Τη δεκαετία του ’60, φοιτητής τότε, ο Στίβεν Γκρίνμπλατ, σήμερα διεθνώς καταξιωμένος Αμερικανός σαιξπηριστής και ιστορικός της λογοτεχνίας, καθηγητής στο Χάρβαρντ, σκέφτηκε μαζί με άλλους συμφοιτητές του να κάνουν κάτι που ήταν πολύ της μόδας: να αγοράσουν από κοινού ένα μεταχειρισμένο βανάκι και να διασχίσουν την Περσία και το Αφγανιστάν «και ύστερα, παρακάμπτοντας τις περιοχές των φυλών, να κατέβουμε μέσω της διάβασης Χάιμπερ στο Πακιστάν και να προχωρήσουμε στην Ινδία. Για κάποιον όμως λόγο αποφάσισα να μην το κάνω – εξάλλου, σκέφτηκα, θα βρισκόταν μια άλλη ευκαιρία».
Η ευκαιρία αυτή βρέθηκε, γράφει ο Γκρίνμπλατ στο τομίδιο «Ο Σαίξπηρ σήμερα» (μτφρ.: Παναγιώτης Σουλτάνης, εκδ. ΜΙΕΤ, 2018), βιβλίο που παρακολουθούμε από χθες, και συγκεκριμένα στο δοκίμιο «Ο Σαίξπηρ στην Τεχεράνη» (σταθήκαμε σε αυτό ένεκα των ανησυχητικών εξελίξεων στο Ιράν): πολλές δεκαετίες μετά, το 2014, προσκλήθηκε στην Τεχεράνη, στο Α΄ Ιρανικό Συνέδριο για τον Σαίξπηρ.
Εννοείται πως το Ιράν του 2014 δεν είναι πια εκείνο των σίξτις. Κι όχι τυχαία, όταν έρχεται η πρόσκληση, ο Αμερικανός καθηγητής δεν αισθάνεται πια την ίδια ζέση όπως τότε. Γνωρίζει τις εξαιρετικές κινηματογραφικές ταινίες που έχουν κατά καιρούς έρθει από το Ιράν, γνωρίζει όμως ότι το θεοκρατικό καθεστώς είναι αυταρχικό, σκοταδιστικό και βίαιο, ότι «πράκτορες, ορισμένοι αυτόκλητοι και άλλοι επαγγελματίες, παρακολουθούν διαλέξεις και αίθουσες διδασκαλίας ώστε να διασφαλίσουν πως τίποτε από ό,τι λέγεται δεν παρεκκλίνει από την επίσημη γραμμή».
Το τηλεφώνημα της πρόσκλησης, ωστόσο, ήταν «θερμό και ενθαρρυντικό». Οξύμωρο: ένας από τους πανεπιστημιακούς που υπέγραφαν την πρόσκληση δεν είχε γράψει μονάχα δοκίμια για την «Αντιφατική φύση του Φαντάσματος στον Αμλετ» αλλά και ότι τα «πλοκάμια του σιωνιστικού ιμπεριαλισμού απλώνονται σιγά σιγά παντού στον κόσμο».
Ο Γκρίνμπλατ αναρωτιέται αν κάποιος που «είχε επιχειρήσει να διεισδύσει στην ανθρώπινη περιπλοκότητα των σαιξπηρικών τραγωδιών» πίστευε στ’ αλήθεια «αυτές τις φρεναπάτες που θυμίζουν τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών». Αναρωτιέται αν ο μελλοντικός οικοδεσπότης του ξέρει πως ο Γκρίνμπλατ είναι Αμερικανός εβραϊκής καταγωγής, ότι συχνά επισκέπτεται το Ισραήλ, δίνοντας διαλέξεις εκεί.
Οπως και να ‘χε, ο Γκρίνμπλατ υπέβαλε αίτηση για βίζα, περίμενε αρκετούς μήνες, τόσους ώστε να πιστέψει πως δεν θα γινόταν τίποτα, ωστόσο, δίχως να λάβει καμία εξήγηση για την καθυστέρηση, η βίζα εκδόθηκε.
Λίγο πριν από την προσγείωση στην Τεχεράνη, μια ανακοίνωση στο αεροπλάνο υπενθύμιζε σε όλες τις επιβάτισσες να φορέσουν χιτζάμπ – ήταν νόμος. Οταν δε κατέβηκε από το αεροπλάνο, τον περίμενε «ο ίδιος ο συντάκτης των άρθρων που κατήγγελλαν τους αφανείς σιωνιστές επενδυτές οι οποίοι ελέγχουν τον κόσμο».
Η συνέχεια αύριο.
