Γνωρίζετε ποιος ήταν ένας από τους πρώτους αντάρτες; Ο Δαβίδ, ο οποίος έγινε και βασιλιάς του Ισραήλ περί το 1000 π.Χ. Ο Αμερικανός στρατιωτικός ιστορικός Μαξ Μπουτ στο «Αόρατοι στρατοί. Μια επική ιστορία του ανταρτοπολέμου από την αρχαιότητα έως σήμερα» (μτφρ.: Στέφανος Καβαλλιεράκης, εκδ. Leader Books) διευκρινίζει ότι ο Δαβίδ «αναγνωρίζεται ως αντάρτης, όχι εξαιτίας της θρυλικής του μάχης εναντίον του Φιλισταίου υπερφυσικού Γολιάθ, αλλά κυρίως από τα χρόνια που ακολούθησαν, όταν αναγκάστηκε να φύγει για να γλιτώσει από τη ζηλόφθονη οργή του βασιλιά του, του Σαούλ, και να ηγηθεί μιας παράνομης ομάδας σε επιδρομές κατά οικισμών Αμαληκιτών και Φιλισταίων στην έρημο της Ιουδαίας».
«Ο ανταρτοπόλεμος είναι τόσο παλιός όσο και η ανθρωπότητα», προσθέτει ο Μπουτ. Αμέσως μετά διευκρινίζει κάτι που οι περισσότεροι μάλλον αγνοούμε: «Ο συμβατικός πόλεμος είναι, αντιθέτως, μια πρόσφατη εφεύρεση. Είναι κατάκτηση των πρώτων αγροτικών κοινωνιών, ύστερα από χιλιετίες εξέλιξης, στη διάρκεια των οποίων ο κυνηγός-τροφοσυλλέκτης ήταν ο ανώτατος ηγέτης».
Οι κοινωνίες αυτές ήταν σε θέση να σχεδιάσουν οχυρώσεις, οπλισμό – και βέβαια, να στήσουν οργανωμένους στρατούς.
Τα πρώτα οργανωμένα στρατιωτικά συγκροτήματα, τα οποία μάλιστα ανέπτυξαν και την ανάλογη επιμελητεία (υποστηριζόμενα, π.χ., από μονάδες εφοδιασμού), εμφανίστηκαν μετά το 3100 π.Χ. στην Αίγυπτο και στη Μεσοποταμία.
Η πρώτη «μεγάλης κλίμακας» μάχη ανάμεσα σε τέτοιους στρατούς «έλαβε χώρα το 1468 π.Χ. κοντά στη Μεγιδδώ, μια πόλη περίπου δεκαοκτώ μίλια νοτιοανατολικά της σημερινής ισραηλινής πόλης Χάιφα. Στη μάχη αυτή φαίνεται ότι συγκρούστηκαν πέντε χιλιάδες στρατιώτες από την Αίγυπτο και δύο χιλιάδες στρατιώτες από μια ένωση τοπικών πόλεων-κρατών».
«Πόλεμος πάντων πατήρ» έγραφε, ως γνωστόν, ο Ηράκλειτος. Οπως τα περισσότερα αποφθέγματα του μεγάλου προσωκρατικού, μπορεί κάποιος να το ερμηνεύσει κατά το πνεύμα του, αλλά και κατά το γράμμα του. Εδώ θα ακολουθήσουμε τη δεύτερη οδό τονίζοντας ότι, καθώς ο πόλεμος συνοδεύει την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, διεξάγεται «κυρίως από ορδές χαλαρά οργανωμένων, ανυπότακτων, ελαφρά οπλισμένων εθελοντών που περιφρονούσαν τη μάχη σε ανοιχτό πεδίο. Αυτοί οι πολεμιστές προτιμούσαν να ξεγλιστρούν αθόρυβα, να αιφνιδιάζουν και με ακαριαίες κινήσεις να επιτίθενται στον εχθρό, να τον πιάνουν εξαπίνης, να σφάζουν, να τρομοκρατούν τους αντιπάλους τους, ενόσω φρόντιζαν να περιορίζουν τις δικές τους απώλειες με το να υποχωρούν ταχύτατα αν διαπίστωναν ότι οι αντίπαλες δυνάμεις ήταν ισάξιες ή ισχυρότερες. Αυτά τα κοινά πρωταρχικά χαρακτηριστικά είναι κοινά στον σύγχρονο ανταρτοπόλεμο και στον πρώιμο, προ-κρατικό πόλεμο, οι απαρχές του οποίου χάνονται στην αχλή του προϊστορικού χρόνου, και ο οποίος μόλις πρόσφατα εξέλιπε από τις απομονωμένες ζούγκλες του Αμαζονίου και τα υψίπεδα της Παπούας Νέας Γουινέας. Επομένως, οι αντάρτες μπορούν να θεωρηθούν ως το δεύτερο αρχαιότερο επάγγελμα στον κόσμο, ακολουθώντας μόνο τους κυνηγούς, με τους οποίους έχουν πάνω κάτω τις ίδιες δεξιότητες».
Εχει πολύ «ψωμί», όμως, αυτή η υπόθεση και θα συνεχίσουμε την επόμενη εβδομάδα.
