Ο Μίλαν Κούντερα, παρά τη μυθιστορηματική ζωή του, ηθελημένα εξαφάνισε τον εαυτό του κάτω από το μυθιστορηματικό έργο του. Στην ιδιαίτερη μονογραφία της Φλοράνς Νουαβίλ, «Μίλαν Κούντερα. “Γράψιμο… τι ιδέα κι αυτή!”» (μτφρ.: Γιάννης Η. Χάρης, εκδ. Εστία), που μόλις κυκλοφόρησε και παρακολουθούμε αυτές τις μέρες, μνημονεύεται η μόνιμη επωδός του «όλα υπάρχουν στα βιβλία μου».
Η Νουαβίλ είχε γνωρίσει τον συγγραφέα και τη γυναίκα του, τη Βέρα, στο Παρίσι. Τον έζησε έως το τέλος της ζωής του, όταν τα τελευταία χρόνια ο εγκέφαλός του άρχισε να παρουσιάζει προβλήματα. Ηταν κάτι που ο ίδιος φοβόταν: πως θα τελειώσει τις μέρες του όπως ο αγαπημένος του πατέρας, μέσα σε μια συνθήκη εγκεφαλικής αφασίας.
Ο πατήρ Κούντερα, ο Λούντβικ, είναι το απόλυτο σημείο αναφοράς για τον γιο. Σημαντικός μουσικολόγος στο προπολεμικό Μπρνο, φίλος του συνθέτη Λέος Γιάνατσεκ, ο Λούντβικ εκπαιδεύει τον μικρό Μίλαν στη μουσική, κατανοώντας πολύ γρήγορα πως ο γιος του έχει μουσικό αυτί.
Αρχικά, ο Μίλαν ονειρεύεται να ζήσει ως συνθέτης. Στα δεκατέσσερά του συνθέτει κομμάτια για πιάνο και αργότερα μουσική δωματίου. Η δε αγάπη του στη μουσική του Γιάνατσεκ είναι ισόβια [του αφιερώνει μερικές από τις πιο ωραίες σελίδες των έξοχων δοκιμίων του «Οι προδομένες διαθήκες» (μτφρ.: Γ. Η. Χάρης, εκδ. Εστία)]. Ο νεαρός Μίλαν δέχεται ακόμη μαθήματα από έναν σημαντικό Τσεχοεβραίο συνθέτη, τον Πάβελ Χάας, ο οποίος όμως θα χαθεί για πάντα στο Αουσβιτς.
Ο Κούντερα θα παντρευτεί την κόρη του Ολγα, τραγουδίστρια οπερέτας. Θα χωρίσουν μετά μόλις οκτώ μήνες. «Σε τι συνθήκες παντρεύτηκαν, για ποιο λόγο ο Κούντερα δεν είπε ούτε έγραψε ποτέ τίποτα γι’ αυτήν, το κίνητρο του χωρισμού τους… όλα αυτά τα αγνοούμε», γράφει η Νουαβίλ.
Ενας Τσέχος βιογράφος προσπαθεί να «ψαρέψει» την Ολγα. «Μην κουράζεστε τζάμπα», αποκρίνεται εκείνη. «Εχω πει στον Μίλαν πως δεν θα μιλήσω ποτέ για τη ζωή μας κι έδωσα τον λόγο μου».
Η Νουαβίλ, πάλι, ρωτάει τη Βέρα, τη δεύτερη γυναίκα του, γιατί να ζητήσει κάτι τέτοιο ο Μίλαν από την Ολγα. Η Βέρα αποκρίνεται με sms, γράφοντας με κεφαλαία σε έξαλλη κατάσταση: «ΠΟΤΕ ΔΕ ΖΗΤΗΣΕ ΚΑΤΙ ΤΕΤΟΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΛΓΑ!!! ΠΟΤΕ!!! Η ΟΛΓΑ ΕΙΝΑΙ ΦΙΛΗ ΜΟΥ. ΚΟΥΤΣΟΜΠΟΛΙΑ ΚΑΙ ΦΛΥΑΡΙΕΣ!».
Η Νουαβίλ: «Στο μεγάλο κουντερικό παζλ θα λείπουν πάντοτε κομμάτια. Ενα απ’ αυτά είναι η Ολγα. Είναι όμως τόσο σοβαρό για να κατανοήσει κανείς τον κόσμο του συγγραφέα;». Η απάντηση είναι εύκολη και τη δίνουμε εμείς: όχι.
Η αλήθεια πάντως είναι ότι η Ολγα έφυγε από τον γάμο. Η Βέρα πιστοποιεί πως Μίλαν και Ολγα χώρισαν Ιούνιο· η Βέρα τον γνώρισε τον Νοέμβριο. Η Ολγα πέθανε τον Δεκέμβριο του 2022, οκτώ περίπου μήνες πριν από τον Κούντερα.
