«Αυτή είναι η Ελλάδα» τελικά; Θα συνεχίσει να μας στοιχειώνει η φράση του Κώστα Σημίτη από τον Σεπτέμβριο του 2000, 26 χρόνια μετά; Τότε ήταν το γερασμένο «Εξπρές Σάμινα», σήμερα η μπισκοτοβιομηχανία «Βιολάντα» με τα κενά ασφαλείας, που στοίχισαν τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες.
Στο μεσοδιάστημα, αμέτρητα παραδείγματα εγκληματικής απουσίας κρατικής μέριμνας, έλεγχοι που δεν πραγματοποιούνται ποτέ ή με μεγάλη καθυστέρηση, πρωτόκολλα ασφαλείας που δεν τηρούνται, αυθαιρεσία, ανευθυνότητα και πινγκ πονγκ ευθυνών, υποστελεχωμένες υπηρεσίες. Τέμπη, Πευκοχώρι, Μάνδρα, Tρίκαλα, ανοχύρωτοι πολίτες, απροστάτευτοι εργαζόμενοι. «Στους νομούς Τρικάλων και Καρδίτσας, διαθέσιμοι για τη διενέργεια ελέγχων είναι μόλις τέσσερις επιθεωρητές. Οι έλεγχοι γίνονται έπειτα από καταγγελίες ή κάποιο ατύχημα και σπάνια είναι προληπτικοί. Κλάδοι όπως ο αγροτικός ή οι Ενοπλες Δυνάμεις και η ναυτιλία, αλλά και εργαζόμενοι με μπλοκάκι, εξαιρούνται από ελέγχους και μετρήσεις. Και βέβαια πολλά ατυχήματα δεν δηλώνονται ποτέ», σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Ρούλας Σαλούρου («Καθημερινή», 28/1/2026).
Από το «Εξπρές Σάμινα» έως τη «Βιολάντα» αποκαλύπτεται ένα λίγο-πολύ παρόμοιο μοτίβο. Τα συμπεράσματα είναι σχεδόν παντού τα ίδια, αλλάζουν τα πρόσωπα και οι υπηρεσίες.
Κάθε φορά που συμβαίνει ένα τραγικό δυστύχημα αποκαλύπτεται ένα λίγο-πολύ παρόμοιο μοτίβο. Τα συμπεράσματα είναι σχεδόν παντού τα ίδια, αλλάζουν τα πρόσωπα και οι υπηρεσίες. Στο λούνα παρκ της Χαλκιδικής όπου έχασε τη ζωή του ένας 19χρονος, το μοιραίο παιχνίδι ήταν ιδιοκατασκευή, με συρραφή και συναρμολόγηση επιμέρους εξαρτημάτων. Αν κάποιος αρμόδιος το είχε εξετάσει, δεν θα είχε λάβει πιστοποιητικό έγκρισης και το συμβάν θα είχε αποφευχθεί.
Στην περίπτωση της βιομηχανίας «Βιολάντα», το επικαιροποιημένο σχέδιο πυρασφάλειας κατατέθηκε τον Νοέμβριο του 2025 και η Πυροσβεστική χορήγησε τη σχετική άδεια με την υποχρέωση να ελέγξει εάν έχουν εφαρμοστεί τα προβλεπόμενα, όχι άμεσα, αλλά σε βάθος τριετίας. Πόσο ακατανόητo και παράλογο είναι η πολιτεία να προγραμματίζει σε ορίζοντα τριετίας τον έλεγχο στα συστήματα ασφαλείας τόσο μεγάλων μονάδων. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπόγειος αποθηκευτικός χώρος – επίκεντρο της έκρηξης δεν βρίσκεται αποτυπωμένος στα πρόσφατα σχέδια του εργοστασίου, ούτε στα σχέδια πυρασφάλειας της εγκατάστασης.
Είναι γνωστό ότι πολλές διαδικασίες βασίζονται πλέον σε υπεύθυνες δηλώσεις ή μελέτες ιδιωτών, με τον έλεγχο να γίνεται εκ των υστέρων, αν γίνεται. Οταν όμως έχουμε ελεγκτικούς μηχανισμούς σοβαρά υποστελεχωμένους, η παράβαση εντοπίζεται όταν είναι πολύ αργά. Εχουμε πολλά «κακά παραδείγματα» για να πιστεύουμε ότι οι διαδικασίες και τα πρωτόκολλα τηρούνται καλή τη πίστει.
