσεις και στον ρεαλισμό που επιβάλλει το διεθνές περιβάλλον. Η διπλωματία της ακινησίας προφανώς δεν έχει οδηγήσει σε κάποιο αποτέλεσμα. Αντιθέτως, τα τελευταία χρόνια έχουν επισωρευθεί νέα προβλήματα, υποπροϊόν της στάσης της Αγκυρας, η οποία προβάλλει ρόλο περιφερειακής υπερδύναμης. Η αφέλεια με την οποία ενδύθηκε η ελληνική πολιτική τάξη μετά το Ελσίνκι, το 1999, επίσης δεν μπορεί να είναι πυξίδα πλοήγησης στο μέλλον.
Το 2026 δεν είναι 1999, δεν είναι όμως ούτε 1974. Ο κόσμος έχει αλλάξει με τρόπο θεμελιώδη και σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής φαίνεται ότι η Ελλάδα βρίσκεται βυθισμένη σε ένα σωρό διλήμματα, εκ των οποίων ούτε ένα δεν έχει εύκολη απάντηση. Μιας, λοιπόν, και ο κόσμος βρίσκεται σε διαρκή κίνηση, με τις νέες συμμαχίες να μην είναι ακόμη ακριβώς ευδιάκριτες, για την ελληνική διπλωματία (με την ευρεία έννοια του όρου και όχι την υπηρεσιακή) ανοίγει ένα κεφάλαιο που μπορεί να κρύβει ευκαιρίες.
Η Ελλάδα εύλογα δεν θέλει να συνθλιβεί στην αναπόφευκτη διαδικασία στενότερης και βαθύτερης συνεργασίας που θα έχει η Ευρώπη με την Τουρκία στα ζητήματα ασφαλείας και άμυνας. Και εκεί η Αθήνα έχει ακόμη αρκετούς μοχλούς πίεσης, ακόμη και έναντι εταίρων που ήδη αποφάσισαν ότι η Τουρκία είναι πολύ πιο πολύτιμη για εκείνους, απ’ ό,τι η Ελλάδα. Επιπλέον, η Ελλάδα πρέπει να ενταχθεί ακόμη βαθύτερα στη γεωπολιτική περιφέρειά της. Η εταιρική σχέση με το Ισραήλ είναι από μόνη της ισχυρή και αυτονόητα σημαντική για τη θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Αλλά υπάρχουν και άλλες περιοχές στην περιφέρεια της Ελλάδας, όπου αρνούμαστε σχεδόν πεισματικά να διαδραματίσουμε ρόλο, με πλέον χαρακτηριστική περίπτωση τα Βαλκάνια. Οταν υπάρχει κάποια πρωτοβουλία τρίτης χώρας (π.χ. των ΗΠΑ με τον Κάθετο Διάδρομο ή παλαιότερα με τη χρήση του λιμένα της Αλεξανδρούπολης), η Ελλάδα ακολουθεί με προθυμία, αλλά όταν έρχεται η ώρα να διαδραματίσει ρόλο, να δραστηριοποιηθεί σε διμερές επίπεδο, ακόμη και έξω από το πλαίσιο της Ε.Ε., εκεί ενεργοποιείται ξανά ο σχεδόν αυτοματοποιημένος μηχανισμός της αδράνειας.
Η ώρα έχει έρθει, οι πλάκες κινούνται ξανά· εάν θα πέσουμε στο κενό ανάμεσά τους ή εάν θα βρούμε νέο ρόλο στο σύστημα που διαμορφώνεται, δεν θα είναι αποτέλεσμα των πρωτοβουλιών των μεγάλων δυνάμεων, αλλά και της δικής μας βούλησης.
