Ο πατέρας μου, στα 80 σήμερα, έχει διαγνωστεί με μια μορφή άνοιας που έχει δυσκολέψει σε μεγάλο βαθμό την κίνησή του. Εχοντας κληρονομήσει από αυτόν την έφεση σε δυσοίωνες σκέψεις, τελευταία όπου κι αν βρίσκομαι, από την Κωνσταντινούπολη μέχρι τις Πρέσπες και από ένα μουσείο μέχρι ένα εστιατόριο, περνάει από το μυαλό μου η ίδια φράση: «Να ένα μέρος που πιθανότατα δεν θα επισκεφθεί (ξανά) ο μπαμπάς». Η ιδέα με γεμίζει θλίψη. Δεν τη χωράει το μυαλό αυτήν την οριστικότητα. Οτι έρχεται μια στιγμή που ο θαυμαστός κόσμος που κάποτε ανοιγόταν άπλετος, σχεδόν τρομακτικός, μπροστά σου συρρικνώνεται τόσο, που χωράει στην τσέπη.
Ποια μέρα αλλάζουν όλα; Πότε αρχίζουμε να μετράμε ανάποδα χωρίς να το ξέρουμε; Θυμάμαι εκείνα τα άρθρα στα περιοδικά του Πέτρου Κωστόπουλου στα ’90s: «Ολα τα πράγματα που πρέπει να έχεις κάνει ώς τα 30», «ώς τα 40», «ώς τα 50». Λίστες με τις κορυφές που πρέπει να έχεις κατακτήσει στη ζωή σου ώστε αυτή να έχει νόημα. Ναι, ήταν δήθεν και ενδεικτικές της εποχής της πλασματικής αφθονίας, αλλά μεταξύ μας ήταν και λίγο καθησυχαστικές. Σαν να έχουμε ένα άτυπο συμβόλαιο με τον χρόνο και το μόνο που χρειάζεται είναι να τσεκάρουμε μια σειρά από κουτάκια. Λες και η ζωή σού δίνει πάντα τον χώρο να οργανωθείς, να ασχοληθείς με τις εκκρεμότητες, να ξαναπιάσεις τα όνειρα που άφησες μισά.
Στην «Κ» συνειδητοποιήσαμε πρόσφατα με τον πιο οδυνηρό τρόπο ότι η ζωή δεν λειτουργεί με πρόγραμμα. Λίγο πριν αλλάξει η χρονιά, ένας συνάδελφός μας παντρεύτηκε τον αγαπημένο του σε μια τελετή γεμάτη συγκίνηση κι εκείνη τη σπάνια αίσθηση ότι κάτι πηγαίνει σωστά. Λίγο αφότου άλλαξε η χρονιά, ένας άλλος συνάδελφός μας έφυγε απρόσμενα από τη ζωή. Ηταν 31 ετών.
Δεν μικραίνει ο κόσμος μόνο όταν δεν μπορούμε να σταθούμε στα πόδια μας στα γεράματα – τον μικραίνουμε μόνοι μας από πριν.
Εδώ και μέρες προσπαθούμε όλοι να βρούμε τις λέξεις για να περιγράψουμε τα συναισθήματά μας. Να διανοηθούμε το αδιανόητο, ότι από τη μια μέρα στην άλλη το διπλανό μας γραφείο άδειασε κι ένας γλυκός άνθρωπος, με όνειρα, φίλους, ταλέντα, σχέδια, «έφυγε» τόσο νωρίς. Προσπαθώντας κι εγώ να θυμηθώ τις τελευταίες μας κουβέντες («του είπα καληνύχτα στην τελευταία βάρδια;») και ξαναδιαβάζοντας τα τελευταία μας μηνύματα, άρχισα να σκέφτομαι ότι το ζητούμενο δεν είναι τελικά να μάθουμε πώς να πενθούμε, αλλά πώς να ζούμε.
Πόσα πράγματα έχουμε αναβάλει για το μέλλον; Πόσες επιθυμίες φυλάμε στον πάγο; Πόσες αποφάσεις περιμένουμε να πάρουμε όταν μαζέψουμε το κουράγιο; Δεν μικραίνει ο κόσμος μόνο όταν δεν μπορούμε να σταθούμε στα πόδια μας στα γεράματα – τον μικραίνουμε μόνοι μας από πριν.
Ψάχνουμε τις λέξεις, αλλά ίσως τελικά ο μόνος φόρος τιμής που μπορούμε να αποδώσουμε σε όσους φεύγουν νωρίς είναι να μη φερόμαστε στη δική μας ζωή σαν να έχουμε άπειρες ευκαιρίες. Εσείς τι θα κάνατε αν ξέρατε ότι το 2026 θα ήταν η τελευταία σας χρονιά;
