Το «πολιτικώς ομιλείν» είναι προνόμιο των πολιτικών και δη του κυβερνητικού εκπροσώπου, αρκεί να καταφέρνουμε στο τέλος να συνεννοηθούμε. Το πρόβλημα είναι ότι ο δημόσιος διάλογος έχει κατακλυστεί από υπερβολές, στρεβλώσεις και fake news, που η πολιτική συζήτηση κινείται πλέον από το δυσκολότερο στο αδύνατον.
Έτσι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, απαντώντας στο άρθρο του γράφοντος με τίτλο «Τα fake news του κ. Μαρινάκη» (Καθημερινή 29.8.2025) είπε μεταξύ άλλων τα εξής:
«Πολιτικά μιλάω, καταρχάς, δηλαδή, αν οι βιαστές, οι δολοφόνοι, οι έμποροι ναρκωτικών είναι το 60% ή το 70% ή το 40% των ανθρώπων, οι οποίοι είχαν καταδικαστεί αμετάκλητα για κακούργημα αλλάζει την ουσία, για τον όποιον αρθρογράφο; Δηλαδή αν η κυβέρνηση Τσίπρα είχε αποφυλακίσει 6.000 εμπόρους ναρκωτικών, βιαστές και δολοφόνους, είναι διαφορετικό -αν όχι στους 17.000 το 17.000 δεν αμφισβητείται- είναι διαφορετικό από το αν ήταν 10.000 στους 17.000;» (Ενημέρωση πολιτικών συντακτών 1.9.2025).
Ηθικώς μιλώντας ακόμη κι ένας βιαστής, δολοφόνος, έμπορος ναρκωτικών -πόσω δε μάλλον 6.000 (;)- να έχει αδίκως αποφυλακιστεί, δεν αλλάζει η ουσία. Βεβαίως, ισχύει και το αντίστροφο. Ακόμη κι ένας άνθρωπος να παραμένει αδίκως στην φυλακή, πάλι δεν αλλάζει η ουσία. Αλλά τα τελευταία χρόνια η ελληνική κοινωνία σέρνεται στα χωράφια του ποινικού λαϊκισμού που επιμελώς οργώνει το υπουργείο Δικαιοσύνης.
Συνεπώς «εκλογικώς μιλώντας» για την κυβέρνηση δεν έχει καμία σημασία πόσοι μένουν αδίκως στις φυλακές.
Όμως το θέμα του άρθρου δεν ήταν η ορθότητα ή μη του ν. 4322/2015. Το αναφέραμε ρητώς: «Δεν θα μπούμε στην ουσία του “νόμου Παρασκευόπουλου” επειδή η συζήτηση περί της ορθής αντιεγκληματικής πολιτικής –πρωτίστως μεταξύ φιλελεύθερων και οπαδών του αυταρχισμού– είναι σύνθετη και μεγάλη. Ομως, για να υπάρξει διάλογος πρέπει να αποβληθούν τα fake news, σαν αυτά στα οποία όλο και πιο συχνά καταφεύγει η κυβέρνηση» (Καθημερινή 29.8.2025).
Το βασικό θέμα του άρθρου ήταν ότι «δεν καταφέραμε να βρούμε συνολικά στοιχεία για τις ποινές των αποφυλακισθέντων, με τις ευεργετικές διατάξεις του νόμου 4322/2015. Τα δεδομένα είναι ένα βασικό και διαχρονικό έλλειμμα του ελληνικού δημόσιου διαλόγου, η δε απουσία τους ευνοεί τη διασπορά fake news».
Σε αυτό δεν μάς φώτισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, δεν μάθαμε δηλαδή αν «οι βιαστές, οι δολοφόνοι, οι έμποροι ναρκωτικών είναι το 60% ή το 70% ή το 40% των ανθρώπων που αποφυλακίστηκαν».
