Η πρόσφατη έκδοση «Ερνεστ Χέμινγουεϊ. Η τελευταία συνέντευξη και άλλες συζητήσεις» (μτφρ.: Χρήστος Καψάλης, εκδ. Key Books), βιβλίο που διατρέχουμε από την περασμένη Τρίτη, είπαμε πως δεν περιλαμβάνει μονάχα την τελευταία συνέντευξη που έδωσε ο νομπελίστας συγγραφέας, αλλά άλλες τρεις ακόμα: δύο που είχε δώσει το 1954 και ακόμα μία του 1958.
Σταχυολογούμε δηλώσεις του «Πάπα» των αμερικανικών γραμμάτων από τις τρεις αυτές συνεντεύξεις:
«Μπορείς να γράφεις κάθε φορά που οι άνθρωποι σε αφήνουν στην ησυχία σου ή δεν σε διακόπτουν. Ή μάλλον μπορείς να το κάνεις εφόσον το διεκδικήσεις με αρκετή αποφασιστικότητα. Ομως, οι καλύτερες συνθήκες σαφώς προκύπτουν όταν είσαι ερωτευμένος. Αν δεν έχεις αντίρρηση, θα προτιμούσα να μην επεκταθώ περισσότερο». (The Paris Review, Μάιος 1954, «Ερνεστ Χέμινγουεϊ, η τέχνη της μυθοπλασίας, αρ. 21»).
«Στην εφημερίδα Kansas City Star ήσουν αναγκασμένος να μάθεις πώς να συντάσσεις μια απλή καταφατική πρόταση. Αυτό είναι χρήσιμο σε όλους. Η δουλειά σε μια εφημερίδα δεν πρόκειται να βλάψει έναν νεαρό συγγραφέα, αλλά θα μπορούσε να τον βοηθήσει, εφόσον αποχωρήσει εγκαίρως» (ό.π.).
«Το σώμα και το μυαλό είναι στενά συντονισμένα. Η πάχυνση του σώματος μπορεί να οδηγήσει σε πάχυνση του μυαλού. Θα έμπαινα στον πειρασμό να πω ότι μπορεί να οδηγήσει σε πάχυνση της ψυχής, όμως δεν ξέρω τίποτα για την ψυχή» (The Atlantic Monthly, Δεκέμβριος 1954, «Ο Χέμινγουεϊ στην Κούβα»). «”Ηρθες στο σπίτι μου χωρίς άδεια”, σχολίασε χαμηλόφωνα. “Δεν είναι σωστά πράγματα αυτά”. Απάντησα ότι ήμουν δημοσιογράφος της The Star Weekly, όπου είχε εργαστεί και ο ίδιος κάποτε. “Δεν είναι σωστά πράγματα αυτά”, επανέλαβε, “τέλος πάντων, πέρασε μέσα”» (The Star Weekly Magazine, Απρίλιος 1958, «Αιφνιδιάζοντας τον Χέμινγουεϊ»).
«”Ποια είναι η συνταγή σας, για να χαίρεται κανείς τη ζωή στον μέγιστο βαθμό;” Πρέπει να μεσολάβησε γύρω στο ένα δευτερόλεπτο, όσο το σκεφτόταν. “Μη γυρέψεις ποτέ τον ενθουσιασμό… άσε τον ενθουσιασμό να έρθει να σε βρει” ήταν η απάντησή του» (The Star Weekly Magazine, Απρίλιος 1958, «Αιφνιδιάζοντας τον Χέμινγουεϊ»).
«Παλιότερα λογομαχούσα πολύ. Είχα κάθετες απόψεις για τους πάντες και τα πάντα. Πλέον, έχω μάθει να κάθομαι ήσυχος, να αφήνω τους άλλους να μιλάνε. Απλώς ακούω τι λένε… εκτός κι αν θεωρώ πως λένε ψέματα. Τότε, κάνω κάποιο σχόλιο ώστε να σιγουρευτώ. Εχω καταλήξει στο ότι το να μιλάς δεν εξυπηρετεί στο παραμικρό…» (ό. π.).
Ολοκληρώνοντας αυτό το εβδομαδιαίο αφιέρωμα, ας επιστρέψουμε στην «τελευταία συνέντευξη»: «Με τον Χέμινγουεϊ είχαμε ξανά μια πολύ σύντομη συνάντηση στη Νέα Υόρκη», γράφει ο Ρόμπερτ Εμετ Τζίνα. «Το φθινόπωρο του 1959, από την Ισπανία, όπου ακολουθούσε για ακόμη μία φορά τους ταύρους, ο Χέμινγουεϊ έγραψε: “Να προσέχεις τον εαυτό σου, ώστε να μας δοθεί η ευκαιρία να πιούμε άλλο ένα ποτό στο La Floridita”. Μακάρι να είχαν έρθει έτσι τα πράγματα».
