Εκείνες τις δεκαετίες, έτσι φωτογραφιζόταν ένας κλαριντζής για το εξώφυλλο του δίσκου του: φορώντας κοστούμι κλασικό, γραβάτα σφιχτοδεμένη – ένα πρότυπο ευπρέπειας. Ο ίδιος, φρεσκοξυρισμένος, με λεπτό μουστάκι, δεν κοιτούσε τον φακό, αλλά πέρα, μακριά και αν υπομειδιούσε, δεν ήταν από ενθουσιασμό. Κρατούσε το κλαρίνο διαγώνια, στο ύψος της καρδιάς. Ηταν βαρύς και ασήκωτος, όπως η μουσική της Ηπείρου.
Και όμως, ενώ κάποτε απεικονίστηκε έτσι, ο Γρηγόρης Καψάλης, ο σπουδαίος Ηπειρώτης μουσικός που έφυγε από τη ζωή την Παρασκευή σε ηλικία 96 ετών, είχε ένα παίξιμο ελαφρύ, ευέλικτο. Γεννημένος στον Ελαφότοπο Ζαγορίου, εκφραστής της ζαγορίσιας μουσικής παράδοσης (αλλά και της γιαννιώτικης, της πιο αστικής), δεν θύμιζε το τραχύ, μονολιθικό κλαρίνο της περιοχής του Πωγωνίου· σε συγκινούσε με το μοιρολόι του ή με ένα «Ξενιτεμένο μου πουλί», όμως εξίσου εύκολες τού ήταν και οι πιο αλέγρες μελωδίες, όπως το «Καπέσοβο» και ο «Φεζοδερβέναγας». Μέχρι και τον ρουμελιώτικο «Ηλιο» είχε δισκογραφήσει.
Ισως φταίει που είχε διδαχθεί την τέχνη του στο Ξηρόμερο και στην Αμφιλοχία. Το ότι δεν προτιμούσε τις σκηνές και τα «πατάρια», αλλά τις πλατείες των χωριών και τα αυτοσχέδια γλέντια των σπιτιών που γιόρταζαν. Η συμμετοχή του στο συγκρότημα Τα Τακούτσια, τα επονομαζόμενα και «καναρίνια του Ζαγοριού», του έμαθε επίσης πολλά για το πώς να ακολουθεί ή να διαμορφώνει τον ρυθμό μιας παρέας που διασκεδάζει.
Ναι, η μουσική της Ηπείρου έχει συνδεθεί με τα βάσανα των ανθρώπων της. Το κλαρίνο, λέγεται κάπως βαρύγδουπα, είναι ο λυγμός της ψυχής τους. Και τώρα που οι λίγο παλιότεροι δεξιοτέχνες του –ο Γρηγόρης Καψάλης, ο Πετρολούκας Χαλκιάς, ο Ναπολέων Δάμος– έχουν φύγει από τη ζωή, είναι σαν να υπάρχουν επιπλέον λόγοι για να ταυτιστεί η τέχνη τους με την απώλεια.
Ο Καψάλης, όμως, είχε δηλώσει κάποτε ότι αισθανόταν ευτυχής, επειδή με το επάγγελμά του πρόσφερε στους ανθρώπους χαρά. Μόνο με τη χαρά τρέφεται η ψυχή, και ένα ωραίο γλέντι αρκεί για να διαπιστώσει κάποιος πως οι Ηπειρώτες, ό,τι και αν λέγεται, την έχουν γευθεί. Για του λόγου το αληθές, ιδού μια δεύτερη φωτογραφία του ανδρός, απ’ όταν ήταν νέος: βρίσκεται σε μια πλατεία και το σακάκι του είναι εδώ ξεκούμπωτο και κάπως παλιό. Κρατάει το κλαρίνο χαλαρά, σαν παιχνίδι. Και ενώ οι μουσικοί της κομπανίας του γελούν στον φακό, εκείνος τους κοιτάζει ξεκαρδισμένος.