Μάλιστα ο υφυπουργός Δικαιοσύνης δημοσιοποίησε στοιχεία ανά αδίκημα μόνο για ένα έτος: «Το 2017 αποφυλακίστηκαν 320 άτομα με καταδίκες για ληστείες και 1.137 με καταδίκες για κλοπές, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός που αφορά υποθέσεις ναρκωτικών πλησίαζε τους 700». Ούτε ένας βιαστής, ούτε ένας δολοφόνος.
Το σημαντικό όμως δεν είναι αυτό. Συμφώνως με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο «ο κ. Μπούγας παρέθεσε τα ακριβή στοιχεία, ανά έτος, της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής».
Ανά έτος; Όχι ακριβώς. Βεβαίως -«πολιτικώς μιλώντας», που λέει και ο κ. Μαρινάκης- τι 30, τι 40, τι 50; Τι ένα έτος (το 2017), τι πέντε (2015-2019); Το πρόβλημα όμως παραμένει. Με ενημέρωση στο περίπου, ο δημόσιος διάλογος γίνεται στο περίπου, και φυσικά οι λύσεις που δίνονται είναι στο περίπου.
Εκστόμισε όμως και άλλες ανακρίβειες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Είπε πως «ειδικά με το νομικό καθεστώς, το οποίο ίσχυε επί των ημερών της κυβέρνησης Τσίπρα, δεν θα μπορούσε κάποιος να είναι στη φυλακή αν έχει μία ποινή, όπως λέτε εσείς ή ο αρθρογράφος συγκεκριμένα, τρία χρόνια. Με λίγα λόγια, μέχρι πέντε χρόνια δεν έμπαινες στη φυλακή, μέχρι πρότινος».
Όμως τα στατιστικά στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Αντιεγκληματικής Πολιτικής () τον διαψεύδουν. Την 1η Ιανουαρίου του 2015 υπήρχαν 816 κατάδικοι με φυλάκιση (έως 5 έτη) σε σύνολο 11.798 κρατουμένων. Την 1η Ιανουαρίου του 2016 ήταν 604 σε σύνολο 9.611 κρατούμενων, για να φτάσουν την 1.1.2019 τους 763 σε σύνολο 10.654 κρατούμενων.
Φέτος, την 1η Ιανουαρίου 2025, υπήρχαν 2.548 φυλακισμένοι με ποινές 0-5 έτη σε σύνολο πάλι 11.484 κρατουμένων.
Αναφέρουμε αυτό το στοιχείο, όχι για να χαρούν οι αυξανόμενοι οπαδοί του «κρεμάστε τους ψηλά» και να σταματήσουν να ψέγουν την κυβέρνηση ότι αδιαφορεί για την χαμηλή παραβατικότητα, αλλά γιατί διακρίνεται μια ανησυχητική τάση.
Το 2019 το 7,16% των κρατουμένων ήταν με ποινές φυλάκισης έως 5 έτη. Τώρα το ποσοστό αυτό φτάνει το 22,18%, χωρίς να αυξηθεί σημαντικά ο συνολικός αριθμός των κρατούμενων.
Αλλά ακόμη κι αν ξεχάσουμε την περίοδο των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, την 1.1.2015 επί πρωθυπουργίας του κ. Αντώνη Σαμαρά, ο συνολικός αριθμός των κρατουμένων ήταν περίπου ο ίδιος, αλλά το ποσοστό των φυλακισμένων με ποινές έως 5 έτη ήταν μόνο το 6,9%.
Μειώθηκε λοιπόν τόσο πολύ η υψηλή εγκληματικότητα για να έχουμε αυτή την ποσοστιαία μεταβολή στην σύνθεση των κρατούμενων, ή ο ποινικός λαϊκισμός της κυβέρνησης οδηγεί τις διωκτικές και δικαστικές αρχές να ρίχνουν μεγαλύτερο βάρος στην χαμηλή παραβατικότητα, με αποτέλεσμα να νιώθουν επί μακρόν ασφαλή τα μέλη της Μαφίας των Χανίων που συνελήφθησαν προσφάτως;
