Είναι βολικό να βαφτίζουμε κάθε κινητοποίηση «κραυγή αγωνίας» και κάθε μπλόκο «ύστατη λύση». Στο αγροτικό ζήτημα, όμως, αυτή η ευκολία έχει μετατραπεί σε θεσμική υποκρισία. Γιατί αυτό που εξελίσσεται εδώ και χρόνια δεν είναι απλώς διεκδίκηση. Είναι ένας ωμός εκβιασμός προς την κοινωνία με την ανοχή –αν όχι τη συνενοχή– ενός πολιτικού συστήματος που προτιμά να χαϊδεύει αφτιά αντί να λέει δύσκολες αλήθειες. Φέτος υπήρξε μια κραυγαλέα αφορμή, καθώς πράγματι καθυστέρησαν απελπιστικά οι πληρωμές των επιδοτήσεων λόγω και του σκανδάλου στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οταν όμως αυτό το πρόβλημα λύθηκε και έγιναν οι καταβολές, δεν υπήρξε η αναμενόμενη αναστολή, αλλά τα πράγματα έγιναν χειρότερα και μάλιστα μέσα στις γιορτές, με βασανιστικές συνέπειες για όσους πολίτες μετακινήθηκαν.
Οι αγρότες γνωρίζουν πολύ καλά ότι η κατάληψη δρόμων, λιμανιών και κόμβων λειτουργεί. Οχι επειδή έχουν πάντα δίκιο, αλλά επειδή το κράτος υποχωρεί κάθε φορά. Η συνταγή είναι δοκιμασμένη για δεκαετίες. Ασφυκτική πίεση, εικόνες ταλαιπωρίας, απειλή γενικευμένης παράλυσης και στο τέλος όλο και κάποιο πακέτο μέτρων με ενισχύσεις, εξαιρέσεις, αναστολές και ειδικές ρυθμίσεις! Ετσι καλλιεργήθηκε μια κουλτούρα όπου ο εκβιασμός επιβραβεύεται και ο διάλογος απαξιώνεται. Το πολιτικό σύστημα διαχρονικά έχει τεράστιες ευθύνες. Οχι επειδή δεν στηρίζει τον πρωτογενή τομέα –αφού τον στηρίζει και μάλιστα γενναία– αλλά επειδή τον στηρίζει με λάθος τρόπο. Χωρίς όρους, χωρίς στόχους, χωρίς στρατηγική και με ορίζοντα την επόμενη κάλπη και όχι την επόμενη δεκαετία. Κανένα κόμμα δεν τόλμησε να πει στους αγρότες ότι το μοντέλο που γνωρίζουν δεν είναι βιώσιμο. Οτι δεν μπορείς διαρκώς να ζητάς αποζημιώσεις για χαμηλή παραγωγικότητα χωρίς να αλλάζεις τίποτα στον τρόπο που παράγεις.
Η μεγάλη απάτη του αγροτικού ζητήματος είναι ότι παρουσιάζεται ως καθαρά οικονομικό. Δεν είναι, καθώς διατίθενται τεράστια κονδύλια αλλά πηγαίνουν σχεδόν όλα στην καταβόθρα της πρόσκαιρης ευημερίας. Το βασικό πρόβλημα δεν είναι το κόστος του πετρελαίου ή οι ασφαλιστικές εισφορές, όσο κι αν αυτά επιβαρύνουν. Το πρόβλημα είναι η απουσία αναδιάρθρωσης, ο κατακερματισμός της γης, η έλλειψη συνεργατικών σχημάτων, η τεχνολογική καθυστέρηση και η χαμηλή προστιθέμενη αξία των προϊόντων. Αυτά όμως δεν κλείνουν δρόμους, δεν φέρνουν άμεσα χρήματα, δεν γίνονται σύνθημα σε πανό και πολιτικό προϊόν για κατανάλωση. Εδώ βρίσκεται η ευθύνη και των ίδιων των αγροτών. Ενα μεγάλο μέρος τους αρνείται πεισματικά κάθε συζήτηση για εκσυγχρονισμό αν αυτό συνεπάγεται αλλαγή συνηθειών, επενδύσεις, ρίσκο, αξιολόγηση. Θέλουν το κράτος παρόν όταν μοιράζει και απόν όταν ζητεί μεταρρυθμίσεις. Θέλουν προστασία χωρίς προσαρμογή. Αυτό δεν είναι κοινωνική δικαιοσύνη, είναι συντήρηση της στασιμότητας. Χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της νοοτροπίας, η απαίτηση να μην ενταχθεί ο ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ για ευνόητους λόγους. Ορισμένοι που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην κλιμάκωση των κινητοποιήσεων προτιμούν το χάος για να μπορούν να επωφελούνται.
Η ύπαιθρος δεν θα αναγεννηθεί με επιδοτήσεις ανάγκης, ούτε με πολιτικές κατευνασμού. Θα αναγεννηθεί όταν το πολιτικό σύστημα –της σημερινής κυβέρνησης συμπεριλαμβανομένης– σταματήσει να φοβάται το πολιτικό κόστος και οι αγρότες σταματήσουν να χρησιμοποιούν την κοινωνία ως όμηρο. Ο πρωτογενής τομέας χρειάζεται σχέδιο, όχι μπλόκα. Και αλήθεια, όχι χάδια. Ολα τα υπόλοιπα είναι απλώς μια παράταση ενός προβλήματος που όλοι ξέρουν και όλοι αποφεύγουν να λύσουν. Στον αγροτικό τομέα υπάρχουν λαμπρά παραδείγματα συνεργατισμού τα οποία μπορούν να αντιγράψουν αν θέλουν ευημερία διαρκείας και όχι «αρπαχτές».
