Το πολωτικό κλίμα της δεκαετίας του 1980 τερματίστηκε όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου, στην τρίτη πρωθυπουργική του θητεία, σταμάτησε την ποινική δίωξη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, αν και ο κόσμος του ΠΑΣΟΚ ζητούσε την κεφαλή του επί πίνακι. Αν θυμάμαι καλά στις προεκλογικές συγκεντρώσεις του 1993 το σύνθημα «απόψε πεθαίνει η Δεξιά» κυριάρχησε για τελευταία φορά. Ενα σύνθημα που χαρακτήριζε μια ολόκληρη εποχή. Στη συνέχεια οι τόνοι έπεσαν, καθώς οι προσωπικότητες τόσο του Κ. Σημίτη όσο και του Κώστα Καραμανλή δεν ευνοούσαν ακρότητες.
Δεν έχει νόημα να αναφερθώ στο κλίμα της εποχής των μνημονίων. Ηταν όντως διχαστικό, τοξικό και εν δυνάμει αποσταθεροποιητικό για τη δημοκρατία μας, όμως και οι συνθήκες ήταν εντελώς ειδικές, πρωτοφανείς για τα μεταπολιτευτικά δεδομένα. Η τοξικότητα και ο διχασμός δεν επιβλήθηκαν στην κοινωνία από τα πάνω, αλλά αναδύθηκαν από τα βάθη της και ήταν λογικό να εμφανιστούν και οι πολιτικοί εκφραστές τους. Ομως η λεγόμενη σημερινή τοξικότητα δεν κρατεί από τη μνημονιακή εποχή. Οι εκπρόσωποί της υπέστησαν πολλαπλές πολιτικές ήττες, ώστε σήμερα είναι πεσμένοι στο καναβάτσο σε κατάσταση νοκ ντάουν.
Η κοινωνία είναι θεατής σε μια παράσταση που δεν τη συγκινεί και γι’ αυτόν τον λόγο δεν κόβει εισιτήρια.
Αυτό που βιώνουμε σήμερα είναι η χυδαιότητα του Διαδικτύου, την οποία αναπαράγουν με κάποια φίλτρα τα κόμματα της αντιπολίτευσης, κυρίως τα αποκαΐδια της πάλαι ποτέ κραταιάς ριζοσπαστικής Αριστεράς. Γιατί το κάνουν αυτό, ενώ βλέπουν ότι δεν αποδίδει, ότι δεν βελτιώνει τη θέση τους; Διότι αδυνατούν να συγκροτήσουν πειστικό πολιτικό λόγο. Αδυνατούν να παρουσιάσουν στους πολίτες σοβαρή εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Ετσι, υιοθετούν την ατμόσφαιρα που κυριαρχεί στο Διαδίκτυο και την οποία διαμορφώνουν επώνυμοι διαμορφωτές της κοινής γνώμης και ανώνυμα. Εννοείται πως η πλειονότητα της κοινωνίας αμέτοχη, απλώς παρακολουθεί. Απόδειξη: οι χαμηλές επιδόσεις όλων των κομμάτων και ειδικά αυτών της αριστερής αντιπολίτευσης.
Σήμερα, με μια πιθανή δεκακομματική Βουλή, είναι παράλογο να μιλούμε για τοξικότητα επειδή κάποιοι πολιτικοί αρχηγοί γίνονται τελάληδες των όσων γράφονται στο Χ (Twitter). Nα υπενθυμίσω πως στη δεκαετία του 1980 τα δύο μεγάλα κόμματα κινούνταν αθροιστικά κοντά στο 85%, δηλωτικό της βαθιάς πόλωσης της κοινωνίας μας και επικεφαλής τους ήταν ιστορικές προσωπικότητες της πολιτικής μας ζωής, με κύρος και πλήρη αποδοχή από το κοινό τους. Το να αποκαλεί ένας πολιτικός αρχηγός σπιθαμιαίου πολιτικού αναστήματος μια κυβέρνηση «κυβέρνηση δολοφόνων» ούτε παράγει ούτε συντηρεί καμιά πόλωση, κανέναν διχασμό. Η κοινωνία είναι θεατής σε μια παράσταση που δεν τη συγκινεί και γι’ αυτόν τον λόγο δεν κόβει εισιτήρια. Απλώς, με τέτοιες ακραίες εκφράσεις, όσοι τις χρησιμοποιούν, απευθύνονται στον μικρόκοσμό τους.
Ανακεφαλαιώνοντας: οι τακτικές της πόλωσης και της τοξικότητας δεν παράγουν πολιτικό αποτέλεσμα αν δεν ανταποκρίνονται σε μια κοινωνική πόλωση. Κινούμενες στην επιφάνεια, απλώς αποτελούν το αντικείμενο σχολιασμού από ένα περιορισμένο κοινό. Τη μεγάλη εικόνα την αφήνουν άθικτη.
