Το δάνειο των 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία που οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποφάσισαν προχθές είναι ορόσημο. Το πώς θα κριθεί, εξαρτάται από το εάν σηματοδοτεί την εμβάθυνση της Ενωσης ή εάν θα αποδειχθεί παρένθεση στην πορεία παρακμής. Σημασία έχει ότι τη 19η Δεκεμβρίου, 2025 η Ε.Ε. πήρε μια απόφαση που της παρέχει την ευκαιρία να αποκτήσει ισχυρότερη παρουσία, μεγαλύτερη φωνή και ρόλο στον άστατο σημερινό κόσμο. Αποτυχία των προσπαθειών της να στηρίξει την Ουκρανία θα ήταν άμεση παραδοχή μιας ιστορικής ήττας και καταλύτης της διάλυσης. Τώρα η Ενωση δείχνει πως διαθέτει τη βούληση να επιζήσει.
Η πρόοδος δεν είναι «αναίμακτη». Πολλοί θα εστιάσουν την προσοχή τους στο ότι απέτυχε η πρόταση της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς και άλλων, να χρησιμοποιηθούν τα δεσμευμένα ρωσικά κεφάλαια στην Ευρώπη ως εγγύηση για δάνειο προς την Ουκρανία. Πράγματι, λόγω των φόβων του Βελγίου ότι θα εκτεθεί νομικά, επειδή το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων βρίσκεται σε οργανισμό στο έδαφός του, καθώς και της απροθυμίας της Ουγγαρίας, της Τσεχίας και της Σλοβακίας να δυσαρεστήσουν τον Βλαντιμίρ Πούτιν, αυτή η πρόταση δεν υιοθετήθηκε. Η απόφαση για τη στήριξη της Ουκρανίας με εγγύηση αδιάθετο ποσό του προϋπολογισμού της Ε.Ε. μπορεί να ήταν το σχέδιο Β, όμως η λύση αυτή ίσως αποδειχθεί πιο βιώσιμη και πιο χρήσιμη – αποτελώντας προηγούμενο για μελλοντικές αποφάσεις. Επειδή έτσι η Ε.Ε. δεν θα εμπλακεί σε χρονοβόρες νομικές διαδικασίες για να εξασφαλίσει το ποσό του δανείου.
Για τους Ευρωπαίους ηγέτες, η ενίσχυση της άμυνας κάθε χώρας-μέλους και η δυναμική στήριξη της Ουκρανίας είναι μονόδρομος και ζήτημα επιβίωσης της Ε.Ε.
Επίσης, ο τρόπος που ελήφθη η απόφαση –με τις τρεις «διαμαρτυρόμενες» χώρες να απέχουν, αλλά να μην την εμποδίζουν– ανοίγει δρόμο για παρόμοιες παρακάμψεις του βέτο. Ετσι, η Ε.Ε. και θα λαμβάνει υπόψη τις διαφωνίες μελών, και δεν θα παραλύει όταν καλείται να πάρει σημαντικές αποφάσεις.
Με τη στήριξη των Ευρωπαίων η Ουκρανία θα μπορέσει να συνεχίσει να αμύνεται εναντίον της Ρωσίας. Αλλιώς, έως τον Απρίλιο θα είχε μείνει χωρίς πόρους. Θα αρχίσει να αποπληρώνει το δάνειο με ρωσικές αποζημιώσεις όταν λήξει ο πόλεμος. Εάν οι Ευρωπαίοι είχαν αφήσει την Ουκρανία να καταρρεύσει, θα είχαν υπογράψει τη ληξιαρχική πράξη θανάτου της Ενωσης, δίνοντας στον Πούτιν το πράσινο φως να επεκτείνει την επιθετικότητά του και εναντίον χωρών-μελών της Ε.Ε. Οι Ευρωπαίοι δείχνουν ότι ούτε η Ουκρανία ούτε οι ίδιοι είναι καταδικασμένοι να περιμένουν τις αποφάσεις άλλων. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία τώρα που οι ΗΠΑ μετατρέπονται από στενότερος σύμμαχος σε απρόβλεπτη –έως και αντίπαλη– δύναμη. Ο Πούτιν είχε επαναπαυθεί στο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ πίεζε τους Ουκρανούς (και όχι τον ίδιο) να κάνουν παραχωρήσεις για να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός. Τώρα πρέπει να λογαριάσει ότι ο πόλεμος δεν θα εξελιχθεί όπως νόμιζε, παρά τους προχθεσινούς κομπασμούς πως ό,τι δεν πάρει με διαπραγματεύσεις θα πάρει με πόλεμο.
Μπορεί οι εχθροί της δημοκρατίας να πανηγυρίζουν για το δήθεν «τσαλάκωμα» των Ευρωπαίων επειδή δεν εκμεταλλεύτηκαν τα «παγωμένα» ρωσικά κεφάλαια για τη στήριξη μιας χώρας που δέχθηκε εισβολή και πολεμάει για την επιβίωσή της. Ομως, η ουσία είναι πως προχθές οι ηγέτες της Ε.Ε. έδειξαν ότι, όταν απειλούνται η ελευθερία και οι αξίες της Ενωσης, τίποτα δεν είναι απίθανο, τίποτα δεν είναι πολύ ακριβό. Κατανοούν πως μόνο μέσω επίδειξης σθένους και αποφασιστικότητας μας λογαριάζουν φίλοι και μας σέβονται εχθροί. Η ενίσχυση της άμυνας κάθε χώρας-μέλους και η δυναμική στήριξη της Ουκρανίας είναι μονόδρομος και ζήτημα επιβίωσης της Ενωσης.
