Δεν είμαστε ΗΠΑ, όπου στα σπίτια υπάρχουν περισσότερα όπλα από κεφάλια (393 εκατ.), αλλά το «στοκ» μας έφτασε στα 2 εκατ. πυροβόλα, τα μισά παράνομα. Δεν είμαστε Ελ Σαλβαδόρ, όπου «καθαρίζονται» με «σιδερικά» τετραπλάσιοι από ό,τι στις ΗΠΑ (όπου «καθαρίζονται» με «σιδερικά» εξαπλάσιοι από ό,τι στην Ευρώπη), αλλά οι σφαίρες ενίοτε πέφτουν σαν το χαλάζι. Δεν ζούμε σε αστικά χαρακώματα, όμως οι μέρες μας όλο και πιο συχνά στάζουν αίμα. Και η εικόνα των καλάσνικοφ τείνει να γίνει σχεδόν οικεία.
Διότι γιγαντώθηκαν οι κλίκες των παρανόμων που καρατομούνται αλλά ξαναφυτρώνουν σαν λερναία νερόφιδα; Διότι το παλιό χούι της ένοπλης αυτοπροστασίας νεκρανασταίνεται ως μόδα; Διότι έχουμε εξοικειωθεί με τις φονικές ριπές στον πραγματικό, κατασκευασμένο ή εικονικό κόσμο, με το κροτάλισμα των πυροβόλων σε πολεμικά, εγκληματικά ή ανταγωνιστικά κοινωνικά πεδία; Διότι σαρώνει η κουλτούρα της βίας, κυρίως μεταξύ νέων ακροδεξιάς ιδεολογίας; Μολονότι συνολικά οι 8 στους 10 απορρίπτουν την οπλοκατοχή στη χώρα μας, σχεδόν οι 3 στους 10 νέους (γενιά Ζ) την αποδέχονται. Είναι μια τάση που εξαπλώνεται παντού στον κόσμο σαν ιός και σχετίζεται όχι μόνο με την «άμυνα» του ηγεμονεύοντος άρρενος «καλού», που προστατεύει εαυτόν και οικείους από τους ένοπλους ξένους «κακούς», αλλά και με τον ξέχειλο ανδρισμό ή την αποκατάσταση του αισθήματος ατομικής ανδρικής ισχύος. Στην Ινδία, μια χώρα με ιστορικά χαμηλά ποσοστά οπλοκατοχής, στην πόλη Σίβπουρι, επετράπη η οπλοκατοχή σε άνδρες που είχαν υποβληθεί σε βαζεκτομή (εθελούσια στείρωση) ώστε να υποκαταστήσουν δυναμικά τη συγκεκριμένη χαμένη πτυχή της αρρενωπότητάς τους.
Επειτα είναι το Διαδίκτυο, που άλλαξε βαθιά τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι ριζοσπαστικοποιούνται. Για παράδειγμα, μέσω «ιστοριών» για δράστες μαζικών πυροβολισμών, οι οποίοι εξυψώθηκαν σε ήρωες από ψηφιακές κοινότητες που προωθούν ακραίες ιδεολογίες και γίνονται οι «δάσκαλοι» μετέπειτα άγουρων σφαγέων. Ο 18χρονος Γερμανός που πυροβόλησε και σκότωσε το 2016 εννέα άτομα σε εμπορικό κέντρο του Μονάχου είχε αποστηθίσει τα νοσηρά ψηφιακά μανιφέστα των έφηβων δολοφόνων στο λύκειο του Κολουμπάιν και στο Πανεπιστήμιο Virginia Tech. Εφηβος που πυροβόλησε και σκότωσε 10 μαύρους σε παντοπωλείο στο Μπάφαλο της Νέας Υόρκης το 2022 είχε καταναλώσει παροξυσμικά τα αναρτημένα σκοτάδια της ψυχής του ρατσιστή που γάζωσε 51 ανθρώπους σε δύο τζαμιά της Νέας Ζηλανδίας τρία χρόνια νωρίτερα κ.ο.κ.
Αυτός που κρατάει όπλο σκοτώνει. Τόσο απλό, τόσο ολέθριο. Αλλά και τόσο αντιδημοφιλές. Η θελκτική κουλτούρα της βίας.
Η εύκολη απόκτηση όπλου κάνει ένα τίποτα την ανεπανόρθωτη απάνθρωπη πράξη· 250.000 ανθρωποκτονίες διαπράττονται κάθε χρόνο σε έναν κόσμο όπου στα χέρια πολιτών βρίσκονται 900 εκατ. πιστόλια, περίστροφα και τουφέκια. Και ο αριθμός αυτός αυξάνεται. Στις ΗΠΑ, από 265 εκατ. το 2017 σε 393 εκατ. το 2025. Στη χώρα μας σχεδόν ανεξέλεγκτα ρέουν τα λαθραία περίστροφα και τα καλάσνικοφ από τα Βαλκάνια, πολλά παραγγέλλονται μέσω darkweb, άλλα χτίζονται σε 3D εκτυπωτές, από «εκπαιδευμένους» σε διαδικτυακές κοινότητες που χαλαρώνουν την εξάρτηση από εγκληματίες. Πέρυσι, η ελληνική αστυνομία συνέλαβε στη Σάμο τρεις 19χρονους και έναν 20χρονο που κατασκεύαζαν όπλα σε 3D εκτυπωτή και τα διέθεταν στη μαύρη αγορά. Στα χέρια τους βρέθηκαν ένας σκελετός Glock και μια νέας κοπής ημιαυτόματη καραμπίνα, όπως και πιστόλια κρότου λάμψης, που μετέτρεπαν σε πυροβόλα. Στην Ιταλία, η αστυνομία συνέλαβε έναν 23χρονο αναρχικό, με τρισδιάστατα εκτυπωμένα τουφέκια FGC-9, για διανομή τους «στο κίνημα». Φέτος συνελήφθη ένα 13χρονο αγόρι στην Ουάσιγκτον, το οποίο προετοίμαζε ένοπλη επίθεση σε σχολείο. Είχε στην κατοχή του 23 πυροβόλα όπλα, τα περισσότερα τρισδιάστατα εκτυπωμένα.
Η αποδοχή της οπλοκατοχής ως δικαιώματος ακόμη και πάνω από αυτό της ζωής αποτελεί ηθική κατρακύλα και μαζί τεράστια κρίση δημόσιας υγείας. Αυτός που κρατάει όπλο σκοτώνει. Τόσο απλό, τόσο ολέθριο. Μια αλήθεια, όμως, η οποία δεν αποθαρρύνει πολλούς. Μόνο κυβερνητικές παρεμβάσεις έχουν αποτέλεσμα. Το 2021, η Κολομβία ψαλίδισε τις ευκολίες στην οπλοκατοχή σε Μπογκοτά και Μεδεγίν και οι θάνατοι από πυροβόλα περιορίστηκαν κατά 22,3%.
Τα κέρδη σε ζωές είναι και κέρδη σε χρήμα: 2 τρισ. δολάρια ΗΠΑ θα μπορούσαν να εξοικομηθούν μέσα σε μία δεκαετία –σύμφωνα με παλαιότερη έκθεση– αν η παγκόσμια αναλογία ανθρωποκτονιών μειωνόταν από 7,4 σε 3 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους. Αν… Σφαδάζει το παλιό, μα, πανίσχυρο, δεν πεθαίνει. Ούτε ένα αχνό φως στην άκρη του σκοτεινού μας τούνελ.
