Στις διεθνείς σχέσεις εδώ και μερικούς μήνες έχει μπει ένας καινούργιος όρος: TACO. Είναι τα αρχικά της φράσης «Trump always chickens out», δηλαδή «ο Τραμπ συνέχεια κάνει πίσω», σε ελεύθερη μετάφραση. Ο όρος περιγράφει ένα φαινόμενο που έχουμε δει επανειλημμένα από το 2016 κι ύστερα: τον Πρόεδρο των ΗΠΑ να ανακοινώνει μια εξωφρενική πρωτοβουλία και, μετά από τις έντονες αντιδράσεις των αγορών, ξένων χωρών, δικαστηρίων ή άλλων «αντιπάλων», να την παίρνει σιωπηρά πίσω. Το είδαμε να συμβαίνει ξανά και ξανά με τις παλινωδίες στο θέμα των δασμών, ή στην προσπάθεια να εξαναγκάσει τον διοικητή της FED σε παραίτηση, ή στην προσπάθεια να στείλει το στρατό σε πόλεις όπως το Λος Άντζελες και το Σικάγο ή, τώρα, στην εξωφρενική του απόπειρα να προσαρτήσει τη Γροιλανδία. Ειδικά αυτή η πρώτη χρονιά της δεύτερης διακυβέρνησης Τραμπ δείχνει ότι ο άνθρωπος αυτός, μαζί με το καθεστώς του, είναι μεν αποχαλινωμένος και ανεξέλεγκτος στις προθέσεις, αλλά επίσης και εντελώς απρόθυμος να κάνει πολύ μεγάλη προσπάθεια για το οτιδήποτε. Είναι αυτό που στα ελληνικά αποκαλούμε «ρίχνει άδεια για να πιάσει γεμάτα». Ανακοινώνει ό,τι παλαβό του περνάει από το κεφάλι για να δοκιμάσει τα όρια, για να δει τι και πόσο τον παίρνει και, αν συναντήσει ισχυρή αντίσταση, κάνει πίσω χωρίς πολλά πολλά. Η ίδια στρατηγική που ακολουθούσε και ως επιχειρηματίας, δηλαδή, που τον οδήγησε σε έξι χρεοκοπίες και 4.000 δικαστήρια.
Το δόγμα «TACO» είναι χρήσιμος μπούσουλας για το τι κάνουμε παρακάτω και εμείς, βεβαίως, αλλά δεν πρέπει να μας καθησυχάζει. Πρώτα απ’ όλα, επειδή το καθεστώς Τραμπ δεν θα σταματήσει «να ρίχνει άδεια». Μπορεί το Ανώτατο Δικαστήριο να μην τον άφησε να πυροδοτήσει το Ράιχσταγκ που τόσο ψάχνει στέλνοντας το στρατό στις πόλεις που αντιπαθεί, αλλά αυτός δεν εγκατέλειψε την προσπάθεια: αντ’ αυτού, στέλνει την ICE στις γειτονιές της Μινεσότας, να κακοποιούν, να απάγουν ή να εκτελούν ανθρώπους με καφέ χρώμα, ή διαδηλωτές, ανεξαρτήτως χρώματος. Όπως μας έχει διδάξει και ο Πούτιν δεκαετίες τώρα, η ισχύς μιας υπερδύναμης είναι αυτή: κανένας δεν μπορεί να την περιορίσει από το να δοκιμάζει συνέχεια τα όρια. Και το άλλο πράγμα που δεν μπορεί να μας καθησυχάζει είναι η ίδια η φύση αυτού του καθεστώτος, όπως διαμορφώνεται πίσω από τις παλαβές πρωτοβουλίες και τις εξωφρενικές απόπειρες: ένα καθεστώς που δεν σκοπεύει να πέσει.
