Είναι τυχαίο ότι η μοίρα όλων μας βρίσκεται ολοένα και περισσότερο στα χέρια ανδρών που η επιβίωση και η ευημερία της ανθρωπότητας δεν τους απασχολούν; Κοινό χαρακτηριστικό των Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντιμίρ Πούτιν, Σι Τζινπίνγκ, αγιατολάχ Χαμενεΐ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου και του (μικρότερου αλλά εξίσου φιλόδοξου παίκτη) Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι ότι μοναδικό κριτήριο των πράξεών τους είναι η μακροημέρευση στην εξουσία, η ενίσχυση της θέσης τους με κάθε μέσο. Ταυτίζουν εαυτούς με τη χώρα, αδιαφορώντας για το τι αυτό μπορεί να κοστίσει στον δικό τους λαό και σε άλλους. Ολοι έχουν σπάσει το καλούπι των κανόνων της πολιτικής συμπεριφοράς στη δική τους χώρα και στις σχέσεις με άλλα έθνη. Θα μπορούσαμε να πούμε πως σήμερα, το 2025, έχει απαντηθεί οριστικά το ερώτημα εάν η Ιστορία κινείται από «μεγάλους άνδρες» ή από κοινωνικούς, οικονομικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες: ο πλανήτης βρισκόταν ήδη σε δύσκολη καμπή, καθώς οι δραστηριότητες της ανθρωπότητας επηρεάζουν το περιβάλλον και το κλίμα σε επικίνδυνο βαθμό, καθώς οι ανισότητες προκαλούν κύματα μετανάστευσης, επιδεινώνοντας περαιτέρω την αστάθεια. Ομως, αναμφισβήτητα η πολιτική επικράτηση των προαναφερθέντων ανδρών οδηγεί τον κόσμο σε πολύ πιο επικίνδυνες ατραπούς απ’ ό,τι θα συνέβαινε εάν στη θέση τους βρίσκονταν άνθρωποι που νοιάζονταν για άλλους περισσότερο απ’ ό,τι για εαυτούς.
Πιθανώς η κυριαρχία αυτών των ανδρών να είναι «σύμπτωμα» μιας ήδη προβληματικής εποχής, καθώς τους ακολουθούν πολλοί που δεν θέλουν να ακούν για δυσκολίες, για θυσίες και υπομονή. Τέτοιοι ηγέτες επικρατούν μέσα από «μεγάλες ιδέες» και φανατισμούς, πολλαπλασιάζοντας τα προβλήματα, οδηγώντας σε αδιέξοδα, σε συγκρούσεις, σε νέες φαντασιώσεις και εντονότερο φανατισμό. Καλλιεργούν την ανασφάλεια των πολιτών με την εφεύρεση αποδιοπομπαίων τράγων, αποκλείοντας τη συλλογική προσπάθεια που απαιτείται για να ρυθμιστεί η ανθρώπινη ζωή στον πλανήτη και να εξασφαλιστεί η επιβίωσή μας. Οσοι γνωρίσαμε καλύτερες εποχές έχουμε την υποχρέωση να διαπιστώνουμε το μέγεθος της καταστροφής που συντελείται σήμερα, να το αναδεικνύουμε και να επιμένουμε πως τα πράγματα μπορούν να είναι αλλιώς. Τότε, ίσως περισσότεροι νέοι ενδιαφερθούν για την πολιτική. Τότε, ίσως περισσότεροι αντισταθούν, κατανοώντας πως όσα βλέπουν σήμερα δεν είναι φυσική κατάσταση, πως δεν είναι αναπόφευκτη –ή κανόνας– η υποταγή στον χειρότερό μας εαυτό.

