Οι πιο μετριοπαθείς από τους Ρεπουμπλικανούς επιχειρούν να εκπέμψουν μια εικόνα σύμπνοιας παρά τις ιδιαιτερότητες της συγκυρίας. Ομως, επί της ουσίας, οι σχέσεις της Ευρώπης με τις ΗΠΑ έχουν πληγεί σχεδόν ανεπανόρθωτα. Οι ανισοβαρείς συμφωνίες στο εμπόριο και στην άμυνα εμπεδώνουν το δόγμα Τραμπ στους όρους που θα διέπουν πλέον τη διατλαντική σχέση· αμιγώς συναλλακτική και ελλιπώς προβλέψιμη.
Μέσα σ’ αυτό το σκηνικό πληθαίνουν οι φωνές που προτείνουν στροφή της Ευρώπης στην Κίνα, έστω ως χαρτί διαπραγμάτευσης απέναντι στην Ουάσιγκτον. Η στενότερη συνεργασία με τις Βρυξέλλες ανήκει σίγουρα στις επιδιώξεις του Πεκίνου, που προσεγγίζει ως ευκαιρία την κρίση στις σχέσεις της Ε.Ε. με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, καλώς ή κακώς, η Κίνα δεν καταφέρνει να εκμεταλλευτεί το κενό για την προσέγγιση με την Ευρώπη.
Η χειραψία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με τον Ντόναλντ Τραμπ επισφράγισε τη συμφωνία για δασμούς 15% στις εισαγωγές από την Ευρώπη, μαζί με την ευρωπαϊκή υπόσχεση για μαζικές αγορές φυσικού αερίου και στρατιωτικών εξοπλισμών από τις ΗΠΑ, χωρίς ουσιαστικές δεσμεύσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και ευημερία. Μόλις τρεις ημέρες πριν, είχε διεξαχθεί στο Πεκίνο η σύνοδος Ε.Ε. – Κίνας. Εκεί, η ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία διατύπωσε τις ανησυχίες της για τις συστημικές στρεβλώσεις και την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα της Κίνας. Ομως, ο λόγος για τον οποίο το Πεκίνο επιθυμεί προνομιακή σχέση με την Ευρώπη είναι ακριβώς η αγορά της, έχοντας ανάγκη να διοχετεύσει μαζικά τις κινεζικές εξαγωγές σε τομείς που μάλιστα ταιριάζουν στο διακηρυγμένο ευρωπαϊκό μοντέλο ανάπτυξης – ηλεκτρικά οχήματα, ηλιακούς συλλέκτες και ούτω καθεξής. Η Ε.Ε. και η Κίνα αντιπροσωπεύουν μαζί σχεδόν το 30% του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών, αθροίζοντας περισσότερο από το 1/3 του παγκόσμιου ΑΕΠ. Όμως, το 2024, το εμπορικό έλλειμμα της Ευρώπης με την Κίνα έφτασε τα 305 δισ. ευρώ.
Η σχέση με τις ΗΠΑ έχει χάσει την αξιοπιστία της και η συνεργασία με την Κίνα δεν έχει απαλλαγεί από τους κινδύνους.
Τις σινοευρωπαϊκές σχέσεις βαραίνει ο ρόλος της Κίνας και ως βασικού υποστηρικτή της Ρωσίας στον πόλεμο της Ουκρανίας. Το Πεκίνο φέρεται να παρέχει έως και το 80% των εξαρτημάτων που το Κρεμλίνο χρησιμοποιεί για την παραγωγή όπλων. Η Κίνα απορρίπτει τις ευρωπαϊκές αιτιάσεις, παρότι δεν αρνείται ότι η συνεργασία με τη Ρωσία είναι στρατηγικής σημασίας για τα εθνικά της συμφέροντα.
Η σχέση με τις ΗΠΑ έχει χάσει την αξιοπιστία της και η συνεργασία με το Πεκίνο δεν έχει απαλλαγεί από τους κινδύνους. Η δυσχερής θέση στην οποία βρίσκεται η Ευρώπη είναι κατά τα άλλα η ιστορική ευκαιρία της να αποκτήσει την αυτονομία που της αρμόζει ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις. Τα δείγματα δεν είναι ενθαρρυντικά και η στασιμότητα μεταξύ των Συμπληγάδων είναι φαινόμενο άκρως επικίνδυνο.
