Η πολιτική κρίση στη Γαλλία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την Ευρωπαϊκή Ενωση, η εγκαθίδρυση μιας κακιστοκρατίας στις ΗΠΑ και η επικράτηση αυταρχικών καθεστώτων σε πολλές χώρες δείχνουν πως οι άνθρωποι δεν γνωρίζουμε πώς να κυβερνιόμαστε με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο. Τις τελευταίες δεκαετίες η ανθρωπότητα έζησε μια ασυνήθιστα ήρεμη περίοδο, όπου, παρά τις διάφορες διενέξεις σε τοπικό επίπεδο, δεν υπήρξε μεγάλη αστάθεια. Με τον Ψυχρό Πόλεμο και ύστερα με την παγκοσμιοποίηση, επικρατούσε πρώτα μια ισορροπία του τρόμου και μετά μια κούρσα πλουτισμού και αναδιανομής του παγκόσμιου πλούτου. Τώρα που αλλάζουν οι σχέσεις μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών, αλλά και μεταξύ κοινωνικών ομάδων, οι οικονομικές και πολιτικές ζυμώσεις προκαλούν εντάσεις στο διεθνές σύστημα και σε πολλές χώρες. Εδώ φαίνεται η αδυναμία της πολιτικής να διαμορφώσει πειστικές λύσεις.
Η Πέμπτη Γαλλική Δημοκρατία (που ιδρύθηκε το 1958) λειτουργούσε καλά για δεκαετίες, με ισχυρό πρόεδρο και δύο ισχυρά κόμματα. Τα τελευταία χρόνια, όμως, ο δικομματισμός έφθινε. Ο Εμανουέλ Μακρόν διατάραξε το σύστημα περαιτέρω, με την εισαγωγή νέου (προσωρινώς ισχυρού) κόμματος και με προσωπικές κινήσεις που συνδυάζουν μεγαλοϊδεατισμό με μεγαλοπρεπή άγνοια κινδύνου. Ο πανίσχυρος πρόεδρος αποδεικνύεται αδύναμος κρίκος του πολιτικού συστήματος όταν αστοχεί στις επιδιώξεις του. Η αδυναμία του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, το οποίο θα καθορίσει τη ζωή 500 εκατ. κατοίκων της ηπείρου και αμέτρητων άλλων σε όλη τη Γη, είναι ότι διοικείται, ουσιαστικά, από τις εθνικές κυβερνήσεις. Αυτές εξαρτώνται από τα αποτελέσματα εθνικών εκλογών που συνήθως έχουν ελάχιστη σχέση με το τι έχει ανάγκη η Ε.Ε. για να επιβιώσει.
Ενας αδύναμος Γάλλος πρόεδρος ή ένας άτολμος Γερμανός καγκελάριος, ή όποια ομάδα χωρών-μελών θέτει το εθνικό συμφέρον πάνω από το συλλογικό (όλες, δηλαδή), υπονομεύει το μέλλον της Ευρώπης, κάθε χώρας-μέλους και του κάθε πολίτη. Στις ΗΠΑ, η εκλογή ακατάλληλου ανθρώπου στο αξίωμα του πανίσχυρου προέδρου μπορεί να θέσει σε κίνδυνο όχι μόνο τη σταθερότητα και την ευημερία της δικής του χώρας, αλλά και όλου του κόσμου. Αυτά αφορούν διαφορετικές μορφές δημοκρατικών συστημάτων. Σε αυταρχικά καθεστώτα, τα δεινά της πολιτικής και κοινωνικής καταπίεσης είναι γνωστά και προκαλούν μικρότερη έκπληξη όταν εκδηλώνονται. Ομως, η συνεχής καταπίεση είναι παραδοχή πολιτικού πρωτογονισμού.
Βεβαίως, το ανθρώπινο είδος είναι πολύ νέο για να έχει λύσει όλα του τα προβλήματα. «Ανατομικά», διαμορφωθήκαμε μόλις τα τελευταία 300.000 με 200.000 χρόνια. Πριν από 100.000 χρόνια αρχίσαμε να ζούμε σε φυλετικές ομάδες και να αναζητούμε τρόπους συνύπαρξης. Η δημοκρατία διαμορφώνεται εδώ και 2.500 χρόνια μόνο. Σε σύγκριση, οι σφίγγες ζουν σε επιτυχημένες αυτοδιοικούμενες κοινωνίες εδώ και 280 εκατ. χρόνια, τα μυρμήγκια 140-168 εκατ. και οι μέλισσες 120 εκατ. Δεν είναι να ζηλεύουμε τη ζωή τους, όμως έχουμε πολλά να μάθουμε από τους παλαιότερους συγκατοίκους μας στη Γη. Εάν προλάβουμε.
