Το σημερινό σημείωμα δεν είναι δικό μου. Πριν από μερικούς μήνες ένας εκπαιδευτικός μού έστειλε μια μακροσκελή επιστολή 15 σελίδων, όπου παρουσιάζει τη σημερινή κατάσταση σε κάποιο δημόσιο σχολείο. Ομολογώ ότι δεν την είχα διαβάσει και την καταχώρισα σε κάποιο αρχείο του υπολογιστή μου. Κατά καιρούς αναζητώ θέματα από τα αρχεία μου και έτσι βρήκα ξανά την επιστολή αυτή. Τη διάβασα και κυριολεκτικά έμεινα άφωνος.
Δεν γνωρίζω τι συμβαίνει με τα σημερινά παιδιά. Στην εποχή μου σεβόμαστε τους δασκάλους και τους καθηγητές μας σε όλες τις βαθμίδες και η τάξη ήταν ένας ιερός χώρος. Λέγεται ότι κάποτε ρώτησαν έναν διάσημο επιστήμονα για το ποιο ήταν το καλύτερο πανεπιστήμιο που πέρασε και τους έδωσε μια μοναδική απάντηση: «Το νηπιαγωγείο! Στο νηπιαγωγείο έμαθα να σέβομαι τους δασκάλους μου, έμαθα πειθαρχία, αλλά προ παντός έμαθα να πιανόμαστε χεράκι χεράκι με τα άλλα παιδιά για να περνάμε με ασφάλεια τον δρόμο». Το σχολείο, πέρα από τη γνώση που παρέχει, διδάσκει και αγωγή. Δυστυχώς, αυτά που θα διαβάσετε στη συνέχεια αναδεικνύουν μια ζοφερή κατάσταση η οποία θα πρέπει να μας προβληματίσει όλους.
«Είμαι αναπληρωτής εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας. Παραιτήθηκα από τα καθήκοντά μου μη ανεχόμενος τον διαρκή εκφοβισμό μου από μαθητές του ΕΠΑΛ στο οποίο υπηρετούσα. Σας επισυνάπτω την παραίτησή μου σε περίπτωση που σας ενδιαφέρει, όπου εξηγώ τα πάντα αναλυτικά και αναφέρομαι διεξοδικά στις χρόνιες παθογένειες του εκπαιδευτικού μας συστήματος, στο κενό γράμμα της αξιολόγησης, στη στρέβλωση της έννοιας της συμπερίληψης κ.ά. Εχω αποκρύψει το όνομα του σχολείου και της δευτεροβάθμιας που υπηρετώ διότι θεωρώ πως δεν θα βοηθούσε σε τίποτα ο διασυρμός ενός σχολείου. Αλλωστε αυτά συμβαίνουν γενικότερα σε διάφορα ΕΠΑΛ της χώρας. Ετσι κι αλλιώς η παρούσα επιστολή έχει αποσταλεί εκτός από τη δευτεροβάθμια, όπου ανήκα, και στον εισαγγελέα της περιοχής και στο υπουργείο Παιδείας.
Ονομάζομαι […] είμαι αναπληρωτής εκπαιδευτικός ΠΕ 04.04 και ανέλαβα καθήκοντα για τη σχολική χρονιά 2022-23 στις 6/10/22 στη Δευτεροβάθμια […]
Επείγομαι να παραθέσω καταρχήν τα όσα θλιβερά και σοκαριστικά λαμβάνουν χώρα καθημερινά στο 1ο ΕΠΑΛ […], αλλά και να εξηγήσω πλήρως και εμπεριστατωμένα τους λόγους που με οδήγησαν σε μια τόσο σοβαρή και επιζήμια για μένα απόφαση, όπως αυτή της παραίτησής μου.
Σχετικά με το συγκεκριμένο ΕΠΑΛ η κατάσταση είναι γνωστή σε όλο το εκπαιδευτικό προσωπικό, τη δευτεροβάθμια διεύθυνση και την τοπική κοινωνία, κρίνω όμως πως μάλλον δεν έχει αξιολογηθεί σωστά η σοβαρότητά της, ενδεχομένως λόγω της χρόνια επικρατούσης κατάστασης στα ΕΠΑΛ και τα σχολεία της χώρας γενικότερα.
