Κάτω από στρώσεις ρατσισμού, προπαγάνδας, πολιτικής πόλωσης, κοινωνικής επιθετικότητας και virtue signaling, επιβιώνει μια αντικειμενική διαπίστωση, ανεξάρτητη από το πόσο πρόθυμος είναι ο καθένας να τη δεχθεί: η πολεμική επιχείρηση του Ισραήλ έχει υπερβεί προ πολλού το μέτρο· δεν κινείται πια στο πλαίσιο της αμυντικής αντίδρασης, αλλά εφαρμόζει μια αυτοτελή στρατιωτική ατζέντα για την εκτύλιξη της οποίας η 7η Οκτωβρίου ήταν απλώς η αφορμή. Ο πόλεμος υπακούει πια στο πουτινικό πρότυπο, κατά το οποίο το εθνικό υπαρξιακό άγχος (εκλαμβάνω ως απειλή τον γείτονά μου, άρα έχω το δικαίωμα να αναλάβω σχετική δράση) μετατρέπεται σε δικαιολογία-πασπαρτού για την εξαπόλυση του ολέθρου. Η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου ήταν βέβαια ένα αιματηρό χτύπημα με υπερβολικά πολλά θύματα για να θεωρηθεί αμελητέο, όμως δεν έθεσε υπό διακύβευση την ίδια την ύπαρξη του Ισραήλ ως κράτους. Ο,τι ακολούθησε, επομένως, είναι εξόφθαλμα δυσανάλογο και, ως τέτοιο, εντάσσεται σε μια στρατηγική ευρύτερη και προαποφασισμένη.
Ανοσία στη φρίκη
Σε ό,τι αφορά τους θιασώτες της πολιτικής Νετανιάχου, υπάρχει ένα βασικό ερώτημα για τη στάση τους: Τι άλλο πρέπει να γίνει για να αναγνωρίσουν την εκτροπή του αμυντικού πολέμου σε τιμωρητική-κατακτητική εκστρατεία; Τι ακριβώς πρέπει να κάνει ο πρωθυπουργός του Ισραήλ για να παραδεχθούν ότι ενεργεί εκτός ορίων; Γενικώς υπάρχει κάτι που θα τους έκανε να αλλάξουν στάση ή έχουν περάσει πια σε τέτοιο επίπεδο άρνησης, ώστε καμία νέα πληροφορία δεν επηρεάζει την κρίση τους; Προφανώς υπάρχουν εκείνοι που αδιαφορούν καταστατικά για τα όρια και, ως εκ τούτου, θα δικαιολογούσαν κάθε εκδήλωση βίας εκπορευόμενη από το στρατόπεδο που στηρίζουν. Οσοι όμως βλέπουν, υποτίθεται, τον πόλεμο με αντικειμενικό πνεύμα και εξακολουθούν να βρίσκουν εύλογη τη συμπεριφορά του Ισραήλ, έχουν αναρωτηθεί άραγε μήπως η ανεξάντλητη ανοχή τους είναι ένα είδος μιθριδατισμού; Και το πιο ευφάνταστο σενάριο ηθικής δικαίωσης του Νετανιάχου δεν αναιρεί ότι η Γάζα είναι ένας ισοπεδωμένος τόπος γεμάτος νεκρούς. Από μόνο του αυτό δεν γίνεται να εκτιμάται ως φυσιολογικό.
