Ολοι το ομολογούν. Η Αθήνα είναι υπέροχη τον Αύγουστο. Οχι γιατί κάνει ζέστη, αλλά επειδή λείπουν πολλοί Αθηναίοι. Η κίνηση είναι υποφερτή, υπάρχει άπλετος χώρος για παρκάρισμα, κάποιος μπορεί να περπατήσει πιο εύκολα, έστω σε αυτούς τους δρόμους. Ακόμη και η ηχορρύπανση είναι λιγότερη. Ομως αυτή η ομολογία κρύβει ένα άρρητο συμπέρασμα. Αυτό είναι το «όριο» του πληθυσμού για μια πόλη με τις προδιαγραφές της Αθήνας.
Δεν έχουμε κάτι με τις μεγαλουπόλεις. Υπάρχουν μεγαλύτερες από τη δική μας πρωτεύουσα, αλλά πολύ καλύτερες διότι έχουν τις υποδομές για να στηρίξουν μεγάλες συγκεντρώσεις πληθυσμού. Στην Ελλάδα έχουμε αναλογικώς τον περισσότερο κόσμο στην πρωτεύουσα και (επίσης) αναλογικώς τις χειρότερες υποδομές για δυτική πόλη. Το καταφέραμε αυτό δίχως σχέδιο και προοπτική. Οταν συγκεντρώνονταν οι άνθρωποι, δεν προνοήσαμε να φτιάξουμε υποδομές. Τώρα, που για λόγους κόστους και κοινωνικών αντιδράσεων αδυνατούμε να φτιάξουμε υποδομές, δεν έχουμε σχέδιο αποκέντρωσης. Ακόμη και ο αμαρτωλός ΟΠΕΚΕΠΕ, που ασχολείται με τις αγροτικές ενισχύσεις, εδρεύει στα «πατείς με, πατώ σε» Κάτω Πατήσια. Ετσι, οι λήπτες αγροτικών (ξανατονίζουμε) ενισχύσεων –«Φραπέδες» και μη– στριμώχνονται στην Αθήνα για να διεκδικήσουν το δίκιο ή και το άδικό τους. Η κατάσταση είναι ψυχολογικώς αφόρητη, γίνεται κοινωνικώς επικίνδυνη και επιβαρύνει τα μάλα την οικονομία. Οταν στην Αττική παράγεται το μισό ΑΕΠ (ΙΟΒΕ, 2025) οι χαμένες ώρες στους δρόμους, σε ουρές και στο στριμωξίδι μεταφράζονται σε χαμένη παραγωγικότητα, που είναι η αχίλλειος πτέρνα της ελληνικής οικονομίας· ταλαιπωρούμαστε πολύ, παράγουμε λίγο.
Η κατάσταση είναι μακροχρονίως αναστρέψιμη μόνο αν κάποια κυβέρνηση προχωρήσει σε ουσιαστική διοικητική αποκέντρωση. Αντί να έχουμε υπαλλήλους στην Αθήνα που ασχολούνται (και μάλιστα ανεπιτυχώς) με τα τεκταινόμενα στο Διδυμότειχο, πρέπει να δοθούν οι αρμοδιότητες σε δήμους, Περιφέρειες ΑΕΙ κ.ά. να ασχοληθούν με τα του οίκου τους. «Το ιδανικό κράτος», είχε γράψει ο Αμερικανός συγγραφέας Γουίλ Μακάρθι, «προσφέρει στους πολίτες του τα εργαλεία να επιτύχουν και την ελευθερία να αποτύχουν».
Το ίδιο ισχύει και με τις διοικητικές δομές. Ενα πολιτικό σύστημα με στοιχειώδη λογική θα κατανοούσε ότι δεν μπορεί ένα κέντρο διοίκησης να διευθύνει όλες τις υποθέσεις –μικρές και μεγάλες– μιας χώρας. Το δοκίμασαν στην αλήστου μνήμης ΕΣΣΔ και είδαμε τα χαΐρια τους. Υπάρχουν κι άλλες δομές που βρίσκονται εγγύτερα στα προβλήματα, μπορούν να τα λύσουν χωρίς τη «σοφία» του κεντρικού κράτους των Αθηνών και θα λάβουμε ως μπόνους το ξαλάφρωμα της πρωτεύουσας.