Τη Δευτέρα 10/10/22 πήγα στο ΕΠΑΛ […] για το 1ο μου μάθημα. Από την πρώτη στιγμή δεν χρειάζεται ιδιαίτερη παρατηρητικότητα ή εμπειρία για να καταλάβει κάποιος πως η κυριαρχία των μαθητών είναι απόλυτη και αρνητική. Είναι φανερό από την περικυκλωμένη με επιδεικτικά καπνίζοντες μαθητές αίθουσα καθηγητών. Το κάπνισμα είναι ελεύθερο σε όλο τον προαύλιο χώρο ενώ κάποιοι καπνίζουν και μέσα στις τάξεις.
Πολλοί ανήλικοι μαθητές έρχονται με τα ΙΧ τους και παρκάρουν στις θέσεις για πάρκινγκ εντός του σχολείου. Σημειωτέον πως, όπως πληροφορήθηκα, πέρσι υπήρξε θανατηφόρο ατύχημα όταν ανατράπηκε ΙΧ με μαθητές, ένας δεν πρόλαβε να βγει και κάηκε ζωντανός.
Παρ’ όλα αυτά δεν διαπίστωσα κανέναν έλεγχο από την τροχαία έξω από το σχολείο. Καμιά φορά, ανάλογα το κέφι, μπορεί να βάλει κάποιος τραπ στα ηχεία του αυτοκινήτου του, δονώντας το σχολείο.
Μαθητές περιφέρονται παντού όλες τις ώρες και μπαινοβγαίνουν στο σχολείο, μιας και η πόρτα δεν κλείνει ποτέ. Την ώρα του μαθήματος μπορεί να ακουστούν έντονες συντονισμένες κραυγές και να γίνει κάποιο φιλικό “ντου” από μερίδα μαθητών σε κάποιο άλλο τμήμα. Ο τρόπος επικοινωνίας τόσο μεταξύ των μαθητών αλλά και τόσο απέναντι στους καθηγητές μπορεί στην καλύτερη περίπτωση να αξιολογηθεί ως “αγενής”.
Τα κινητά είναι σε διαρκή λειτουργία μέσα – έξω από τις τάξεις, τραβώντας βίντεο και τροφοδοτώντας το τικ-τοκ με “κατορθώματα” από την εξουσία που έχουν επιβάλει οι πλέον παραβατικοί στον σχολικό χώρο, παράδειγμα για άλλους μαθητές άλλων σχολείων.
Το σχολείο, πέρα από τη γνώση που παρέχει, διδάσκει και αγωγή. Δυστυχώς, όμως, σε ορισμένα επικρατεί μια ζοφερή κατάσταση η οποία θα πρέπει να μας προβληματίσει όλους.
Ούτε λίγο ούτε πολύ θυμίζει περισσότερο σχολική δομή υπό μόνιμη μαθητική κατάληψη. Ακόμα όμως κι αν δεν τα προσέξεις όλα αυτά, οι ίδιοι οι μαθητές σου ξεκαθαρίζουν από την αρχή ποιος κάνει κουμάντο εκεί μέσα και ποια είναι τα δικά σου καθήκοντα και υποχρεώσεις, αν θέλεις να επιβιώσεις στο βασίλειό τους.
Ως καινούργιος, λοιπόν, έπρεπε να μου “σπάσει ο τσαμπουκάς εξ αρχής” και να καταλάβω πού βρίσκομαι. Ετσι, κατά την πρώτη εμφάνισή μου στο μοναδικό τμήμα Α΄ τάξης αντιμετώπισα μια συνεννοημένα εξωφρενική κατάσταση. Μαθήτριες, εκ περιτροπής, έρχονταν και κάθονταν στην έδρα, βάζαν τα πόδια τους πάνω στα θρανία, όλοι άλλαζαν θέσεις, η πόρτα ανοιγόκλεινε συνεχώς και κοπανιόταν με δύναμη, κόσμος μπαινόβγαινε, φωνές, ουρλιαχτά και κινητά.