Το επιχείρημα των ομήρων
Υπάρχει το επιχείρημα των εναπομεινάντων ομήρων. Ισχυρίζονται δηλαδή πολλοί από τους αδιάλλακτους υποστηρικτές του Νετανιάχου πως αν η Παλαιστίνη επιθυμούσε στ’ αλήθεια τον τερματισμό του πολέμου, θα μπορούσε να απελευθερώσει τους ομήρους και να προωθήσει την ειρήνη με μια κίνηση καταλλαγής που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Το να ταυτίζει, όμως, κανείς απόλυτα τις επιχειρησιακές αποφάσεις της Χαμάς με τον παλαιστινιακό λαό είναι εξίσου απλουστευτικό με το να ταυτίζει την πολιτική του Ισραήλ με το σύνολο των Ισραηλινών. Στην Παλαιστίνη δεν υπάρχει δημοκρατία, ούτε κοινωνία των πολιτών για να πιέσει υπέρ της «κοινής λογικής» και της συμφιλίωσης. Η Χαμάς ορίζει τα πράγματα αυθαίρετα, γεγονός που το Ισραήλ γνώριζε εκ προοιμίου. Πόσο ρεαλιστική είναι, λοιπόν, η απαίτηση να λογικευθεί μια τρομοκρατική οργάνωση; Γιατί να ευαισθητοποιηθεί υπέρ των ομήρων η ομάδα που τους απήγαγε; Αν η Χαμάς ήταν συνεννοήσιμη, δεν θα ήταν η Χαμάς.
Εκτός θέματος
Την κατάσταση καθόλου δεν βοηθάει η φλύαρη παραφιλολογία για τον ορισμό του αντισημιτισμού, στην οποία συμμετέχουν ασμένως ακόμη και πρόσωπα με κύρος, που θα έπρεπε να γνωρίζουν καλύτερα. Η διεθνής αυτή τάση του δημόσιου διαλόγου δεν μοιάζει με εννοιολογική διερεύνηση του αντισημιτισμού, αλλά περισσότερο με αναζήτηση κομψεπίκομψων δικαιολογιών για τη διαιώνισή του. Τα «δεν είναι αντισημιτισμός αν…» και «το Ισραήλ ευθύνεται για τον αντισημιτισμό» εκτός από προσβολές της λογικής (ο αντισημιτισμός είναι εξ ορισμού αθέμιτη διάκριση με ρατσιστικά χαρακτηριστικά – δεν είναι ποτέ δικαιολογημένος, ούτε προκαλείται από το θύμα του) είναι και ενισχυτικά του αφηγήματος Νετανιάχου περί του ευάλωτου έθνους του που βάλλεται από παντού, και θέτουν το ζήτημα του πολέμου στη λάθος βάση. Ο αφανισμός των Παλαιστινίων δεν έχει να κάνει με το αν Ισραηλινοί και Εβραίοι φέρουν ή όχι το βάρος μιας ιστορικής προκατάληψης· το θύμα του αντισημιτισμού μπορεί να εγκληματεί εις βάρος κάποιου άλλου, χωρίς η πράξη του να αναιρεί το στάτους του ως θύματος.
Επένδυση στο μίσος
Είναι άλλο πράγμα η διεθνής απομόνωση του Ισραήλ και άλλo η αναβίωση του αντιεβραϊκού μίσους (στην πραγματικότητα, το ακτιβιστικό rebranding του). Το πρώτο είναι θεμιτή πολιτική επιλογή που μπορεί πράγματι να ασκήσει την κατάλληλη πίεση για τον τερματισμό του πολέμου· το δεύτερο είναι μια άθλια, αντιπαραγωγική οπισθοδρόμηση. Στην Ελλάδα, η διάκριση μεταξύ των δύο αποδεικνύεται δύσκολη. Στην καταγγελία του Ισραηλινού πρέσβη πως ο δήμαρχος Αθηναίων δεν κάνει αρκετά για να προστατεύσει τους Ισραηλινούς επισκέπτες από εχθρικές μειονότητες, ο δήμαρχος επέλεξε να μην απαντήσει με τεκμηριωμένη διάψευση, αλλά με μια έμμεση επιβεβαίωση: «Δεν δεχόμαστε μαθήματα δημοκρατίας από όσους σκοτώνουν αμάχους». Τι προκύπτει από αυτό; Οτι ο πρέσβης (που έκανε και το «μάθημα») σκοτώνει αμάχους· ότι η αξίωση ενός ξένου να μην τραμπουκίζεται στην Αθήνα εξετάζεται βάσει της εθνικότητάς του· ότι ενώ σε κάποιους ο πόλεμος εμπνέει την ανάγκη για ειρήνη, σε κάποιους άλλους δημιουργεί όρεξη για περισσότερο πόλεμο.
