Η αποτυχία της Ελλάδας να έχει περιφερειακή στρατηγική, πέρα από τα ελληνοτουρκικά, είναι ο πραγματικός λόγος της μακροπρόθεσμης αβελτηρίας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στις διακεκαυμένες ζώνες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Η «τουρκοκεντρική» θεώρηση, παρότι λογική ώς ένα βαθμό, είχε –όπως προκύπτει– ως αποτέλεσμα τον ουσιαστικό αυτοαποκλεισμό της Ελλάδας από μέτωπα όπου και έρεισμα διέθετε ιστορικά, λόγω Ορθοδοξίας, και συνομιλητές ως χώρα της περιοχής, ανάμεσα στην Ανατολή και στη Δύση. Για ποιο λόγο κατέληξε η χώρα να γυρίσει την πλάτη στην ίδια της τη «φύση», που την καθιστούσε άλλωστε και χρήσιμη για τη Δύση, και να καμώνεται ότι αποτελεί προμαχώνα της, είναι μια μεγάλη ιστορία. Αλλά είναι απολύτως σαφές ότι η εναπόθεση όλων των στοχεύσεων στην πολυμέρεια, στη συμμετοχή, δηλαδή, στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ, έχει οδηγήσει στη σημερινή, διόλου εύκολη θέση. Η συμμετοχή στον πυρήνα των δομών της Δύσης δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται ως πανάκεια, αλλά ως πολλαπλασιαστής ισχύος βασισμένος σε συγκεκριμένη περιφερειακή πολιτική, η οποία δεν είναι άλλωστε τίποτε άλλο από την προστασία του εθνικού συμφέροντος.
Το 1999, τρία χρόνια μετά την παρ’ ολίγον πολεμική σύγκρουση Ελλάδας – Τουρκίας στα Ιμια, οι δύο πλευρές βρήκαν αφορμή για τη διπλωματία των σεισμών, κλώτσησαν δηλαδή το πρόβλημα λίγο παρακάτω. Το 2023, αντί η Ελλάδα να στείλει δύο αρματαγωγά με βοήθεια στην Ντέρνα και να αναδείξει ότι ο τυφώνας «Daniel» ήταν κάτι που «ένωνε» την Αθήνα και τη Βεγγάζη, άφησε το πεδίο ανοιχτό στην Τουρκία και περιορίστηκε στο να γλείφει τις πληγές από το δυστύχημα που οδήγησε στον θάνατο πέντε νέων Ελλήνων. Αντί της διπλωματίας των τυφώνων, δύο χρόνια μετά, ο Χαφτάρ γλιστράει στην αγκαλιά της Αγκυρας. Η Αίγυπτος λαμβάνει βοήθεια από την Ε.Ε., ακριβώς διότι η Ελλάδα την ώθησε εκεί με πρωτοβουλία της. Θα έπρεπε, ίσως, να έχουν ζητηθεί τα ελάχιστα, όπως είναι η προστασία της Μονής Σινά. Στη Συρία, οι τζιχαντιστές επιχειρούν εθνοκάθαρση με στόχο, μεταξύ άλλων, αρχαίες χριστιανικές κοινότητες αυτής της ιστορικής γεωγραφικής περιοχής. Και σε αυτή την περίπτωση είμαστε με το «διεθνές δίκαιο», το οποίο όμως εν προκειμένω αποτελεί προστάτη της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στη Συρία. Ούτε λόγος για το Κυπριακό, το οποίο απλώς συζητείται ως ένα «νεκρό», στην πραγματικότητα, θέμα, με την Τουρκία να πιέζει για διχοτόμηση.
Η επιστροφή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στην περιοχή της άμεσης γειτονίας της (από την οποία δεν απουσιάζουν φυσικά τα Βαλκάνια) είναι επιτακτική. Τι να κάνουμε; Δεν καταφέραμε να βρεθεί ρυμουλκό που να μπορεί να μεταφέρει τη χώρα από την Ανατολική Μεσόγειο στον Ατλαντικό. Ας θυμηθούμε, λοιπόν, πώς παίζεται το παιχνίδι. Επαναλαμβάνεται: Τρόποι υπάρχουν.
