Τα τελευταία δύο-τρία χρόνια ανέτρεψαν τόσο πολλά, που η δεκαετία του 2020 θα μείνει στην Ιστορία ως σημείο καμπής, όταν η ανθρωπότητα επέστρεψε στις πρακτικές του παρελθόντος και εξετράπη από την πορεία προς τη σταθερότητα και την ευημερία του μεγαλύτερου δυνατού μέρους του πληθυσμού. Τα επόμενα χρόνια της δεκαετίας θα δείξουν εάν η οπισθοδρόμηση είναι μια «αναμενόμενη» και σύντομη αντίδραση στην πρόοδο που το ανθρώπινο είδος πετυχαίνει εδώ και χιλιάδες χρόνια ή εάν σημαίνει το οριστικό τέλος αυτής της πορείας. Καθώς η μεγαλύτερη καταστροφική ισχύς που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα βρίσκεται στα χέρια αδίστακτων αυταρχικών ανδρών, ενώ απέναντί τους παρατάσσονται άτολμες ηγεσίες δημοκρατικών, το μέλλον διαγράφεται εξαιρετικά δυσοίωνο.
Εάν η Ιστορία συνεχίσει να γράφεται από ανθρώπους με τον τρόπο που γνωρίζουμε από τον Ηρόδοτο και τον Θουκυδίδη, και δεν θα αποτελείται από πονηρά μυθεύματα μιας κυρίαρχης τεχνητής νοημοσύνης, θα επικεντρωθεί στα πρόσωπα και στα ζητήματα που μας απασχολούν αυτόν τον καιρό. Η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ για δεύτερη προεδρική θητεία, ενώ ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχε εξαπολύσει τον απρόκλητο πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας, ήταν δεύτερο ισχυρό πλήγμα στο διεθνές σύστημα διακυβέρνησης και στον ευσεβή πόθο πως η δημοκρατία μπορεί να κάνει λάθη, αλλά στο τέλος βρίσκει τη σωστή λύση: ο Τραμπ συμβαδίζει με τον Πούτιν όχι μόνο στο να καταργήσουν το δίκαιο στο εσωτερικό των χωρών τους και διεθνώς, αλλά ακυρώνουν την ίδια την έννοια της δικαιοσύνης, αποδεικνύοντας πως το μόνο που ισχύει στις σχέσεις είναι η θέληση των ισχυρών.
Αυτό ενθαρρύνει κάποιους, όπως τον πρόεδρο Σι, τον Ερντογάν, τον Νετανιάχου, το καθεστώς του Ιράν κ.ά. (η βορειοκορεάτικη ηγεσία ήταν πάντα μια ιδιαίτερη κατηγορία, η οποία σήμερα δεν δείχνει τόσο γραφική και εξωπραγματική).
Τα πολεμικά και διπλωματικά μέτωπα της Ουκρανίας και της Μέσης Ανατολής παρουσιάζουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τους σημερινούς σχηματισμούς. Οι Τραμπ – Πούτιν συνεργάζονται για την επιβολή της ισχύος τους σε άλλους (ο καθένας πιστεύοντας, προφανώς, πως διαθέτει την ισχύ να μην κινδυνεύει από τον συνεργό του), ενώ οι Ουκρανοί, οι Ευρωπαίοι και άλλοι σύμμαχοι του Κιέβου έχουν να επιλέξουν μεταξύ συνθηκολόγησης ή συνέχισης των συγκρούσεων χωρίς τέλος. Στο μέτωπο Ισραήλ – Παλαιστίνης, δύο λαοί καταδικάζονται από την επιλογή των ηγεσιών τους να επιδιώξουν ολοκληρωτικές λύσεις εναντίον του συγκατοίκου-εχθρού. Και εκεί, οι σκληροπυρηνικοί παρασύρουν τους υπολοίπους στην καταστροφή. Ετσι ήταν τα ανθρώπινα πράγματα πάντα. Ομως, μετά το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, πολλοί πιστέψαμε πως η γνώση και η τεχνολογική πρόοδος θα βελτίωναν τις συνθήκες ζωής ολοένα περισσότερων ανθρώπων. Σήμερα βλέπουμε πως η στρατιωτική και τεχνολογική ισχύς –και ο πλούτος– συγκεντρώνονται σε ολοένα λιγότερα χέρια. Πέρα από τους πολέμους που μας απασχολούν σήμερα, ο σημαντικότερος που εξελίσσεται παντού είναι εναντίον της δημοκρατίας.
