Συνέπεσε να εκδοθεί η έρευνα για την οδό Πανεπιστημίου, το νέο μείζον έργο του Θανάση Γιοχάλα και της Ζωής Βαΐου, από τις εκδόσεις Εστία, σε μια περίοδο που ο ιστορικός αυτός δρόμος έχει μερικά έργα σε εξέλιξη. Αφορούν ιστορικά κτίρια, αλλά περισσότερο στέκονται ως μια αφορμή για να σκεφτεί κανείς πάνω στο παλίμψηστο της Αθήνας.
Το βιβλίο είναι συναρπαστικό, υπόδειγμα έρευνας, και θα δίνει ερεθίσματα και τροφή για πολύ καιρό. Ενδεικτικό ότι με ώθησε να σκεφτώ τη σύγχρονη όψη της Πανεπιστημίου και τον τρόπο με τον οποίο στεκόμαστε απέναντί της σήμερα. Εχουμε άραγε συνείδηση του τι εστί ο δρόμος αυτός;
Διότι πέραν της Αθηναϊκής Τριλογίας, η οποία παραμένει στο έλεος κάθε βανδάλου, είναι όλη αυτή η στρωματογραφία στον χρόνο, κάτι που προ ετών είχε αποκαλύψει με τρόπο μοναδικό η έκδοση «Εκ Θεμελίων» της Τραπέζης της Ελλάδος. Είναι αυτή η διάσταση πέραν της δικής μας παρουσίας και δράσης σε αυτήν τη ζωή.
Αν σκεφτούμε πως αυτή την περίοδο έχουμε εργασίες στο νέο και στο παλιό Αρσάκειο, στο Μέγαρο Κούπα, ανάμεσα στη Βουκουρεστίου και την Κριεζώτου, και σύντομα στο Μέγαρο Σλήμαν-Μελά και στο Μέγαρο Σερπιέρη (πρώην Αγροτική Τράπεζα), μπορούμε να φανταστούμε ότι υπάρχει κινητικότητα που, τουλάχιστον, δεν υπήρχε τα προηγούμενα χρόνια. Και βεβαίως αυτές οι εργασίες συμβαίνουν παράλληλα με όσα έργα γίνονται ή θα γίνουν στην οδό Σταδίου.
Η θετική εικόνα των εργοταξίων, τωρινών ή μελλοντικών, υπογραμμίζουν φυσικά τη θλιβερή υστέρηση άλλων έργων που δεν γίνονται και που οδηγούν την Πανεπιστημίου, εν προκειμένω, να έχει αυτήν την άνιση όψη, που μειώνει την ιστορική αίγλη της.
Και όμως, πόσο διαφορετικά θα ήταν όλα αν υπήρχε συναίσθηση, αίσθημα ευθύνης και στοιχειώδης πατριωτισμός. Γιατί, πολλά από όσα δεν γίνονται ή δεν συντηρούνται, αποκαλύπτουν πρώτα από όλα έναν διάχυτο κυνισμό και έλλειμμα γνώσεων. Αποκαλύπτουν αδυναμία κατανόησης, χειρισμού, ελέγχου, προστασίας και ανάδειξης της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας. Αποκαλύπτουν αποσπασματική αντίληψη για τη σπουδαιότητα μιας πρωτεύουσας και τον αντίκτυπο που έχει αυτή η συνθήκη στο κύρος μιας χώρας.
Στο βιβλίο των Θανάση Γιοχάλα και Ζωής Βαΐου μεταλαμβάνουμε αυτήν τη συγκίνηση των στρώσεων της πρόσφατης Ιστορίας. Γινόμαστε κοινωνοί ενός αστικού πολιτισμού που υπήρξε και υπάρχει, δίπλα μας, εντός μας, μπροστά μας.
