Φιλοσοφικώς, το μόνο σίγουρο στη ζωή είναι ο θάνατος. Δημοσιογραφικώς είναι οι ερωτήσεις «γιατί δεν ανεβαίνει στις δημοσκοπήσεις το ΠΑΣΟΚ;» και «με ποιους θα συνεργαστείτε μετά τις εκλογές;». Ως προς το τελευταίο, ορθώς απάντησε ο πρωθυπουργός: Το θέμα «δεν είναι τι θα γίνει το 2027 –αυτό θα το αποφασίσουν οι Ελληνες πολίτες με βάση τα διλήμματα τα οποία θα τεθούν τότε–, είναι το τι γίνεται τώρα» (ΕΡΤ, 18.11.2025).
Με άλλα λόγια: «Αύριο έχει ο λαός». Εξάλλου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης γνωρίζει εκ πείρας ότι οι κάλπες κρύβουν εκπλήξεις. Η ίδια ακριβώς συζήτηση, «με ποιους θα πας και ποιους θα αφήσεις», είχε γίνει και πριν από το 2023 και ο λαός στις κάλπες την έκοψε με το μαχαίρι. Εδωσε αυτοδυναμία στη Ν.Δ. και το περιθώριο να συζητήσουμε κάποια άλλα πράγματα, πλην της σύνθεσης της Βουλής. Τι θα γίνει με το δημογραφικό, τον πρωτογενή τομέα, την οικονομία κ.λπ. Φευ! Υστερα από λίγο καιρό ξεκίνησε η κουβέντα για τον ανασχηματισμό και για το πότε θα γίνουν οι επόμενες εκλογές.
Το ουσιαστικό πρόβλημα με τη συζήτηση για τις μετεκλογικές συνεργασίες είναι ότι δεν κουβεντιάζουμε τίποτε άλλο, ενώ τα προβλήματα του τόπου και οι προκλήσεις φουντώνουν. Ετσι, το πολιτικό σύστημα (κυβέρνηση, αντιπολίτευση, ΜΜΕ κ.λπ.) βρίσκεται διαρκώς προ εκπλήξεων, όπως έγινε την 28η Φεβρουαρίου 2025, όταν όλοι εξεπλάγησαν από τον όγκο και την ευπρέπεια του συλλαλητηρίου για τα Τέμπη. Ακόμη και πιο πρόσφατο παράδειγμα ήταν η «εξέγερση» για τα καταστήματα των ΕΛΤΑ. Αυτό δείχνει ότι την ώρα που το πολιτικό σύστημα (εν συνόλω) κουβεντιάζει για το 2027, είναι ξεκομμένο από τις ανάγκες του 2025. Η κοινωνία είναι αλλού. Δεν βρίσκεται στα φανταστικά εκλογομαγειρεία.
Την ώρα που το πολιτικό σύστημα κουβεντιάζει για το 2027, είναι ξεκομμένο από τις ανάγκες του 2025. Η κοινωνία είναι αλλού.
Το πρόβλημα με τις ασκήσεις επί χάρτου είναι ότι στηρίζονται σε φανταστικά δεδομένα. Ακόμη και αν οι σημερινές δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν την πραγματική εκλογική συμπεριφορά των πολιτών, δεν ξέρουμε πώς αυτοί θα συμπεριφερθούν σε ένα, ενάμιση χρόνο από τώρα. Σε ποια βάση μπορούσε να γίνει η συζήτηση στις αρχές του έτους, όταν η Πλεύση Ελευθερίας έγινε δημοσκοπικώς το δεύτερο κόμμα, και τι θα είχε απομείνει από τα συμπεράσματα εκείνης της κουβέντας τώρα που η κ. Ζωή Κωνσταντοπούλου επιστρέφει στα κυβικά της; Δεν γνωρίζουμε καν πόσα και ποια κόμματα τελικώς θα ζητήσουν την ψήφο μας. Με δεδομένη, δε, την ανυπαρξία πραγματικών αποτελεσμάτων, οι συνδυασμοί των συνεργασιών είναι στατιστικώς άπειροι. Επομένως, η σημερινή συζήτηση για το 2027 θα μπορούσε να περιγραφεί με την παροιμία «τα ψάρια στον γιαλό, το τηγάνι στη φωτιά».
«Η συζήτηση περί ανασχηματισμού και πρόωρων εκλογών είναι διαρκώς επαναλαμβανόμενη», παρατήρησε ο πρωθυπουργός. «Είναι λίγο σαν τις “λούπες” που χρησιμοποιείτε εσείς (οι δημοσιογράφοι) όταν δεν υπάρχει κάτι άλλο να πει κανείς και πρέπει κάπως να γεμίσει τον τηλεοπτικό, ραδιοφωνικό χώρο, επανέρχεται σε αυτή τη συζήτηση». Ομως δεν είναι μόνο αυτό. Η καταγωγή αυτής της ατέρμονης κουβέντας έχει να κάνει με το βάρος του κράτους στην κρατικοκεντρική μας οικονομία και τη βαρύνουσα θέση που έχει στο κράτος ο πρωθυπουργός. Οι πολίτες το διαισθάνονται και δεν νοιάζονται ποιοι στελεχώνουν τις δομές των άλλων εξουσιών. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, γίνεται παθιασμένη συζήτηση για το ποιόν και τις απόψεις κάθε υποψήφιου ανώτατου δικαστή. Είναι συντηρητικός; Φιλελεύθερος; Τι γνώμη έχει για τις αμβλώσεις; Την οπλοκατοχή;
Στην Ελλάδα αυτή η συζήτηση δεν γίνεται ούτε για όσους προορίζονται να αναλάβουν το ύπατο αξίωμα της χώρας. Αυτό είναι πολύ λογικό, αφού τα αντίβαρα της πρωθυπουργικής εξουσίας έχουν ελάχιστη ισχύ, να διαμορφώσουν πολιτικές ή αν αντιταχθούν σε αυτές. Κι αν λόγω συγκυρίας ή σθένους των ανθρώπων βρεθούν άνθρωποι που θα το κάνουν, «μαύρο φίδι που τους έφαγε». Οποιος δεν το πιστεύει, ας ρωτήσει τους προέδρους των Ανεξάρτητων Αρχών.
