Μόνο οι πολύ γενναίοι ή οι πολύ ανόητοι θα προέβλεπαν την πολιτική κατάρρευση του Ντόναλντ Τραμπ. Πρόκειται για έναν Αμερικανό πρόεδρο που, κατά τη διάρκεια της πεντηκονταετούς καριέρας του, έχει ξεφύγει από πολλαπλές απόπειρες χρεοκοπίας, επέζησε δύο διαδικασιών καθαίρεσης στην πρώτη του θητεία, αντιμετώπισε 91 ποινικές κατηγορίες και καταδικάστηκε για 34 από αυτές, επέζησε δύο δολοφονικών επιθέσεων, έχασε τις εκλογές του 2020 αλλά κατάφερε και πάλι να επιστρέψει φέτος στην εξουσία πιο ισχυρός από ποτέ. Παρ’ όλα αυτά, είναι εύλογο να αναρωτηθούμε αν, υπό το φως των πρόσφατων εξελίξεων, έχουμε πια ξεπεράσει το «Peak Trump» – την ακμή του Τραμπ.
Φυσικά, δεδομένου ότι ο Τραμπ δεν μπορεί να βρει τρόπο να παρακάμψει το σύνταγμα και να διεκδικήσει τρίτη θητεία, ήταν ανέκαθεν αναπόφευκτο ότι η ισχύς του θα άρχιζε να φθίνει στα τελευταία δύο χρόνια της θητείας του μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Ωστόσο, οι βαριές ήττες που υπέστη το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις κάλπες σε ολόκληρη την Αμερική αυτόν τον μήνα δείχνουν ότι μπορεί να πλησιάζει πρόωρα σε κατάσταση «κουτσής πάπιας». Δεν έχασε μόνο σε μέρη τόσο διαφορετικά όσο η Νέα Υόρκη, η Βιρτζίνια και η Τζόρτζια, αλλά και η έκταση της ήττας ήταν πολύ μεγαλύτερη από ό,τι προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις. Οι επενδυτές πλέον στοιχηματίζουν ότι υπάρχει πιθανότητα 71% οι Ρεπουμπλικανοί να χάσουν τη Βουλή του χρόνου, σύμφωνα με την Polymarket.
Η ειρωνεία είναι ότι αυτό που στρέφει τους ψηφοφόρους εναντίον του Τραμπ ήταν ακριβώς εκείνο που τον βοήθησε να επιστρέψει στον Λευκό Οίκο: το υψηλό κόστος ζωής. Οι ψηφοφόροι κατηγορούν τον πρόεδρο για την αύξηση του κόστους των βασικών αγαθών, ακόμη κι όταν ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι πέφτουν. Περίπου το 76% των ψηφοφόρων βλέπει αρνητικά την οικονομία, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Fox News την περασμένη εβδομάδα. Αυτό είναι χειρότερο από το 70% που έλεγε το ίδιο στο τέλος της θητείας του πρώην προέδρου Μπάιντεν. Η ίδια δημοσκόπηση βρήκε ότι το 58% των ψηφοφόρων πλέον αποδοκιμάζει τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ κάνει τη δουλειά του, έναντι 41% που εγκρίνει.
Εξίσου δυσοίωνες για τον Τραμπ είναι οι αυξανόμενες ρήξεις μέσα στο κίνημα MAGA. Την περασμένη εβδομάδα αναγκάστηκε να υποχωρήσει ύστερα από μήνες προσπάθειας να μπλοκάρει τη δημοσιοποίηση των αρχείων Επσταϊν, όταν Ρεπουμπλικανοί βουλευτές αρνήθηκαν να αποσύρουν τη στήριξή τους σε νομοσχέδιο που θα υποχρέωνε το υπουργείο Δικαιοσύνης να δημοσιεύσει όλες τις πληροφορίες που διαθέτει για τον καταδικασμένο παιδόφιλο.
