Στα μέσα της δεύτερης συνεχόμενης κυβερνητικής θητείας της Νέας Δημοκρατίας οι προβλέψεις για το τι θα γίνει μετά τις εκλογές στερούνται κάθε νοήματος. Το πολιτικό τοπίο είναι τόσο ρευστό, το διεθνές περιβάλλον το ίδιο, οπότε το μόνο δεδομένο που έχουμε είναι οι φωτογραφίες της στιγμής, τις οποίες είναι αδόκιμο να προβάλλουμε στο μέλλον. Το λάθος δεν είναι μόνο μεθοδολογικό, είναι κυρίως λάθος ουσίας. Αλλωστε, δύο χρόνια πριν από τις επόμενες εκλογές, είναι απολύτως φυσιολογικό οι συσπειρώσεις των κομμάτων να είναι χαλαρές και η ζώνη των αναποφάσιστων μεγάλη. Μέσα σε τέτοιες συνθήκες το να συζητούμε για αυτοδυναμία, για δεύτερες συνεχόμενες εκλογές ή για κυβερνήσεις συνεργασίας, απλώς παραπέμπει στο γνωστό «να ‘χαμε να λέγαμε».
Τα δεδομένα της στιγμής, που ουδείς τα αμφισβητεί, είναι η καθολική υπεροχή της Νέας Δημοκρατίας και του πρωθυπουργού σε τέτοιο σημείο, ώστε η παράσταση νίκης δεν έχει νόημα. Επίσης, δεδομένη θεωρείται η ανεπάρκεια της αντιπολίτευσης, θέμα που έχει αναλυθεί επαρκώς. Ετσι, είναι άστοχοι οι σχολιασμοί που συγκρίνουν τη δεύτερη τετραετία Μητσοτάκη με αυτήν του Σημίτη. Η κυβέρνηση Σημίτη ήδη από τα μισά της δεύτερης θητείας της παρουσίαζε την εικόνα μιας αμετάκλητης πτώσης, ενώ φαινόταν πως ο Κώστας Καραμανλής βρισκόταν προ των πυλών της εξουσίας. Αλλωστε, τις εκλογές του 2000 τις έχασε οριακά. Απεναντίας, η σαρωτική νίκη της Νέας Δημοκρατίας στις εθνικές εκλογές του 2023, νίκη με double score, δεν έχει όμοιά της στη Μεταπολίτευση, αν δεχθούμε πως οι εκλογές του 1974 ήταν «ειδικού σκοπού». Και αυτό το γεγονός, αυτή η έκταση της νίκης του 2023, έχει αφήσει το αποτύπωμά του στο σήμερα.
Το πολιτικό τοπίο είναι ρευστό, το διεθνές περιβάλλον το ίδιο. Οσοι δίνουν βαρύτητα στις δημοσκοπήσεις προδικάζοντας τις μελλοντικές εξελίξεις, ουσιαστικά θέλουν να παρεμβαίνουν στο τώρα.
Ετσι, το πολιτικό τοπίο πόρρω απέχει από αυτό της περιόδου 2000-2004. Βεβαίως υπάρχουν μερικοί αστάθμητοι παράγοντες, όπως οι διεθνείς εξελίξεις και το αν τελικά οι δύο πρώην πρωθυπουργοί θα αποφασίσουν να ιδρύσουν δικό τους κόμμα. Γι’ αυτό και οι εκτιμήσεις μας έχουν περιορισμένο χρονικό ορίζοντα. Το κλασικό θέμα που απασχολεί τους πολιτικούς σχολιαστές, όχι μόνον τώρα, είναι ο εκλογικός αιφνιδιασμός. Προσφέρεται για σεναριολογία, το αγαπημένο άθλημα του μικρόκοσμου των επαγγελματιών της πολιτικής. Με βάση τα όσα υποστηρίζει ο πρωθυπουργός, η κυβέρνηση την επόμενη διετία έχει να παρουσιάσει στους πολίτες σημαντικό μέρος του προγράμματός της με κορυφαίο αυτό της αναθεώρησης του Συντάγματος. Είναι λογικό, αν δεν εξαναγκασθεί από έκτακτα γεγονότα σε πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, να εξαντλήσει την τετραετία. Οταν μιλώ για έκτακτα γεγονότα, αναφέρομαι σε τέτοια που εν δυνάμει θα αμφισβητήσουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του κυβερνώντος κόμματος.
Αρκετοί σχολιαστές που δίνουν βαρύτητα στις δημοσκοπήσεις δεν το κάνουν για να έχουν ένα ακόμη εργαλείο ανάλυσης των πολιτικών δεδομένων, αλλά, προδικάζοντας τις μελλοντικές εξελίξεις, ουσιαστικά θέλουν να παρεμβαίνουν στο σήμερα. Οι δημοσκοπήσεις από εργαλείο ανάλυσης μετατρέπονται σε εργαλείο παρέμβασης.