Ένα πολύ σημαντικό πράγμα που πολλές φορές περνά απαρατήρητο μέσα στο χαμό, είναι ότι πάρα πολλές από τις πρωτοβουλίες και τις κινήσεις της κυβέρνησης Τραμπ είναι παράνομες. Κι αυτό δεν αφορμα μόνο τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Οι αποφάσεις της κυέρνησης παραβιάζουν διαρκώς τους νόμους των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Η επίθεση στη Βενεζουέλα δεν παραβίασε μόνο το διεθνές δίκαιο -έγινε και παράνομα, ερήμην του Κογκρέσου, που είναι το μόνο αρμόδιο να εγκρίνει επιθέσεις του αμερικανικού στρατού σε άλλα κράτη. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης ήταν υποχρεωμένο να δώσει στη δημοσιότητα το αρχείο της υπόθεσης Έπστιν από απόφαση του Κογκρέσου που έχει την ισχύ νόμου του κράτους -και εδώ και ένα μήνα παραβιάζει το νόμο, έχοντας δημοσιοποιήσει λιγότερο από 1% των διαθέσιμων αρχείων. Ο Τραμπ κυβερνά με προεδρικά διατάγματα, περισσότερο από οποιονδήποτε Πρόεδρο στην ιστορία της χώρας, και εκατοντάδες από αυτά έχουν κριθεί ήδη παράνομα από τα δικαστήρια, ενώ για εκατοντάδες άλλα εκκρεμούν αποφάσεις. Σε κάποιες από τις περιπτώσεις στις οποίες έχει καταδικαστεί η κυβέρνηση έχει κάνει πίσω (όπως στην περίπτωση χιλιάδων παράνομων απολύσεων δημόσιων λειτουργών), αλλά στις περισσότερες αρνείται να συμμορφωθεί στις αποφάσεις των δικαστηρίων. Η κυβέρνηση παρανομεί με εκατοντάδες διαφορετικούς τρόπους. Και το ξέρει. Γιατί είναι σημαντικό αυτό; Επειδή οι άνθρωποι αυτοί που παίρνουν αυτές τις αποφάσεις, σύμφωνα με το τρέχον σύστημα, αργά ή γρήγορα θα λογοδοτήσουν. Αν ποτέ αλλάξει η κυβέρνηση, η σημερινή Υπουργός Δικαιοσύνης σχεδόν σίγουρα θα καταλήξει στη φυλακή. Ο Υπουργός Άμυνας το ίδιο. Η Υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας επίσης. Κι ο ίδιος ο Τραμπ, φυσικά, που ούτως ή άλλως είχε καταδικαστεί για 34 κακουργήματα πριν επανεκλεγεί, δεν θα τη γλιτώσει. Κι αυτό είναι κάτι που, φυσικά, το ξέρουν. Έχουν δικηγόρους. Γνωρίζουν τι λέει η νομοθεσία. Δεν είναι ότι έκαναν καμιά απόπειρα να αλλάξουν τους νόμους που παραβιάζουν (το Κογκρέσο πιθανότατα δεν θα το πέρναγε). Οπότε γιατί το κάνουν; Γιατί παρανομεί διαρκώς μια κυβέρνηση γνωρίζοντας πως, στο τέλος της θητείας της, όλοι τους θα πάνε φυλακή;
Μία πιθανή εξήγηση υπάρχει, φυσικά. Η κυβέρνηση αυτή κυβερνά θεωρώντας ως δεδομένο ότι δεν θα υπάρξει τέλος στη θητεία της. Και θα κάνει ό,τι χρειάζεται για να εξασφαλιστεί αυτό.
Γι’ αυτό για πολλούς αναλυτές η ιδέα ότι θα γίνουν κανονικά εκλογές το Νοέμβριο μοιάζει αφελής. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει προαναγγείλει, φυσικά, ακριβώς το πώς θα εξασφαλιστεί το ότι δεν θα γίνουν κανονικές εκλογές τότε, ακόμα κι αν φτάσουμε μέχρι το Νοέμβριο χωρίς να έχει επιβάλει στρατιωτικό νόμο κατά των «woke» διαδηλωτών σε μέρη όπου η ICE απάγει παιδάκια.
Το ότι όλα αυτά συμβαίνουν στις ΗΠΑ μας υπενθυμίζει, βεβαίως, αυτό που επισήμανε και ο πρωθυπουργός του Καναδά στην ιστορική του ομιλία στο Νταβός. Η κατάσταση αυτή είναι μη αναστρέψιμη. Το ότι μια κυβέρνηση που ακολουθεί κατά γράμμα τις οδηγίες εγκαθίδρυσης φασιστικού καθεστώτος επιβιώνει σε μια χώρα που μέχρι πρόσφατα καμάρωνε ως φάρος ελευθερίας και δημοκρατίας στον πλανήτη, υπογραμμίζει το ότι ο Τραμπ είναι το σύμπτωμα. Ακόμα κι αν κάπως μαγικά πέσει, η ασθένεια σε εκείνη την κοινωνία θα παραμένει. Αυτό είναι το βασικό πράγμα που πρέπει να κρατάμε στο μυαλό μας και εμείς, σε μια μικρή χώρα στην άκρη της Ευρώπης, καθώς ο ελεύθερος, δημοκρατικός κόσμος επανεξετάζει τη σχέση του με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ακόμα κι αν αύριο ο Τραμπ πεθάνει, εμείς δεν μπορούμε στο εξής να εξαρτώμαστε από το αν τρεις χιλιάδες ψηφοφόροι στην κομητεία Λακαγουάνα της Πενσιλβάνιας θα έχουν για βασικό πολιτικό κριτήριο το αν επιτρέπεται ή όχι τα τρανς κορίτσια να παίζουν βόλεϊ.
