Είναι κοινός τόπος ότι η διασπορά αποτελεί ουσιαστικό μέρος του Ελληνισμού, δίνοντας οικουμενική διάσταση στο συγκριτικά μικρό μας έθνος. Είναι, επίσης, γνωστό ότι η δύναμη των πανταχού Ελλήνων δεν αξιοποιείται όπως θα μπορούσε, παρά τα αμέτρητα σχόλια και τις προτροπές εδώ και δεκαετίες, παρά τις καλές προθέσεις που εκδηλώνουν διαδοχικές κυβερνήσεις. Και στην εποχή μας, είναι πολλές οι πρωτοβουλίες επιφανών Ελλήνων της διασποράς και της Ελλάδας να δημιουργήσουν διαύλους προς όφελος της χώρας και όλων των Ελλήνων, είτε μετανάστευσαν προσφάτως είτε γεννήθηκαν στο εξωτερικό. Το ενδιαφέρον δεν εκφράζεται μόνο μέσω πρωτοβουλιών σε μορφή ανώνυμων μη κερδοσκοπικών εταιρειών που ιδρύονται στην Ελλάδα. Αρκεί μια ανάγνωση των σχολίων κοινοτήτων, οργανώσεων και μονωμένων Ελλήνων της διασποράς κάτω από το Στρατηγικό Σχέδιο για τον Απόδημο Ελληνισμό, όπως αναρτήθηκε πέρυσι από το υπουργείο Εξωτερικών στο opengov.gr (https://www.opengov.gr/ypex/?p=945#comments) για να διαπιστώσει κάποιος όχι μόνο το ενδιαφέρον για την ενίσχυση του δεσμού μεταξύ «κέντρου» και ∆ιασποράς, αλλά και τις εξαιρετικές ιδέες των ανθρώπων που ζουν με αυτό το όραμα και διαπιστώνουν καθημερινώς τη δυσκολία της πραγματικότητας. Πρέπει να σημειώσουμε, πάντως, ότι, αργά αργά, γίνονται ουσιαστικές προσπάθειες και από την πλευρά της πολιτείας, όπως η θέσπιση της επιστολικής ψήφου.
Ιδιώτες από τη διασπορά, που προσφέρουν τις γνώσεις, τη φήμη, τον χρόνο και το χρήμα τους, βρίσκονται αντιμέτωποι με το τέρας μιας πάντα κακόβουλης και καχύποπτης γραφειοκρατίας.
Σοβαρό πρόβλημα που βρίσκουν μπροστά τους πρωτοβουλίες ιδιωτών είναι η δυσκολία στο στήσιμο μιας λειτουργικής και βιώσιμης οργάνωσης, που θα επιτρέψει στους συμμετέχοντες να προσφέρουν όσα μπορούν χωρίς να αναλώνονται σε ανούσιες διαδικασίες. Ανθρωποι που προσφέρουν τις γνώσεις, τη φήμη, τον χρόνο, το χρήμα και την καλή διάθεσή τους, βρίσκονται αντιμέτωποι και με το τέρας μιας πάντα κακόβουλης και καχύποπτης γραφειοκρατίας (όπως όλοι μας, εξάλλου), αλλά και με τις αντικειμενικές δυσκολίες της ίδρυσης ενός ζωντανού οργανισμού. Επειδή συνήθως οι συμμετέχοντες έχουν διαπρέψει σε τομείς άλλους από τη διοίκηση επιχειρήσεων και παρά τα πολλά συμβούλια στα οποία έχουν συμμετάσχει, δεν τους είναι οικείο το στήσιμο μιας επιχείρησης από το μηδέν (και ας είναι μη κερδοσκοπική). Μετά, υπάρχει το πρόβλημα της χρηματοδότησης. Εάν οι οργανώσεις αυτές «αγκαλιαστούν» σφιχτά από την πολιτεία, διατρέχουν τον κίνδυνο να χάσουν την ανεξαρτησία τους, να αρχίσουν να λειτουργούν με κανόνες Δημοσίου. Από την άλλη, η αναζήτηση στήριξης από οργανισμούς και επιχειρήσεις σκοντάφτει στη σκεπτικότητα, καθώς πολλές παλιότερες πρωτοβουλίες δεν προχώρησαν και, εξ ορισμού, κάθε νέα κίνηση δεν έχει έργο να αποδείξει. Οσο καλά και αν στηθεί ο νέος οργανισμός, όμως, οι συνεχείς διοικητικές προκλήσεις μπορούν να οδηγήσουν σε κόπωση και απογοήτευση των μελών, καθώς, πολυάσχολοι όπως είναι στις επιστήμες και στην καθημερινότητά τους, λίγοι αντέχουν το παράλογο και το ασήμαντο της διαχείρισης μιας επιχείρησης στη χώρα μας. Αυτό προκαλεί τριβές, απογοήτευση και, ενίοτε, αποχωρήσεις.
Μια πρωτοβουλία που κάνει τα πρώτα αλλά ουσιαστικά βήματά της, η ΑΜΚΕ Κόμβος – Δίκτυα του Παγκόσμιου Ελληνισμού, πραγματοποίησε το τρίτο ετήσιο συνέδριο εργασίας της στην Αθήνα την Παρασκευή, με την ανάδειξη δράσεων που αναπτύσσονται και συζητήσεις για νέες πρωτοβουλίες με σκοπό την ενεργοποίηση του Ελληνισμού της διασποράς, τη διασύνδεσή του με τους επιστήμονες, ερευνητές και επιχειρηματίες της Ελλάδας, για την ανάπτυξη της γνώσης, της έρευνας, του πολιτισμού. Παρά τις δυσκολίες ο Κόμβος, η ARISTEiA και άλλες οργανώσεις δίνουν τη μάχη τους. Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν, μια και τα προβλήματα είναι διαχρονικά και κοινά σε όσους ασχολούνται με «τα κοινά». Γι’ αυτό, στο επίκεντρο συζητήσεων για τη Διασπορά πρέπει να τεθούν η ανάλυση αυτών των προβλημάτων και το ζήτημα της σοβαρής στήριξης από κράτος, οργανισμούς και επιχειρήσεις.
