Κάπως έτσι ακούστηκε στο Νταβός η ομιλία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ. Δεν είπε κάτι καινούργιο. Η ανάλυσή του ήταν ακαδημαϊκή και η σύνθεση, το πολιτικό «διά ταύτα», χιλιοειπωμένη. Δεν μας έκανε κατά τι πλουσιότερους. Χωριστά θα ηττηθούμε, ενωμένοι μπορεί να κερδίσουμε. Hταν όμως η ιστορική συγκυρία μέσα στην οποία ένας άριστα δομημένος λόγος, με σαφέστατη πολιτική πρόταση, αποτέλεσε την όαση σε μια ανθρωπότητα που δεν προλαβαίνει να συνέρχεται από αυτά που ακούει και βλέπει. Τη συγκεκριμένη ομιλία αν την έκανε πριν από δύο χρόνια ουδείς θα τη σχολίαζε, θα περνούσε απαρατήρητη. Σήμερα δείχνει τον δύσκολο δρόμο που θα πρέπει να ακολουθήσουν οι μεσαίες δυνάμεις αν δεν θέλουν να συνθλιβούν από τους ισχυρούς. Το να κτίζει ο καθένας το δικό του φρούριο έχει υψηλότερο κόστος από τη συλλογική προσπάθεια.
Ο Μαρκ Κάρνεϊ επιχείρησε να προσφέρει ένα όραμα, ένα στρατηγικό στόχο σε εκείνα τα κράτη που ασφυκτιούν υπό τη νέα πραγματικότητα που διαμόρφωσε ο Αμερικανός πρόεδρος. Ομως ο δρόμος από το όραμα στην υλοποίησή του θεωρείται δύσβατος για πολλούς λόγους, εκ των οποίων ο κυριότερος είναι πως ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει συγκεκριμένη στρατηγική, ένα σχέδιο στο οποίο εντάσσονται οι επιμέρους τακτικοί στόχοι. Με τις συνεχείς υπαναχωρήσεις του, αποτέλεσμα της απρόβλεπτης προσωπικότητάς του, δημιουργεί περισσότερα ερωτήματα παρά δίνει απαντήσεις. Οι σχέσεις των ΗΠΑ με τους παραδοσιακούς συμμάχους τους δεν έχουν τα χαρακτηριστικά της μετάβασης σε ένα νέο καθεστώς, αλλά τα χαρακτηριστικά της ρήξης. Ο κόσμος μπορεί σήμερα να είναι διπολικός (ΗΠΑ – Κίνα), όμως ο ένας πόλος τείνει να χάσει τη συνοχή του, προκαλώντας πρόσθετη αβεβαιότητα. Συγχρόνως, η πρόκληση για το κάθε κράτος να αποκτήσει την εύνοια του πλανητάρχη φέρνει προσκόμματα στην κοινή αντιμετώπιση του φαινομένου Τραμπ. Αυτό ακριβώς επισημαίνει, με τον τρόπο του, ο Καναδός πρωθυπουργός.
Η πρόκληση για το κάθε κράτος να αποκτήσει την εύνοια του πλανητάρχη φέρνει προσκόμματα στην κοινή αντιμετώπιση του φαινομένου Τραμπ. Αυτό ακριβώς επισημαίνει, με τον τρόπο του, ο Καναδός πρωθυπουργός.
Στο παρελθόν, στον Ψυχρό Πόλεμο και στην Υφεση, οι αναπτυσσόμενες χώρες προσπάθησαν να συγκροτήσουν τη δική τους πολιτική συλλογικότητα, τους Αδέσμευτους. Τελικά οι Αδέσμευτοι τυπικά κατέρρευσαν με την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού, χωρίς όμως ποτέ να αποκτήσουν ισχύ, διότι ήταν απλώς ένα άθροισμα κρατών, χωρίς τη δυνατότητα δραστικής, συλλογικής παρέμβασης. Σήμερα, αυτό που προτείνει ο Μαρκ Κάρνεϊ αφορά χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου, με υψηλή τεχνολογία και πλούσιο πυρηνικό οπλοστάσιο. Το ερώτημα είναι αν θα ξεπεράσουν τη λογική του μεμονωμένου φρουρίου, που είναι θελκτική για ένα σημαντικό κομμάτι των πολιτών. Να μη λησμονούμε πως όλες οι επιλογές των ηγεσιών στα κράτη του ανεπτυγμένου κόσμου τίθενται, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, στην κρίση των πολιτών. Οι μεγάλες ρήξεις στις οποίες αναφέρθηκε ο Καναδός πρωθυπουργός απαιτούν και ευρείες συναινέσεις. Μόνον τότε είναι αποτελεσματικές.
Στα δικά μας: Ο πρωθυπουργός αντιμετωπίζει σήμερα ένα στρατηγικό δίλημμα: Δίπλα ή απέναντι στον πλανητάρχη;
