Αρκούν δύο παράμετροι για να καταλάβετε ότι ακούτε αθλητικό ραδιοσταθμό στην Ελλάδα – ακόμη και αν είστε παντελώς ανίδεοι περί ποδοσφαίρου, μπάσκετ και λοιπών σπορ. Ο πρώτος είναι ότι οι παραγωγοί των εκπομπών –οι άνθρωποι που μεταφέρουν το ρεπορτάζ της ομάδας, σχολιάζουν τα ματς ή απλώς κάνουν αστεία μεταξύ τους– είναι σχεδόν αποκλειστικά άνδρες. Οι γυναίκες συνήθως εκφωνούν τις ειδήσεις, αθλητικές ή πολιτικές.
Το δεύτερο στοιχείο είναι η μουσική. Στα ελληνικά αθλητικά ραδιόφωνα το μουσικό φόντο είναι πάντα ροκ, πολλές φορές σκληρό ροκ ή και σπανιότερα χέβι μέταλ. Σχεδόν ποτέ δεν θα ακούσετε κάτι διαφορετικό, κάτι «ελαφρύτερο» και, προς Θεού, τίποτα που να παραπέμπει σε συναισθηματική έκφραση ή να μπορεί να παρεξηγηθεί ως ένδειξη «ευαλωτότητας».
Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι τα αθλητικά ραδιόφωνα είναι τα τελευταία οχυρά της πατριαρχίας. Ωστόσο, ένας λιγότερο δογματικός ακροατής θα μπορούσε να εντοπίσει εδώ μια ενδιαφέρουσα αντίφαση: τα αθλητικά ραδιόφωνα της Αθήνας, τουλάχιστον, έχουν υιοθετήσει μια, ας πούμε, «προοδευτική» πολιτική ταυτότητα. Το καταλαβαίνεις από τον τρόπο που σερβίρουν στο κοινό τους, ραδιοφωνικό και διαδικτυακό, τις μη αθλητικές ειδήσεις. Η παλιά, άγευστη και άοσμη ουδετερότητα δεν έχει νόημα στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αφού ανακαλύψαμε έναν ακόμη λόγο για να βάλουμε τους οπαδούς να τσακώνονται στα ηλεκτρονικά παραμάγαζα των αθλητικών ιστοσελίδων – και να παίρνουμε διαφημίσεις. Την ίδια στιγμή, οι γυναίκες ρεπόρτερ μοιάζουν εξορισμένες από τα (ιδιαίτερα δημοφιλή) αθλητικά ραδιόφωνα. Τι συμβαίνει;
Ακούστε λίγες ώρες ελληνικό αθλητικό ραδιόφωνο και θα έχετε μπροστά σας μια φέτα από το μωσαϊκό της κρίσης της ανδρικής ταυτότητας.
Ισως τα πράγματα να είναι απλούστερα. Το ελληνικό αθλητικό ραδιόφωνο σήμερα προσφέρει σε κοινωνιολόγους και ψυχαναλυτές έναν καλό καθρέφτη της ανδρικής ταυτότητας στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα σε αυτή τη γωνία της ανατολικής Μεσογείου: οι άνδρες που μιλούν για μπάλα, οι άνδρες που τσακώνονται για μπάλα, οι άνδρες που εκτονώνονται με λίγη, παλιά, καλή ροκ. Θα μπορούσε να είναι το 1985, αλλά είμαστε στο 2025. Οταν τα στερεότυπα είναι τόσο ανθεκτικά, υπάρχει λόγος να ψάξουμε λίγο πιο κάτω;
Σε μια εποχή που όλα τα φώτα είναι στραμμένα στις γυναίκες, η φωνή των ανδρών βρίσκει νόημα μέσα από την ακατάσχετη ποδοσφαιρολογία στα αθλητικά καφενεία των ερτζιανών. Είναι το τελευταίο καταφύγιο, κάτι που δεν μπορεί να τους το πάρει κανείς, ένα απόρθητο φρούριο από το οποίο αποκλείονται αυτομάτως οι «υπερβολικά συναισθηματικές» γυναίκες. Ολες οι έρευνες συνομολογούν ότι οι άνδρες είναι πολύ πιο εκτεθειμένοι στη μοναξιά, στις εξαρτήσεις, στην αυτοχειρία – οι άνδρες αντιπροσωπεύουν τα τρία τέταρτα όλων των αυτοκτονιών στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Για την ώρα, δεν ασχολείται κανείς.
