Μιλούσαμε χθες –μέρες που είναι– για το πώς αστρονόμοι και θεολόγοι προσπαθούν να εξηγήσουν τι ήταν το Αστρο της Βηθλεέμ και ότι η πιο πρόσφατη θεωρία διατυπώθηκε από τον πλανητολόγο της NASA Μαρκ Μάτνεϊ σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στις 3 Δεκεμβρίου (Journal of the British Astronomical Association).
Στο χθεσινό σημείωμα διατρέξαμε τις παλαιότερες σχετικές θεωρίες: κομήτης, ευθυγράμμιση πλανητών, έκρηξη σουπερνόβα, ηλιακή έκλαμψη. Ας κρατήσουμε σήμερα τον κομήτη και το σουπερνόβα.
Αρχίζοντας από το τελευταίο, οι εκρήξεις αστέρων που φτάνουν στο τέλος του βίου τους είναι όντως ένα από τα πιο βίαια αστρονομικά γεγονότα. Οι Κινέζοι αστρονόμοι κατέγραψαν μια τέτοια έκρηξη το 4 π.Χ., η λάμψη της οποίας παρέμεινε ορατή για κάτι περισσότερο από δύο μήνες.
Ωστόσο, ένα τέτοιο φαινόμενο δεν θα ήταν ορατό μονάχα στους περίφημους «τρεις μάγους». Ολοι οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ θα πρέπει να το είχαν προσέξει. Τίποτα τέτοιο δεν έχει καταγραφεί. Επίσης, οι εκρήξεις αυτές αφήνουν πίσω τους ίχνη. Για παράδειγμα, το εντυπωσιακό Νεφέλωμα του Καρκίνου αποτελεί κατάλοιπο μιας τέτοιας έκρηξης που παρατηρήθηκε το 1054. Εδώ δεν έχουμε κάτι σχετικό.
Η πιο «φρέσκια» θεωρία, αυτή του Μάτνεϊ, η οποία, επαναλαμβάνουμε, δημοσιεύθηκε πριν από μόλις περίπου είκοσι ημέρες, μιλάει για κομήτη. Για μία ακόμη φορά, η βασική πηγή είναι οι Κινέζοι αστρονόμοι, οι οποίοι κατέγραψαν το πέρασμα ενός κομήτη το 5 π.Χ. Πρέπει να προήλθε από το λεγόμενο Νέφος του Οορτ, περιοχή πέρα από το ηλιακό μας σύστημα από την οποία προέρχονται οι κομήτες που εισέρχονται σε αυτό.
Ο Μάτνεϊ αναπτύσσει τη θεωρία ότι ένας τέτοιος κομήτης ίσως να πέρασε εξαιρετικά κοντά από τη Γη (τόσο κοντά όσο περίπου απέχει η Σελήνη από τη Γη) και, από αυτή την άποψη, ενδεχομένως να προκάλεσε στη Γη την αίσθηση ενός φωτεινού ουράνιου αντικειμένου. Οι σχετικές κινεζικές πηγές μάς λένε ότι το αντικείμενο αυτό παρέμεινε ορατό για περίπου 70 ημέρες.
Δεν συμφωνούν όλοι οι αστρονόμοι με τον Μάτνεϊ, δίχως όμως και να απορρίπτουν τη θεωρία του. Ουσιαστικά η συζήτηση για το Αστρο δεν θα τελειώσει ποτέ. Και ίσως να μην έχει και σημασία. Είναι μια βιβλική αφήγηση, με άφθονη λογοτεχνική, ποιητική «άδεια» και το χειρότερο που μπορεί κάποιος να κάνει είναι να τη λάβει τοις μετρητοίς.
Ας κρατήσουμε το μυστήριο και τη σαγήνη της ιστορίας αυτής, όπως και τις πολύ ερεθιστικές επιστημονικές θεωρίες, και ας στρέψουμε τη νύχτα των Χριστουγέννων για λίγο το βλέμμα μας στον ουρανό. Οπως έκλεινε και ο Φίλιπ Ροθ ένα μυθιστόρημά του: «Δεν κάνουμε χωρίς αστέρια».
Η στήλη εύχεται Καλά Χριστούγεννα σε όλες και όλους.
