Η αύξηση των μεταναστευτικών ροών από τα παράλια της Λιβύης προς την Κρήτη τις τελευταίες εβδομάδες εξελίσσεται σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο και πολυπαραγοντικό πρόβλημα για την κυβέρνηση. Είναι σαφές ότι οι πρώτες κινήσεις που έγιναν, με την αποστολή πολεμικών πλοίων στη θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κρήτης και την αναστολή αιτήσεων ασύλου, περισσότερο κινούνται σε επίπεδο εντυπώσεων εσωτερικής κατανάλωσης παρά μπορούν να βοηθήσουν στην ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος. Με δύο φρεγάτες δεν φτιάχνεται πλωτός «φράχτης» σε μια αχανή θαλάσσια περιοχή και η στέρηση δυνατότητας αίτησης ασύλου επιβάλλεται για ανθρώπους που στη συντριπτική πλειονότητά τους δεν έχουν προσφυγικό προφίλ, άρα η συγκεκριμένη διαδικασία δεν τους αφορά. Επιφυλάξεις και ενστάσεις έχουν διατυπωθεί ακόμα και από το εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης.
Η σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό εν μέρει επιλέγεται για να ενισχύσει το κυβερνητικό προφίλ σε ένα παραταξιακό ακροατήριο που λοξοκοιτάζει προς τα κόμματα δεξιά της Ν.Δ. και ως συνεπής στάση στο δόγμα «νόμος και τάξη» απέναντι σε ένα πιο κεντρώο ακροατήριο.
Εκτός επικοινωνιακού πλαισίου, όμως, στο πεδίο του πραγματικού προβλήματος η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα τρία μέτωπα:
Από την οργανωμένη προσπάθεια μαζικής εισβολής μεταναστών στον Εβρο το 2020, στο σήμερα.
– Την αντίδραση των τοπικών παραγόντων της Κρήτης που αρνούνται την εγκατάσταση μόνιμης δομής υποδοχής και φιλοξενίας και καλούν την κυβέρνηση να μεταφέρει το βάρος του προβλήματος στην ενδοχώρα.
– Τη διαπιστωμένη και κατά το παρελθόν απουσία αντανακλαστικών των Βρυξελλών, που στα λόγια και στις εκθέσεις αντιλαμβάνονται το πρόβλημα, ωστόσο καθυστερούν στην ανάληψη δράσης, σε σημαντικό βαθμό και εξαιτίας της απροθυμίας αρκετών κρατών-μελών να μπουν σε οποιαδήποτε συζήτηση για επιμερισμό της μεταναστευτικής πίεσης.
– Την απουσία ενιαίας και συγκροτημένης εξουσίας στη Λιβύη, που καθιστά τις συνεννοήσεις δύσκολες και εξαιρετικά αμφίβολη την επίτευξη συμφωνίας για ανάσχεση των ροών. Πολύ περισσότερο καθώς δείχνουν να επιβεβαιώνονται οι εκτιμήσεις για εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού είτε από τις ίδιες τις λιβυκές αρχές –της μιας ή της άλλης περιοχής– ή ακόμα και από τρίτες χώρες, με ισχυρές προσβάσεις στα κέντρα εξουσίας της Λιβύης.
Η πολυπλοκότητα του προβλήματος μέρα με την ημέρα αναδεικνύει τα εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από την προσφυγική κρίση του 2015 με την πίεση στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, αλλά και από την οργανωμένη προσπάθεια μαζικής εισβολής μεταναστών στον Εβρο το 2020. Διαφορές που υπαγορεύουν και διαφορετική αντιμετώπιση.
