Οσο γράφω, ακόμη δεν έχει γίνει γνωστό αν εκτελέσθηκε ο καταδικασμένος σε θάνατο από το ιρανικό καθεστώς Ερφάν Σολτανί. Ως γνωστόν, η δίκη του κράτησε μόλις δύο ημέρες. Τον κατηγορούσαν για «έγκλημα κατά του Θεού» επειδή συμμετείχε στις διαδηλώσεις κατά του καθεστώτος. Μόνον και μόνον η διατύπωση «έγκλημα κατά του Θεού» νομίζω ότι αρκεί για να αναδείξει την ανατριχιαστική πλευρά του ζητήματος. Ενα πολιτικό καθεστώς που το αποτελούν και το υπηρετούν ανθρώπινα όντα ταυτίζει τον εαυτό του με τον Αλλάχ. Προσοχή στη διατύπωση. Οι Αγιατολάδες δεν εμφανίζονται ως εκπρόσωποι του Υπερτάτου Οντος στον εφήμερο κόσμο μας. Ταυτίζονται μαζί του. Αυτό και μόνον δείχνει ότι το καθεστώς του Ιράν δεν είναι απλώς μια ιδιόμορφη μορφή τυραννίας. Μιλάει άλλη γλώσσα απ’ αυτή που μιλάει ο δικός μας κόσμος. Και αυτό που αναδεικνύει η εξέγερση στο Ιράν είναι ότι, παρά τα τόσα χρόνια άσκησης αμείλικτης εξουσίας, ένα μεγάλο μέρος της ίδιας της ιρανικής κοινωνίας μιλάει άλλη γλώσσα από το καθεστώς που την κρατάει δέσμια. Πώς είναι δυνατόν να αποδοθεί χάρις σε κάποιον που τον έχει καταδικάσει ο ίδιος ο Θεός αφού έχει εγκληματήσει εναντίον του; Αυτό και μόνον δείχνει ότι το καθεστώς του Ιράν δεν μπορεί να μεταλλαχθεί σε μια μορφή διαφορετική απ’ την υπάρχουσα θεοκρατία. Δεν έχει καν τις λέξεις για να μπορεί να αντιληφθεί ότι υπάρχει κάτι διαφορετικό απ’ αυτό που είναι τώρα. Απόδειξη η επιθετικότητα του Χαμενεΐ που αυξάνεται όσο εξαπλώνεται η εξέγερση. Για το Ιράν δεν υπάρχει περεστρόικα, ούτε μετάβαση στη δημοκρατία.
Πώς θα λυτρωθεί η ιρανική κοινωνία από την απάνθρωπη θεοκρατία; Κατ’ αρχάς θα πρέπει να σχηματισθούν οι πολιτικές δυνάμεις που θα μπορέσουν να εκφράσουν τη λύτρωση. Και σίγουρα δεν είναι ο γιος και η χήρα του Σάχη, οι οποίοι μοιάζουν σαν να ξύπνησαν μόλις από τον κόσμο τους. Απ’ την άλλη υπάρχει το προηγούμενο του Ιράκ. Η δημοκρατία δεν είναι εξαγώγιμο προϊόν. Τη δημοκρατία την παράγει η ίδια η κοινωνία. Και το Ιράν δεν είναι Ιράκ. Η εξέγερση ανήκει στην κοινωνία του Ιράν. Αυτή την ξεκίνησε και αυτή έχει κάθε δικαίωμα να ζητήσει εξωτερική βοήθεια για να μπορέσει να αντιμετωπίσει το καθεστώς απ’ το οποίο θέλει να απαλλαγεί. Μπορεί η Τεχεράνη να διατηρεί ακόμη κάποια από τη δύναμη πυρός ώστε να απειλεί το Ισραήλ ή τις αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, όμως τώρα πια αντιμετωπίζει ένα σοβαρό εσωτερικό πρόβλημα. Δεν ελέγχει τα μετόπισθέν της, την ιρανική κοινωνία. Εχει ακόμη οπαδούς; Εχει τους Σιίτες, οι οποίοι εκπροσωπούν το 30% του πληθυσμού. Ομως φαίνεται να χάνει το κυριότερο όπλο της, τον φόβο που εμπνέει. Το Ιράν οδηγείται σε εμφύλιο; Μπορεί. Πάντως κάπου οδηγείται, κάπου αλλού από εκεί όπου βρίσκεται τώρα.
