Είναι εντυπωσιακή η φασαρία που ξεκίνησε η ταινία «Καποδίστριας». Δύο σελίδες με απόψεις κορυφαίων ιστορικών αφιέρωσε η κυριακάτικη «Καθημερινή» (18.1.2026). Καλά κάναμε. Η στρεβλή ιστορική γνώση σε συνδυασμό με την αρνησιμάθεια –συνειδητή ημιμάθεια, που είπε ο κ. Γιώργος Μαυρογορδάτος– δεν οδηγεί μόνο σε «συνθηματολογίες και κενό λόγο». Πέρα από τις ανοησίες του στυλ «η Χούντα δεν τελείωσε το ’73», «Βάρκιζα τέλος», υπήρξαν και πραγματικά περιστατικά βίας κατά συμπολιτών μας, δημοσιογράφων, βουλευτών, υπουργών κ.ά.
Ολοι οι σοβαροί ιστορικοί συμφωνούν ότι η ταινία του κ. Γιάννη Σμαραγδή βρίθει ιστορικών λαθών και ας ισχυρίζεται ο ίδιος ότι «το σενάριο της ταινίας είναι 99% τα πραγματικά στοιχεία» («Πρώτο Θέμα», 18.12.2025). Κυρίως διαπνέεται από την εύπεπτη, αλλά επικίνδυνη, μίρλα ότι για «όλα φταίνε οι ξένοι», ενώ ο σκηνοθέτης διακινεί συνωμοσιολογίες για κάποια δήθεν αρχεία στο Φόρεϊν Οφις που παραμένουν (200 χρόνια μετά!) κλειστά. Μάλλον δεν δούλεψε καλά η «ύπνωση», που κατά τον κ. Σμαραγδή χρησιμοποιήθηκε για «να δει (ο πρωταγωνιστής) τα βασικά στοιχεία της ύπαρξης του Καποδίστρια».
Είναι προφανές πως η ταινία δεν υπηρετεί τόσο τον τίτλο της «Ιωάννης Καποδίστριας», όσο τον υπότιτλό της «Δώσε μου την πατρίδα που ποθώ» ή, έστω, την κινηματογραφική εκδοχή της. Αλλά, όπως και να το κάνουμε, η ταινία βοηθά την ιστοριογνωσία, έστω διά της αντίκρουσης των ανακριβειών που εμπεριέχει. Αν μη τι άλλο, ξεθάφτηκε ένα σημαντικό βιβλίο για τον Κυβερνήτη, «Ιωάννης Καποδίστριας. Μια απόπειρα ιστορικής βιογραφίας» (Χρήστος Λούκος, εκδόσεις ΜΙΕΤ) και μπορεί κάποιοι να το διαβάσουν.
Οσο εντυπωσιακές όμως είναι οι διαμάχες για την Ιστορία, άλλο τόσο εντυπωσιακή είναι η αφωνία για τα θρησκευτικά. Προ καιρού ξεκίνησε σε τηλεοπτικό κανάλι ένα θρησκευτικό – ιστορικό (με αυτήν τη σειρά) σίριαλ «Ο Αγιος Παΐσιος – Από τα Φάρασα στον Ουρανό». Η σειρά είναι γεμάτη παραμύθια, χειρότερα από αυτά που υπάρχουν στην ταινία του κ. Σμαραγδή· χειρότερα, υπό την έννοια ότι δεν τρέχουν χιλιάδες άνθρωποι να προσκυνήσουν τις παντόφλες του Καποδίστρια, ενώ δύο πλαστικές σαγιονάρες τοποθετήθηκαν σε ξύλινη θήκη υπό μορφήν λειψανοθήκης και μια εικόνα του Αγίου Παϊσίου σε ναό της Κύπρου, προκειμένου οι πιστοί να τις προσκυνήσουν.
Γι’ αυτή τη σειρά, που είχε τριπλάσια θέαση (1,5 εκατ. τηλεθεατές) από την ταινία (560.000 εισιτήρια), μόνο ο συγγραφέας Πέτρος Τατσόπουλος αντέδρασε και επισήμανε τις απίστευτες τερατολογίες. Φυσικά, δέχθηκε χυδαίες επιθέσεις και μια μήνυση, με βάση τον… αντιρατσιστικό νόμο, αλλά το εμπόριο των «ειδών Παϊσίου» συνεχίζεται.
