Διατρέχουμε εδώ και δύο εβδομάδες το βιβλίο του Ντέιβιντ Κάγιε «Τι ονειρεύονται τα ανδροειδή; Από την ανακάλυψη της φωτιάς στα smartphones. Μια σύντομη ιστορία της τεχνολογίας» (μτφρ.: Κρίτων Ηλιόπουλος, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης). Σε αυτό, γινόμαστε μάρτυρες ποικίλων εκφάνσεων της εξέλιξης της τεχνολογίας στις ζωές μας, τόσο θετικά όσο και αρνητικά.
Στα δύο σημειώματα που προηγήθηκαν αυτής της δεύτερης εβδομάδας που ασχολούμαστε με το βιβλίο, σταθήκαμε περισσότερο σε δυνητικά αρνητικές επιπτώσεις της αυτοματοποίησης που μπορεί να επιφέρει η τεχνολογία στον εργασιακό τομέα. Η συζήτηση αυτή προέκυψε πρόσφατα, όμως ήδη δείχνει παλιά και είναι γεμάτη εύλογους φόβους, αλλά και καταστροφολογίες.
Στην πορεία του βιβλίου του ο Κάγιε αφήνει προσωρινά τη Γη και παρακολουθεί τα επιτεύγματα της τεχνολογίας όσον αφορά την εξερεύνηση του Διαστήματος.
Μία από τις στάσεις του στο ηλιακό μας σύστημα είναι και ο λεγόμενος «κόκκινος πλανήτης»: ο γειτονικός μας Αρης, ο οποίος, ως γνωστόν, βρίσκεται συχνά στην ατζέντα της συζήτησης διεθνώς ως ένας από τους επόμενους στόχους του ανθρώπου. Ο Ελον Μασκ, για παράδειγμα, έχει μια εμμονή με τον Αρη (και με τον Αρη).
Ο άνθρωπος είχε «δει» τεχνολογία στην επιφάνεια του αμμώδους γειτονικού πλανήτη ήδη από το 1877. Τότε, ο Ιταλός αστρονόμος Τζοβάνι Σκιαπαρέλι ισχυρίστηκε πως διέκρινε «κανάλια στην επιφάνεια του Αρη». Λίγα χρόνια μετά, ο Αμερικανός Πέρσιβαλ Λόουελ εξέφρασε την άποψη ότι ίσως να είναι αρδευτικά έργα ενός εξωγήινου πολιτισμού. Από τότε ο Αρης εξάπτει τη γήινη φαντασία.
Από τη δεκαετία του ’70 και μετά στέλνουμε στον Αρη διαστημοσυσκευές, που είτε τον φωτογραφίζουν από ψηλά είτε οργώνουν την επιφάνειά του. Είναι ένα εκπληκτικό επίτευγμα: δίχως την παρουσία αστροναυτών, τα όργανα αυτά, κατευθυνόμενα από τον ανθρώπινο παράγοντα πάνω στη Γη, μας έχουν επιτρέψει να δούμε πώς είναι ένα ηλιοβασίλεμα πάνω στον Αρη ή και ποιοι είναι οι ήχοι της ατμόσφαιράς του.
Τέτοιες μη επανδρωμένες διαστημοσυσκευές έχουν διασχίσει ολόκληρο το ηλιακό σύστημα, έχουν ξεπεράσει και τις ακρώρειές του και μας έχουν πλημμυρίσει με πολύτιμες πληροφορίες για κρυμμένους ωκεανούς και πάγους στους δορυφόρους του Δία και του Κρόνου, ακόμη και στον απομακρυσμένο Πλούτωνα (απ’ όπου ο Ηλιος μοιάζει με κουκκίδα).
Πάγος είχε εντοπιστεί από το σκάφος Mars Odyssey και κάτω από την επιφάνεια του Αρη. Ολα αυτά ίσως μας οδηγήσουν σε ανακαλύψεις γύρω από την προέλευση της ζωής πάνω στη Γη, αλλά ενδεχομένως και πάνω σε ουράνια σώματα του ηλιακού μας συστήματος – μιλάμε όμως για μικροοργανισμούς, όχι για κάτι πιο «χολιγουντιανό». Αλλά ακόμη και κάτι τέτοιο θα ήταν κοσμογονικό.
Ακόμη πάντως ο άνθρωπος δεν έχει πατήσει πάνω στον Αρη. Ο Μασκ υπόσχεται αυτό να συμβεί «λίγο πριν από το 2030» («Θα δούμε…», σχολιάζει ο Κάγιε).
