Παλιά, στην εποχή του «Τρίτου δρόμου προς τον Σοσιαλισμό», ήταν οι Τούρκοι πράκτορες που έκαιγαν τα δάση μας για προφανείς λόγους: ήθελαν να πλήξουν τον τουρισμό μας. Το 2020, εποχή του «φιλελευθερισμού», ήταν οι παράτυποι μετανάστες. Μάλιστα, κάποιοι βιτζιλάντε του Εβρου είχαν κλείσει σε κλουβιά ύποπτους μαυριδερούς. Σήμερα εμπρηστές είναι οι αναρχικοί, οι «φρι παλεστάιν» επαναστάτες.
Η αλήθεια είναι πως δεν ξέρουμε ποιοι βάζουν τις φωτιές. Για την ακρίβεια, δεν γνωρίζουμε καν πώς ξεκινούν αυτές. Και το πρόβλημα δεν είναι ότι λείπουν τα στοιχεία από τους απλούς πολίτες. Δεν τα έχουν ούτε οι επιστήμονες που ασχολούνται με το φαινόμενο, το οποίο όλοι λένε ότι τα επόμενα χρόνια θα είναι όλο και πιο καταστροφικό. Οπως είπε ο πυρομετεωρολόγος, ερευνητής του Αστεροσκοπείου Αθηνών, Γιώργος Παπαβασιλείου, «μια μεγάλη έλλειψη στη χώρα είναι η καταγραφή των ενάρξεων των πυρκαγιών (…) Δεν έχουμε λεπτομερή στοιχεία για όλα τα περιστατικά, δηλαδή μια στατιστική ανάλυση για τα αίτια των ενάρξεων των πυρκαγιών» (ΕΡΑ1, 13.8.2025).
Κανένα πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί, ή έστω να μετριαστεί, χωρίς την ακριβή περιγραφή του. Οπως ορθώς επεσήμανε ο κ. Παπαβασιλείου, είναι σαν να ζητούμε από τον γιατρό να μας θεραπεύσει χωρίς να του πούμε τι πρόβλημα έχουμε. Ο δυτικός κόσμος ήκμασε διότι ο Διαφωτισμός έβαλε την ανάλυση πριν από τη δράση. Οι άνθρωποι, αντί να καίνε τις μάγισσες που «έφερναν όλα τα δεινά», έκατσαν να σκεφτούν: «Φταίνε αυτές για την πανώλη ή μήπως υπάρχει κάτι άλλο;».
Οι δεισιδαιμονίες –που είναι μια μορφή εξήγησης χωρίς στοιχεία– αποτελούν καταφύγιο των ισχυρών αλλά και των πληβείων. Οι πρώτοι κρύβουν τις ανεπάρκειές τους με την επίκληση του Κακού, οι δεύτεροι βρίσκουν στους «δαίμονες» μια εύκολη εξήγηση για τα δεινά τους. Ετσι, τα προβλήματα ανακυκλώνονται και οι σχέσεις εξουσίας παραμένουν ανέπαφες. Αυτή ήταν η ιστορία του Μεσαίωνα.
Το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών είναι πολυπαραγοντικό και είναι άδικο να πέφτει το όλο φταίξιμο στην εκάστοτε κυβέρνηση.
Η αλήθεια είναι πως το αρμόδιο υπουργείο προσπαθεί, ακόμη και με ανόητα μέτρα, όπως η ηλεκτρονική πλατφόρμα δήλωσης ακαθάριστων οικοπέδων. Δίνει λεφτά σε εξοπλισμό, αλλά χωρίς τα στοιχεία για την ανάλυση του φαινομένου, είναι σαν να τα σκορπάει στον αέρα. Η κατ’ έτος αύξηση των καμένων εκτάσεων το πιστοποιεί.
Ναι, φταίει το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αλλά γι’ αυτό η Ελλάδα λίγα μπορεί να κάνει. Συνεπώς, με δεδομένη την υπερθέρμανση, πρέπει να μπορούν οι επιστήμονες να προτείνουν λύσεις. Και για να μπορούν να το κάνουν αυτό, πρέπει να έχουν τα στοιχεία.
