Το επικείμενο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ θα έπρεπε να αποτελεί μια ευκαιρία πολιτικής επανεκκίνησης για το άλλοτε κραταιό κόμμα που κυβέρνησε επί μακρόν τον τόπο. Είναι μια στιγμή αναστοχασμού, επανατοποθέτησης και καθαρών απαντήσεων στο ερώτημα γιατί το κόμμα που στάθηκε όρθιο σε δραματικές εποχές αδυνατεί –παρά τις αντικειμενικά ευνοϊκές συνθήκες– να μετατραπεί και πάλι σε αξιόπιστο πόλο εξουσίας. Δυστυχώς όλα δείχνουν ότι και αυτή η διαδικασία κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ακόμη ένα επεισόδιο εσωκομματικής φθοράς όπου η βελόνα έχει κολλήσει και παίζει μονότονα το ίδιο ξεπερασμένο κομμάτι. Η εύκολη απάντηση είναι πως για όλα φταίει η ηγεσία υπό τον Νίκο Ανδρουλάκη που δεν… τραβάει, και έτσι ξεμπέρδεψες, αλλά δεν είναι έτσι. Προφανώς έχει βαριές ευθύνες ο νυν αρχηγός, αλλά κάτι βαθύτερο συμβαίνει και αρνούνται να το αντιμετωπίσουν όλοι αυτοί που θέλουν να σώσουν το ΠΑΣΟΚ από τον εαυτό του.
Οι συγκρούσεις που προεξοφλούνται δεν αφορούν τη στρατηγική, το πρόγραμμα ή το πολιτικό αφήγημα της επόμενης δεκαετίας. Αφορούν δευτερεύοντα, διαδικαστικά, σχεδόν μικροκομματικά ζητήματα. Ποιος θα ελέγξει ποιο όργανο, ποιος θα έχει τον πρώτο λόγο σε ποια λίστα, ποιος θα κατοχυρώσει εσωτερικούς συσχετισμούς. Είναι οι γνωστές αψιμαχίες που δίνουν την ψευδαίσθηση πολιτικής ζωής, ενώ στην πραγματικότητα αποκαλύπτουν έλλειμμα πολιτικής φαντασίας.
Το σοβαρότερο πρόβλημα όμως δεν είναι οι εσωκομματικές τριβές καθαυτές, που έτσι κι αλλιώς υπάρχουν σε όλα τα κόμματα. Είναι το γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ μοιάζει να ψαρεύει στη λάθος θάλασσα. Επιμένει να κινείται στα θολά νερά της εξαϋλωμένης Αριστεράς, διεκδικώντας μερίδιο στον ίδιο χώρο με τα ορφανά του Τσίπρα και σε λίγο με τον ίδιο τον πρώην πρωθυπουργό. Εκεί υπάρχει ένα ακροατήριο κουρασμένο, κακομαθημένο, απογοητευμένο και συχνά κυνικό, που έχει μάθει να σκέφτεται με όρους διαμαρτυρίας και όχι διακυβέρνησης. Πρόκειται για μια δεξαμενή περιορισμένη, φθίνουσα και κυρίως πολιτικά ασταθή. Την ίδια στιγμή, η μεγάλη μάχη –η μάχη του Κέντρου– παραμένει ουσιαστικά προνομιακό πεδίο του Κυριάκου Μητσοτάκη. Εκεί όπου κρίνονται οι εκλογές και συγκρούονται προγράμματα, αξιοπιστία, θεσμικό βάθος και ρεαλιστικές λύσεις. Εκεί όπου ο κ. Μητσοτάκης έχει καταφέρει με επιτυχίες αλλά και με εμφανείς αδυναμίες να εδραιώσει την εικόνα της μοναδικής σοβαρής επιλογής διακυβέρνησης. Αν υπάρχει χώρος για σοβαρή αντιπαράθεση και πολιτική αντιπρόταση, αυτός βρίσκεται ακριβώς εκεί. Ομως, για να δοθεί αυτή η μάχη χρειάζεται καθαρή ταυτότητα και πολιτική αυτοπεποίθηση. Απαιτεί ένα ΠΑΣΟΚ που δεν φοβάται να μιλήσει για μεταρρυθμίσεις, για κράτος, για παραγωγικότητα, για θεσμούς, χωρίς να κοιτάζει διαρκώς πίσω του μήπως δυσαρεστήσει φαντάσματα του παρελθόντος. Ενα κόμμα που δεν ορίζει τον εαυτό του ως «λίγο πιο σοβαρό ΣΥΡΙΖΑ», αλλά ως αυτό που ιστορικά υπήρξε. Το ΠΑΣΟΚ με τα λάθη και τις κατά καιρούς καταστροφικές επιλογές του ήταν πάντα η δύναμη κεντρώας δημοκρατικής διακυβέρνησης.
Αν το συνέδριο αναλωθεί σε εσωτερικές βελόνες που κολλάνε και σε καβγάδες για τα μικρά, τότε η πολιτική ευκαιρία θα χαθεί ξανά. Και το ΠΑΣΟΚ θα συνεχίσει να ψαρεύει σε θάλασσες ρηχές, την ώρα που το ανοιχτό πέλαγος του Κέντρου παραμένει προκλητικά αφύλαχτο και… αδιεκδίκητο. Αν το θέμα είναι η ηγεσία και πρέπει να αμφισβητηθεί, όποιος το πιστεύει ας πατήσει τη… σκανδάλη ή έστω ας σηκώσει το χέρι του τώρα και όχι ύστερα από μια ακόμη ήττα.
