Το συμφέρον κυβερνάει τον κόσμο και εξ ορισμού το συμφέρον δεν υποκρύπτει σε βάθος χρόνου τίποτε θετικό. Ο,τι μπορεί να είναι συμφέρον για τον έναν είναι βλαβερό για κάποιον άλλον. Αυτή η απλή αρχή, όπως κι αν τη δει κανείς, εντελώς εμπειρικά ή θεωρητικά (από τον Θουκυδίδη έως τον Μακιαβέλι και τον Χομπς), είναι ένας απλός μπούσουλας, ο οποίος –επίσης– βοηθάει στην εύκολη κατανόηση των διακρατικών σχέσεων.
Η πολυμέρεια υπήρξε για δεκαετίες ένας τρόπος επιβολής του δικαίου των ισχυροτέρων (εκείνων δηλαδή που επικράτησαν το 1945 στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο) και στην πορεία –παρά τους εγγενείς διχασμούς στο στρατόπεδό τους– έγινε το βασικό εργαλείο προώθησης της παγκοσμιοποίησης. Η αποκαλούμενη πια ευρέως και ως «αποπαγκοσμιοποίηση» έχει στην εμπροσθοφυλακή της την επιστροφή –για όσους μπορούν– της λογικής της αυτονομίας, πολιτισμικών μοντέλων δήθεν επαναφοράς στις αρχικές ρυθμίσεις, που συνήθως δεν είναι άλλες από φαντασιώσεις μισαλλοδοξίας, και την επαναφορά του κράτους ως ενός ασυμβίβαστου δρώντος ο οποίος κάνει ό,τι επιθυμεί χωρίς κανέναν περιορισμό στη βούλησή του. Προφανώς, ακόμη και στην εποχή «θριάμβου» της πολυμέρειας, τα ισχυρότερα κράτη επέβαλαν τη βούλησή τους, αλλά πλέον το περιβάλλον είναι θεμελιωδώς διαφορετικό.
Κατ’ αρχάς, πέρα από τους πραγματικά ισχυρούς (ΗΠΑ και Κίνα εμπίπτουν ξεκάθαρα σ’ αυτή την κατηγορία), υπάρχουν πλέον ενδιάμεσες κατηγορίες κρατών με σημαντική ισχύ (Ρωσία και Βραζιλία), αλλά και περιφερειακοί παίκτες που αισθάνονται ολοένα και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, όπως η γειτονική μας Τουρκία.
Αν και σε αυτή την άνοδο της γεωπολιτικής έντασης δεν υπάρχει κάτι νομοτελειακό, είναι απολύτως δεδομένο ότι χώρες που διαθέτουν ένα προφίλ παρόμοιο με εκείνο της Ελλάδας δεν πρέπει να αισθάνονται πολύ άνετα. Από την Ισπανία έως τις βαλτικές χώρες και από τη Σουηδία έως τη Μάλτα, παρά τις διαφορές που υπάρχουν, όλες οι χώρες της Ευρώπης διαθέτουν περισσότερα κοινά χαρακτηριστικά απ’ όσα νομίζουν. Η Ιστορία –όπως αυτή εργαλειοποιείται από διάφορους επιτήδειους– διδάσκει, όχι όμως αυτό που ζητούν οι διάφοροι επιτήδειοι: την καντονοποίηση της Ευρώπης σε πολλές αδύναμες ζώνες. Αντιθέτως, η περαιτέρω ενίσχυση της Ε.Ε., με την ακόμη μεγαλύτερη εναρμόνιση ανάμεσα στα κράτη σε όλα τα θέματα που αφορούν την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια της Ευρώπης, είναι μονόδρομος. Τα υπόλοιπα οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια αυτή την απόληξη της Ευρασίας στη μόνιμη εξάρτηση στις ορέξεις των –ολοένα και περισσότερων– ανισόρροπων που κυβερνούν αυτόν τον πλανήτη.