Μετά από κάποια ώρα αποτυχημένων προσπαθειών διά της επίκλησης στο φιλότιμο, να θυμίσει το περιβάλλον λίγο σχολική τάξη, άρχισα να δίνω ωριαίες αποβολές, συνολικά σε 5 άτομα, κυρίως γιατί επέμεναν να έχουν τα κινητά τους ανοιχτά μέσα στο μάθημα, παρά τις συνεχείς παρακλήσεις μου.
Μία εκ των μαθητριών που απέβαλα κάθισε έξω από την πόρτα και την ανοιγόκλεινε κοπανώντας τη με δύναμη. Της είπα να σταματήσει να το κάνει γιατί θα την πάω στον λυκειάρχη να πάρει ημερήσια αποβολή. Δεν σταμάτησε. Οι άλλοι που έβγαλα έξω ήρθαν από το παράθυρο και στέκονταν με τα κινητά σαν να βιντεοσκοπούν, αν και μου υποσχέθηκαν πως δεν το κάνουν…
Μάθημα δεν κατάφερα να κάνω και στο τέλος πήγα στον λυκειάρχη, που έδωσε τελικά αποβολή στη μαθήτρια γιατί, εκτός των άλλων, όση ώρα της μιλούσε αυτή “έσκαγε τσιχλόφουσκες στα μούτρα του”, ενώ προηγουμένως γίναμε μάρτυρες του τρόπου με τον οποίο μίλησε η μαθήτρια αυτή στον πατέρα της.
Η 1η μέρα τελείωσε κάπως έτσι».
Δεν είμαι βέβαιος αν έχει νόημα να σας μεταφέρω και την υπόλοιπη επιστολή. Η κατάσταση, όπως περιγράφεται, είναι επιεικώς δραματική. Πιθανόν ορισμένα θέματα, όπως τα κινητά, να έχουν απαγορευτεί, αλλά είμαι βέβαιος ότι τα περισσότερα άλλα παραμένουν.
Για να σας αποζημιώσω θα σας πω ένα σχετικό ανέκδοτο. Επιθεωρητής παρακολουθεί το μάθημα των θρησκευτικών σε κάποιο σχολείο. Ρωτάει, λοιπόν, κάποιον μαθητή: «Πες μου, παιδί μου, ποιος γκρέμισε τα τείχη της Ιεριχούς;». Εντρομος ο Γιαννάκης απαντά: «Δεν το έκανα εγώ, κύριε, και δεν ξέρω ποιος το έκανε». Ο επιθεωρητής πάει στον Διευθυντή του σχολείου και του εξιστορεί το συμβάν. Τότε ο Διευθυντής τού λέει: «Γνωρίζω τον Γιαννάκη και την οικογένειά του. Είναι καλό παιδί και δεν λέει ψέματα. Αφού λέει ότι δεν το έκανε αυτός πρέπει να τον πιστέψουμε». Ο επιθεωρητής επιστρέφει στη βάση του και συναντά τον υπεύθυνο για την εκπαίδευση στην Περιφέρεια. Αφού του περιγράφει το τι συνέβη στο τάδε σχολείο, ο υπεύθυνος του δίνει τη χαριστική βολή: «Τι κάθεσαι και χολοσκάς. Θα πάρουμε τρεις προσφορές και ο μειοδότης θα τα ξαναχτίσει».
Ανέκδοτο είναι αυτό, αλλά αν παρακολουθήσετε τα παιχνίδια γνώσεων, που αφθονούν στην ελληνική τηλεόραση, θα διαπιστώσετε ότι οι γνώσεις των νέων ανθρώπων είναι πραγματικά απαράδεκτες.
Η ιστορικός Μαρία Ευθυμίου το διατύπωσε επιγραμματικά: «Ο απόφοιτος δημοτικού πριν από 40 χρόνια ήξερε περισσότερα από τους αποφοίτους λυκείου σήμερα».
*Ο κ. Ανδρέας Γ. Δρυμιώτης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων.