Αυτό που στρέφει τους ψηφοφόρους εναντίον του Τραμπ ήταν ακριβώς εκείνο που τον βοήθησε να επιστρέψει στον Λευκό Οίκο: το υψηλό κόστος ζωής. Περίπου το 76% των ψηφοφόρων βλέπει αρνητικά την οικονομία.
Η διάσπαση μέσα στο Ρεπουμπλικανικό κίνημα υπερβαίνει το θέμα Επσταϊν. Οι υποστηρικτές του MAGA κατηγορούν τον πρόεδρο ότι αφιερώνει υπερβολικά πολύ χρόνο σε διεθνή θέματα αντί για εγχώρια ζητήματα. Θεωρούν τις παρεμβάσεις του στο Ιράν, στη Γάζα και τώρα στη Βενεζουέλα αντίθετες προς τις αρχές του «America First».
Ο Τραμπ θα μπορούσε να βρεθεί σε ακόμη πιο δεινή θέση αν «σκάσει» η φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης στο χρηματιστήριο ή αν εμφανιστούν βαθύτερα προβλήματα στη μεγάλη και αδιαφανή αγορά ιδιωτικής πίστωσης. Ο κίνδυνος αυτός φαίνεται λιγότερο άμεσος μετά τα ισχυρά κέρδη της εταιρείας Nvidia την περασμένη εβδομάδα και τα καλύτερα από το αναμενόμενο στοιχεία για την απασχόληση. Ομως, με τις δαπάνες για data centres τεχνητής νοημοσύνης να αντιστοιχούν πλέον σχεδόν σε όλη την οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ και τις αποτιμήσεις να βρίσκονται σε επίπεδα της φούσκας του dotcom, οι επενδυτές είναι δικαίως νευρικοί.
Τα καλά νέα για την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο είναι ότι ένας αποδυναμωμένος Τραμπ μπορεί να είναι πιο προσεκτικός στο να κάνει οτιδήποτε θα μπορούσε να αποδυναμώσει την αμερικανική και τη διεθνή οικονομία πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του επόμενου έτους. Αυτό μπορεί να τον οδηγήσει να συγκρατήσει τις πιο παρορμητικές του τάσεις. Ηδη έχει υποχωρήσει στο θέμα του εμπορικού πολέμου με την Κίνα και την περασμένη εβδομάδα συμφώνησε σε ένα προκαταρκτικό εμπορικό συμφωνητικό με την Ελβετία. Ενα σημάδι ότι ο Τραμπ αναγνωρίζει την ευαλωτότητά του είναι το γεγονός ότι την περασμένη εβδομάδα ακύρωσε δασμούς σε 200 αγροτικά προϊόντα, μια έμμεση παραδοχή ότι οι δασμοί αυξάνουν τον πληθωρισμό.
Από την άλλη πλευρά, ακόμη και ένας «κουτσός» Τραμπ μπορεί να προκαλέσει σημαντική ζημιά τα επόμενα τρία χρόνια. ∆ύσκολα θα εγκαταλείψει την ανταλλακτική του προσέγγιση στην εξωτερική πολιτική, πιέζοντας φίλους και εχθρούς να αποδεχθούν μονόπλευρες συμφωνίες. Επιπλέον, είναι σίγουρο ότι ο Τραμπ θα φτάσει σε ακραία όρια για να εξασφαλίσει τη νίκη των Ρεπουμπλικανών στις εκλογές του επόμενου έτους, χρησιμοποιώντας την εξουσία απονομής χάριτος για να προστατεύσει όσους εμπλέκονται σε εγκληματικές πράξεις, όπως έκανε με τους καταδικασθέντες για τα επεισόδια της 6ης Ιανουαρίου. Ακόμη κι αν έχουμε ξεπεράσει το «Peak Trump», είναι απίθανο ότι έχουμε ξεπεράσει και το μέγιστο επίπεδο κινδύνου.
*Ο κ. Σάιμον Νίξον είναι ανεξάρτητος σχολιαστής και εκδότης του ενημερωτικού δελτίου Wealth of Nations στο Substack.
