Εβδομάδα Χριστουγέννων αυτή που διανύουμε, οπότε ας δούμε στη στήλη κάτι σχετικό αυτές τις (λειψές λόγω αργιών) μέρες. Κάτι που ακροβατεί κάπου ανάμεσα στο παραμυθένιο και στην επιστήμη.
Εδώ λοιπόν και πολλούς αιώνες, αστρονόμοι και θεολόγοι προσπαθούν να εξηγήσουν τι ακριβώς ήταν το περίφημο Αστρο της Βηθλεέμ, το οποίο υποτίθεται ότι οδήγησε τους τρεις «μάγους» στη «φάτνη του μικρού Χριστού».
Η πιο πρόσφατη θεωρία διατυπώθηκε από τον Μαρκ Μάτνεϊ, πλανητολόγο στη NASA, η θεωρία του οποίου δημοσιεύθηκε στις 3 Δεκεμβρίου στο Journal of the British Astronomical Association.
Προτού μιλήσουμε όμως γι’ αυτήν, ας δούμε λίγο τα βασικά δεδομένα: η ιστορία (ή ο θρύλος) θέλει τη νύχτα που γεννιέται ο Ιησούς, ένα απρόσμενα φωτεινό ουράνιο αντικείμενο (που δεν ήταν προηγουμένως ορατό) να «φωταγωγεί» τη Βηθλεέμ και να αποτελεί οδηγό για τους τρεις «σοφούς της Ανατολής», όπως συχνά αποκαλούνται στο εξωτερικό οι τρεις άνδρες που επισκέπτονται με δώρα τον Ιησού ως βρέφος. Τουλάχιστον αυτό αναφέρεται στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου.
Η ιστορία με το μυστηριώδες αυτό άστρο προβλημάτισε αρκετό κόσμο από πολύ νωρίς. Μόλις το 248 μ.Χ. ο Ωριγένης πρότεινε ότι το άστρο πρέπει να ήταν κομήτης. Αντιθέτως, τον όψιμο 4ο μ.Χ. αιώνα, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος επέμεινε πως επρόκειτο περί θαύματος. Τον 8ο αιώνα, πάλι, ο Αραβας αστρονόμος Μασά’αλαχ πρότεινε κάτι άλλο: τη συζυγία των πλανητών, δηλαδή την κατά προσέγγιση ευθυγράμμιση δύο ή περισσοτέρων ουράνιων σωμάτων όπως παρατηρούνται από τη Γη. Με άλλα λόγια, ο παρατηρητής και τα δύο ουράνια σώματα (3 «σημεία») βρίσκονται προσεγγιστικά πάνω στην ίδια ευθεία γραμμή. Αρα στον παρατηρητή μοιάζουν με ένα –πολύ φωτεινό– αντικείμενο.
Οσον αφορά το άστρο των Χριστουγέννων, η συγκεκριμένη συζυγία ήταν μεταξύ των δύο μεγαλύτερων πλανητών του ηλιακού μας συστήματος, του Δία και του Κρόνου, και, σύμφωνα με τον μεγάλο Γερμανό αστρονόμο Γιοχάνες Κέπλερ, έλαβε χώρα το έτος 7 π.Χ. (Επειδή αυτό το «7 π. Χ.» μάλλον μπερδεύει να πούμε εδώ ότι, στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει ακριβής ημερομηνία γέννησης του Ιησού. Πλέον, υπολογίζεται ότι πρέπει να γεννήθηκε κάπου ανάμεσα στο 6 και στο 4 π.Χ. και όχι Δεκέμβριο, αλλά άνοιξη ή φθινόπωρο. Η 25η Δεκεμβρίου επινοήθηκε πολύ αργότερα για να συμβαδίσει με ρωμαϊκές γιορτές.)
Σε κάθε περίπτωση, έχουν ακόμη διατυπωθεί η θεωρία της έκρηξης υπερκαινοφανούς αστέρα (σουπερνόβα) και η ακτινοβολία της ηλιακής έκλαμψης (εκρήξεις στην επιφάνεια του Ηλίου, που εκλύουν τεράστιες δόσεις ενέργειας και, βέβαια, συνοδεύονται από έντονη λάμψη). Θα συνεχίσουμε, όμως, αύριο.
